ASEAN thông qua Kế hoạch Tổng thể Số 2030, định hình giai đoạn hợp tác số mới

Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6) tổ chức tại Hà Nội đã khép lại với dấu mốc quan trọng: ASEAN chính thức thông qua Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2030, khẳng định chuyển đổi số là động lực then chốt thúc đẩy khả năng chống chịu, phát triển bao trùm và thịnh vượng bền vững của khu vực trong thập kỷ tới.

Từ ngày 12 đến 16/01/2026, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 và các Hội nghị liên quan với chủ đề "ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ". 

Các phiên họp cấp Bộ trưởng được tổ chức trong hai ngày 15–16/01 do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng chủ trì, với vai trò Chủ tịch Hội nghị.

Hoàn tất ADM 2025, mở ra tầm nhìn hợp tác số đến năm 2030

Hội nghị ghi nhận việc hoàn thành Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2025, với 82 sáng kiến được triển khai trong giai đoạn 2021–2025, đặt nền móng quan trọng cho tiến trình chuyển đổi số khu vực. Trên cơ sở đó, các Bộ trưởng đã thông qua Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2030 (ADM 2030) – khuôn khổ chiến lược định hướng xây dựng một cộng đồng số ASEAN được kết nối, an toàn, tin cậy, đổi mới sáng tạo và bao trùm, trao quyền cho người dân và doanh nghiệp trong nền kinh tế số toàn cầu.

Cùng với ADM 2030, Hội nghị thống nhất 17 hoạt động, sáng kiến triển khai trong năm 2026, tập trung vào các trụ cột then chốt như hạ tầng số thông minh, nâng cao năng lực số, đổi mới sáng tạo, an toàn mạng và phòng, chống lừa đảo trực tuyến, thể hiện cam kết chung của ASEAN trong việc hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số dài hạn.

Đẩy mạnh AI, an toàn – niềm tin số và hạ tầng số liền mạch

Các Nhóm Công tác trực thuộc Hội nghị Quan chức Cao cấp Số ASEAN (ADGSOM) tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong cụ thể hóa các cam kết khu vực.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới nổi, ASEAN đã ban hành Hướng dẫn ASEAN về Quản trị và Đạo đức AI, thúc đẩy phát triển và ứng dụng AI có trách nhiệm, lấy con người làm trung tâm. Việc thành lập Mạng lưới An toàn AI ASEAN (ASEAN AI Safe) theo sáng kiến của ADGMIN tiếp tục khẳng định quyết tâm chung của các quốc gia thành viên trong việc tăng cường kết nối, nâng cao năng lực và chủ động thích ứng với các xu hướng công nghệ mới.

Hội nghị cũng nhấn mạnh vai trò trung tâm của ADGMIN trong điều phối liên ngành, xây dựng chính sách và định hướng chiến lược đối với các công nghệ then chốt như AI và công nghệ lượng tử, đồng thời khuyến khích triển khai các đối thoại công – tư về AI phù hợp với trình độ phát triển và lợi ích của từng quốc gia thành viên.

Về an toàn và niềm tin số, Hội nghị thống nhất tăng cường hợp tác khu vực trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến, coi Nhóm Công tác ASEAN về Phòng, chống lừa đảo trực tuyến là cơ chế then chốt. Các sáng kiến về quản lý nền tảng số, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thúc đẩy luồng dữ liệu xuyên biên giới an toàn, tin cậy tiếp tục được đẩy mạnh thông qua các công cụ như Hợp đồng Mẫu ASEAN (MCCs), cơ chế CBPR và PRP.

Trong lĩnh vực hạ tầng số, Hội nghị ghi nhận tiến triển tích cực trong triển khai 5G tại các quốc gia thành viên, đồng thời đánh giá cao vai trò chủ động, liên tục của Việt Nam trong việc chủ trì Hội nghị ASEAN về 5G nhiều năm qua. Các sáng kiến về giảm cước chuyển vùng, điều phối phổ tần, phát triển Internet khu vực, bảo vệ cáp biển, cũng như nghiên cứu tiềm năng công nghệ vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường kết nối liền mạch và thu hẹp khoảng cách số.

Mở rộng hợp tác số với các đối tác, hướng tới ADGMIN 7

ADGMIN 6 tiếp tục khẳng định là một trong những cơ chế hợp tác chuyên ngành thu hút sự tham gia tích cực của các Đối tác Đối thoại, Đối tác Phát triển và các tổ chức quốc tế. Hội nghị đã thông qua các Kế hoạch hợp tác số năm 2026 giữa ASEAN và nhiều đối tác như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nga, Liên minh châu Âu, ITU, APT và Nhóm Ngân hàng Thế giới, với trọng tâm vào AI, an ninh mạng, hạ tầng số, kinh tế số và phát triển nguồn nhân lực.

ADM 2030 được kỳ vọng sẽ tạo khuôn khổ để các đối tác tham gia một cách thực chất và có cấu trúc vào chương trình nghị sự số của ASEAN, thông qua hợp tác chính sách, hỗ trợ kỹ thuật và triển khai các sáng kiến phù hợp với ưu tiên và nhu cầu của khu vực.

Hội nghị thống nhất tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 7 và các Hội nghị liên quan tại Bandar Seri Begawan (Brunei) vào tháng 01/2027. Kết thúc Hội nghị, các quốc gia thành viên bày tỏ sự cảm ơn đối với Việt Nam về sự đón tiếp nồng hậu, chuyên nghiệp và công tác tổ chức chu đáo, hiệu quả của ADGMIN 6.