ASEAN mở rộng hợp tác thẩm định sáng chế qua chương trình ASPEC+

<p style="text-align: justify;">Chương trình Hợp tác thẩm định sáng chế ASEAN mở rộng (ASPEC+) đã chính thức được triển khai trên cơ sở khuôn khổ Chương trình Hợp tác thẩm định sáng chế ASEAN (ASPEC), nhằm tăng cường chia sẻ kết quả thẩm định, nâng cao chất lượng xử lý đơn và tạo thuận lợi hơn cho người nộp đơn đăng ký sáng chế trong khu vực.</p>

ASPEC+ được xây dựng trên nền tảng Chương trình Hợp tác thẩm định sáng chế ASEAN (ASPEC), nhưng có điểm mới là hướng tới các báo cáo thẩm định sáng chế có mức độ hài hòa cao hơn, cùng các mốc thời gian xử lý được cam kết cụ thể. 

Chương trình được khởi động tại cuộc họp lần thứ 78 của Nhóm công tác ASEAN về Hợp tác sở hữu trí tuệ (AWGIPC), dưới sự dẫn dắt của Nhóm công tác về sáng chế ASEAN do Singapore chủ trì.

Theo ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, trên cơ sở khung khổ ASPEC hiện có, các cơ quan sở hữu trí tuệ của các nước thành viên ASEAN chính thức triển khai ASPEC+ nhằm tạo lộ trình hiệu quả hơn cho người nộp đơn trong quá trình bảo hộ sáng chế trên toàn khu vực. Chương trình mang lại các báo cáo thẩm định có sự hài hòa cao hơn, đồng thời giúp người nộp đơn nắm bắt tình trạng xử lý đơn trong khoảng thời gian dự báo rõ hơn.

Một điểm đáng chú ý của ASPEC+ là người nộp đơn có thể lựa chọn các cơ quan sở hữu trí tuệ mong muốn trong khu vực ASEAN và nhận thông báo kết quả xử lý đơn đầu tiên trong khoảng 10 - 14 tháng. Kết quả tra cứu, thẩm định cũng được nâng cao thông qua trao đổi chuyên môn giữa các cơ quan sở hữu trí tuệ được lựa chọn.

ASPEC+ còn giúp tối ưu hóa thời gian, công sức và nguồn lực trong quá trình theo đuổi đơn đăng ký sáng chế tại nhiều quốc gia. Khi các kết quả thẩm định giống hoặc tương đồng được chia sẻ, người nộp đơn có thể chuẩn bị phản hồi đồng thời, chủ động hơn trong chiến lược bảo hộ sáng chế và mở rộng kinh doanh tại thị trường ASEAN.

Chương trình vẫn duy trì các đặc điểm tiếp cận thuận lợi của ASPEC, trong đó được triển khai bằng tiếng Anh và miễn phí đối với người nộp đơn tại các quốc gia thành viên tham gia. Tuy nhiên, các khoản phí tra cứu và thẩm định chính thức theo quy định của từng cơ quan sở hữu trí tuệ vẫn được áp dụng.

ASPEC là khuôn khổ hợp tác thẩm định sáng chế đầu tiên trong ASEAN, được triển khai từ năm 2009 với sự tham gia của 9 cơ quan sở hữu trí tuệ quốc gia gồm Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Cơ chế này cho phép một cơ quan sở hữu trí tuệ sử dụng kết quả tra cứu, thẩm định của cơ quan sở hữu trí tuệ nước thành viên khác làm tài liệu tham khảo khi xử lý đơn sáng chế, qua đó hỗ trợ nâng cao chất lượng tra cứu, thẩm định và rút ngắn thời gian xác lập quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế.

Trên nền tảng hợp tác đó, ASPEC+ được kỳ vọng tạo bước phát triển mới cho hoạt động thẩm định sáng chế trong khu vực. Đối với doanh nghiệp, nhà sáng chế và tổ chức nghiên cứu, chương trình giúp kết quả và tiến độ thẩm định có tính dự báo cao hơn, tạo thêm sự tự tin khi mở rộng bảo hộ sáng chế và phát triển hoạt động kinh doanh trong ASEAN.

Thông qua việc kết hợp ASPEC và ASPEC+, ASEAN hướng tới củng cố vị thế là điểm đến hấp dẫn về sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời phát huy vai trò của sở hữu trí tuệ như một động lực thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và tăng trưởng bao trùm trong khu vực.