Bảo hộ sở hữu trí tuệ để tạo giá trị cho sản phẩm địa phương
<p style="text-align: justify;">Bảo hộ sở hữu trí tuệ không chỉ nhằm xác lập quyền đối với sản phẩm sáng tạo, mà quan trọng hơn là biến tri thức, đặc sản và lợi thế bản địa thành tài sản có khả năng tạo ra giá trị. Tại Lạng Sơn, nhiều sản phẩm đã được bảo hộ, song bài toán khai thác hiệu quả sau bảo hộ vẫn đặt ra yêu cầu đổi mới cách quản lý, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường.</p>
Sở hữu trí tuệ tạo hành lang pháp lý để bảo vệ thành quả sáng tạo, đồng thời giúp các chủ thể nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Với các địa phương có nhiều sản phẩm đặc trưng như Lạng Sơn, công cụ này còn có ý nghĩa trong gìn giữ tri thức bản địa, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị nông sản.

Các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương được quảng bá, mở rộng thị trường gắn với xây dựng và khai thác tài sản trí tuệ.
Đến nay, Lạng Sơn có 37 sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ, gồm 3 sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, 6 sản phẩm được bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận và 28 sản phẩm được bảo hộ nhãn hiệu tập thể. Nhiều sản phẩm đặc trưng như hoa hồi, hồng không hạt Bảo Lâm, thạch đen, na Chi Lăng, quýt Bắc Sơn, quế Tràng Định đã từng bước hình thành chỗ đứng trên thị trường.
Tuy nhiên, giá trị của sở hữu trí tuệ không dừng ở việc được cấp văn bằng bảo hộ. Thực tế cho thấy nhiều cơ sở sản xuất còn hạn chế về tiếp thị, quảng bá; việc sử dụng tem nhận diện chưa rộng rãi; năng lực quản lý và khai thác chỉ dẫn địa lý còn yếu, trong khi liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ chưa chặt chẽ. Người tiêu dùng cũng chưa có đầy đủ thông tin về các sản phẩm được bảo hộ.
Điều đó đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy “bảo hộ để có thương hiệu” sang “bảo hộ để tạo giá trị”. Việc lựa chọn sản phẩm đăng ký cần gắn với chất lượng, quy mô sản xuất, năng lực của chủ thể, nhu cầu thị trường và định hướng phát triển của địa phương. Đồng thời, cần tăng cường truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, xúc tiến thương mại và liên kết chuỗi giá trị.
Khi được quản lý và khai thác hiệu quả, tài sản trí tuệ không chỉ giúp nâng uy tín, giá trị sản phẩm mà còn góp phần bảo tồn văn hóa, tri thức truyền thống và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo từ chính lợi thế của địa phương.