Bứt phá kinh tế số - Lấy kinh tế dữ liệu và AI làm trụ cột phát triển mới

<p style="text-align: justify;">Tại phiên họp Ban Chỉ đạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu năm 2026 phải “xoay chuyển tình thế, tăng tốc bứt phá” trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với trọng tâm là trí tuệ nhân tạo và kinh tế dữ liệu. Chính phủ đồng thời thúc đẩy hoàn thiện thể chế, làm chủ công nghệ chiến lược, phát triển hạ tầng số và giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành nhằm tạo chuyển biến thực chất, phục vụ người dân và doanh nghiệp.</p><p style="text-align: justify;"></p>

Chiều ngày 25/2/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo.

Các báo cáo tại phiên họp thống nhất đánh giá, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 thời gian qua được triển khai quyết liệt, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở. Trong hai tháng đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 12 Nghị định, 03 Nghị quyết và Quyết định số 282/QĐ-TTg về Kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030, nhấn mạnh phát triển nhân lực chất lượng cao, nhất là trong lĩnh vực chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, đạt nhiều kết quả quan trọng. Có kế hoạch xây dựng 03 Trung tâm nghiên cứu quốc gia, 09 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc qua; phần lớn người dân được phủ sóng 5G. Tính đến 23/02/2026, Cổng Sáng kiến quốc gia tiếp nhận 28 sáng kiến đột phá, 32 đề xuất công nghệ chiến lược; 254 đơn đăng ký sáng chế, cấp 159 văn bằng bảo hộ.

Hạ tầng và dữ liệu số tiếp tục được đẩy mạnh; cải cách thủ tục hành chính đạt kết quả rõ nét, tiết kiệm khoảng 34,6 nghìn tỷ đồng (28% chi phí tuân thủ). Năm 2025, một số nhà máy sản xuất chip trong nước của Viettel, FPT đã được khởi công, tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp bán dẫn.

Thủ tướng yêu cầu đột phá thể chế cho kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo

Phát biểu kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo, cơ bản thống nhất với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp; giao Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan liên quan tiếp thu, hoàn thiện, ban hành Kết luận của Ban Chỉ đạo để thống nhất triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, các thành viên Ban Chỉ đạo cùng sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp trong thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và tiếp tục triển khai các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, cơ quan, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn xây dựng chương trình, kế hoạch, lộ trình và tổ chức thực hiện hiệu quả.

Thủ tướng cơ bản nhất trí với tinh thần chủ đề năm 2026 là: "Bứt phá kinh tế số - Lấy kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm trụ cột phát triển mới bền vững hơn, thông minh hơn".

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng cũng chỉ rõ những tồn tại: nhiều nhiệm vụ còn chậm tiến độ; dữ liệu còn phân tán; hạ tầng số chưa phát triển tương xứng với tiềm năng; cơ chế, chính sách về kinh tế dữ liệu, định giá dữ liệu, tài sản trí tuệ còn vướng mắc; nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng còn thiếu hụt; phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong triển khai nhiệm vụ chung của Ban Chỉ đạo còn hạn chế.

Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ triển khai theo đầu việc sang quản trị theo kết quả; lấy sản phẩm thực chất và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả; bảo đảm nguyên tắc "6 rõ", đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Thủ tướng cho rằng, nếu năm 2025 là năm đặt nền tảng, đặt cơ sở, tạo đà, tạo lực, tạo khí thế, tạo niềm tin để phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 thì năm 2026 phải đột phá, xoay chuyển tình thế và tăng tốc bứt phá, chuyển đổi trạng thái mạnh mẽ từ thụ động quản lý là chính sang chủ động kiến tạo phát triển và phục vụ nhân dân.

Về các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu triển khai hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo; khẩn trương hoàn thiện thể chế, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Các Bộ: Khoa học và Công nghệ, Công an, Công Thương khẩn trương xây dựng và trình ban hành văn bản hướng dẫn các Luật: Chuyển đổi số, Trí tuệ nhân tạo, An ninh mạng, Thương mại điện tử bảo đảm thời điểm ban hành và hiệu lực thi hành đồng bộ với luật, tránh khoảng trống pháp lý.

Bộ KH&CN dẫn dắt phát triển công nghệ chiến lược, hoàn thiện thể chế và hạ tầng số

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Nội vụ hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện các chỉ đạo, chỉ tiêu cụ thể được giao tại Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Chính phủ, hoàn thành trong tháng 2/2026.

Với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận điện và sóng, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy dịch vụ internet vệ tinh quỹ đạo tầm thấp sớm đi vào hoạt động và vận hành thương mại trong năm 2026; chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông đẩy mạnh đầu tư các trạm phát sóng 5G phủ sóng toàn quốc trong năm 2026, Viettel là doanh nghiệp chủ trì. Bộ Công Thương với vai trò cơ quan quản lý nhà nước chỉ đạo Tập đoàn Điện lực xây dựng giải pháp khắc phục để không còn thôn, bản thiếu điện.

Bộ Khoa học và Công nghệ đồng thời chủ trì hoàn thành việc lựa chọn, xác định danh mục và giao nhiệm vụ phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên (nhất là AI, UAV, điện hạt nhân, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế sáng tạo, kinh tế tầm thấp, đường sắt tốc độ cao…)

Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thành xây dựng bộ chỉ số (KPI) đánh giá theo thời gian thực các bộ ngành, cơ quan thực hiện nhiệm vụ được giao, cũng như đánh giá triển khai Nghị quyết 57 và các nghị quyết của Bộ Chính trị.

Thủ tướng tin tưởng rằng, với quyết tâm cao và sự chủ động, sáng tạo của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, phát triển kinh tế số với trọng tâm là kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tự chủ sẽ có bước chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện, bền vững, góp phần quan trọng thúc đẩy việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị./.