Bắc Ninh đặt mục tiêu vào Top 50 đô thị thông minh toàn cầu

<p style="text-align: justify;">Bắc Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển đô thị thông minh dựa trên dữ liệu và chuyển đổi số, đồng thời phấn đấu lọt Top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín trên thế giới, tạo nền tảng xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.</p>

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn, phát triển đô thị thông minh là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng cung cấp dịch vụ công, cải thiện môi trường sống và năng lực cạnh tranh của địa phương.

Bắc Ninh định hướng phát triển đô thị thông minh lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực cốt lõi, dữ liệu làm nền tảng và người dân làm trung tâm. Mục tiêu là hình thành mô hình quản trị đô thị hiện đại, dựa trên dữ liệu, tăng khả năng dự báo, hỗ trợ ra quyết định và cung cấp các dịch vụ tiện ích ngày càng thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Quản trị đô thị dựa trên dữ liệu

Đến năm 2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế điều phối đô thị thông minh cấp tỉnh; thiết lập mô hình quản trị dựa trên dữ liệu; vận hành hiệu quả hệ thống giám sát, điều hành đô thị thông minh cấp tỉnh và tại các đô thị trọng điểm khi đủ điều kiện.

Tỉnh sẽ tích hợp các nội dung phát triển đô thị thông minh vào các cấp độ quy hoạch đô thị, từng bước thiết lập và vận hành Mô hình thông tin đô thị (CIM) phục vụ phân tích, hỗ trợ ra quyết định và quản lý phát triển đô thị, hướng tới tích hợp với bản sao số đô thị (Digital Twin).

Đây được xem là hướng đi quan trọng để chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu, qua đó nâng cao khả năng giám sát, dự báo và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình đô thị hóa.

Cùng với đó, Bắc Ninh sẽ xây dựng và triển khai Kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh của tỉnh, bảo đảm khả năng kết nối, liên thông và tương tác giữa các hệ thống; tuân thủ Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh quốc gia, đồng thời áp dụng nguyên tắc API mở và mô hình dữ liệu chung theo các quy định, hướng dẫn liên quan.

Tỉnh cũng chú trọng bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, phân loại và bảo vệ dữ liệu, xác định cấp độ an toàn hệ thống; lồng ghép yêu cầu "an toàn ngay từ khâu thiết kế" trong các dự án đô thị thông minh sử dụng vốn nhà nước.

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số phục vụ đô thị thông minh, trong đó ưu tiên hạ tầng viễn thông, Internet, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI).

Các lĩnh vực thiết yếu như giao thông, năng lượng, chiếu sáng công cộng, cấp và thoát nước sẽ từng bước được tích hợp các giải pháp thông minh, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị.

Tỉnh đồng thời ưu tiên phát triển các dịch vụ đô thị thông minh trong y tế, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, môi trường, quản lý nước thải, rác thải, cấp nước; mở rộng ứng dụng trong nông nghiệp, văn hóa, thể thao và du lịch.

Đặc biệt, Bắc Ninh định hướng xây dựng mô hình khu công nghiệp thông minh, ứng dụng công nghệ số và dữ liệu để tối ưu hóa quản lý, vận hành, nâng cao năng suất, chất lượng môi trường đầu tư và sức cạnh tranh của các khu công nghiệp trên địa bàn.

Từ IOC đến điều hành đô thị theo thời gian thực

Một trong những nền tảng quan trọng trong quá trình xây dựng đô thị thông minh của Bắc Ninh là hệ thống Trung tâm Điều hành thông minh (IOC).

UBND tỉnh đã chỉ đạo triển khai thí điểm 15 kịch bản điều hành trên hệ thống IOC cấp tỉnh, giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành tổ chức thử nghiệm đến hết ngày 31/8/2026.

Các kịch bản tập trung vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến công tác quản lý, điều hành như kinh tế - xã hội, giải ngân đầu tư công, giám sát thủ tục hành chính, dữ liệu dân cư, y tế, giáo dục và giao thông.

Việc đưa các kịch bản vào vận hành thử nghiệm từng bước hình thành nền tảng phục vụ lãnh đạo tỉnh theo dõi, giám sát và xử lý thông tin trên môi trường số, hướng tới năng lực điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực.

Thực hiện Quyết định số 502/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tích hợp dữ liệu camera, cơ sở dữ liệu dân cư và hệ thống IOC, Bắc Ninh thuộc giai đoạn 2, dự kiến triển khai từ tháng 10/2026 đến tháng 12/2027. UBND tỉnh đã giao Công an tỉnh chủ trì tổ chức thực hiện.

Việc kết nối, khai thác dữ liệu từ nhiều nguồn được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao năng lực giám sát, phân tích và cảnh báo, phục vụ hiệu quả hơn công tác bảo đảm an ninh, trật tự cũng như quản lý, vận hành đô thị.

Bắc Ninh hiện được đánh giá là một trong những địa phương có nền tảng hạ tầng số tương đối đồng bộ, tạo điều kiện triển khai các mô hình đô thị thông minh gắn với xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Trên địa bàn tỉnh, hệ thống IOC và các nền tảng số từng bước được hoàn thiện, tích hợp nhiều lĩnh vực như hành chính công, giao thông, y tế, giáo dục, du lịch, an ninh trật tự và phản ánh hiện trường.

Các đô thị trung tâm như phường Bắc Giang, Kinh Bắc, Từ Sơn, Thuận Thành, Việt Yên đã triển khai nhiều ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, như camera giám sát, điều hành giao thông, quản lý trật tự đô thị, chiếu sáng công cộng, quản lý môi trường và tài nguyên.

Cùng với đó, các ứng dụng số trong đời sống được mở rộng, từ hồ sơ sức khỏe điện tử, học tập trực tuyến, bản đồ du lịch số đến thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bắc Ninh hiện duy trì hoạt động ổn định 2 Trung tâm tích hợp dữ liệu của tỉnh, từng bước nâng cấp và bảo đảm an toàn thông tin. Tỉnh cũng bố trí 495 đường truyền số liệu chuyên dùng cho các cơ quan Đảng, Nhà nước, bảo đảm kết nối thông suốt từ tỉnh đến xã, phục vụ các phần mềm dùng chung và hội nghị truyền hình trực tuyến trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Hướng tới Top 50 đô thị thông minh toàn cầu

Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, Bắc Ninh xác định 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: thiết lập Hội đồng điều phối đô thị thông minh cấp tỉnh; xây dựng Đề án, Kế hoạch phát triển đô thị thông minh xuyên suốt từ cấp tỉnh đến cấp xã, phường; xây dựng Kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh và hoàn thiện các cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Trong đó, tỉnh dự kiến ban hành Quy chế quản lý hoạt động thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), tạo không gian thử nghiệm cho các giải pháp công nghệ mới, qua đó từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong phát triển đô thị.

Bắc Ninh cũng đặt mục tiêu nghiên cứu, phát triển đô thị thông minh theo các tiêu chí quốc tế, phấn đấu lọt Top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín toàn cầu, như IMD Smart City Index.

Mục tiêu này không chỉ được đặt trên nền tảng công nghệ, mà còn hướng tới nâng cao chất lượng quản trị và chất lượng sống của người dân. Theo định hướng của tỉnh, công nghệ phải phục vụ con người, dữ liệu phải trở thành nguồn lực cho phát triển và hạ tầng số phải tạo ra những dịch vụ thiết thực, thuận tiện, an toàn.

Với việc đồng thời đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện nền tảng dữ liệu, phát triển IOC, mở rộng các dịch vụ thông minh và xây dựng cơ chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo, Bắc Ninh đang từng bước hình thành hệ sinh thái đô thị thông minh, tạo thêm nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong thời gian tới.