Cao Bằng hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số

<p style="text-align: justify;">Là một trong những tỉnh có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao nhất cả nước, với hơn 95% dân số là người dân tộc thiểu số, Cao Bằng xác định phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vừa là nhiệm vụ trọng tâm, vừa là giải pháp chiến lược nhằm bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và phát huy tiềm năng của địa phương.</p>

Sau hơn 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình 1719), tỉnh đang ghi nhận nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng để bước sang giai đoạn phát triển mới từ năm 2026.

Theo thống kê của tỉnh, trong giai đoạn 2021-2025, Trung ương đã bố trí cho Cao Bằng hơn 5.776 tỷ đồng để thực hiện Chương trình 1719. Trong đó, vốn đầu tư phát triển đạt trên 2.679 tỷ đồng, vốn sự nghiệp hơn 3.122 tỷ đồng, cùng gần 289 tỷ đồng vốn đối ứng của địa phương. Nguồn lực này được ưu tiên đầu tư vào các dự án hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất, giải quyết thiếu đất ở, nhà ở, nước sinh hoạt, bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nguồn vốn của Chương trình đã tạo điều kiện để nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng. Hàng trăm công trình giao thông, trường học, nhà văn hóa, công trình cấp nước sinh hoạt, thủy lợi và điện phục vụ sản xuất được đầu tư, góp phần cải thiện điều kiện sống và tạo động lực phát triển kinh tế cho người dân.

Một trong những kết quả nổi bật là công tác sắp xếp, ổn định dân cư. Giai đoạn 2021-2025, Cao Bằng triển khai 22 dự án bố trí, sắp xếp dân cư, gồm 13 dự án tái định cư tập trung và 9 dự án xen ghép, hỗ trợ ổn định nơi ở cho hơn 1.200 hộ dân sinh sống tại các khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai, sạt lở hoặc có điều kiện đặc biệt khó khăn. Việc ổn định dân cư không chỉ giúp người dân yên tâm phát triển sản xuất mà còn góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai.

Song song với đầu tư hạ tầng, Chương trình 1719 đã góp phần chuyển mạnh từ hỗ trợ trực tiếp sang hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững. Nhiều mô hình sản xuất được triển khai gắn với lợi thế của từng địa phương như phát triển cây hồi, quế, thuốc lá nguyên liệu, hạt dẻ Trùng Khánh, lê Đông Khê, chăn nuôi trâu, bò hàng hóa và các cây dược liệu dưới tán rừng. Người dân được hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, tiếp cận kỹ thuật sản xuất tiên tiến, từng bước tham gia các chuỗi liên kết với hợp tác xã và doanh nghiệp.

Đặc biệt, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang từng bước được lồng ghép trong quá trình triển khai Chương trình. Nhiều hợp tác xã đã ứng dụng công nghệ vào bảo quản, chế biến nông sản, sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và đưa các sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử. Các giải pháp này góp phần nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng thu nhập cho người dân vùng cao.

Cùng với phát triển kinh tế, Chương trình cũng tạo chuyển biến tích cực trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và bình đẳng giới. Nhiều trường học, trạm y tế được đầu tư xây dựng, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản của người dân. Các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, Nùng, Dao, Mông, Lô Lô… tiếp tục được bảo tồn thông qua việc phục dựng lễ hội, phát triển làng nghề truyền thống và du lịch cộng đồng, tạo thêm việc làm và sinh kế tại chỗ.

Bước sang năm 2026, Cao Bằng tiếp tục rà soát kết quả thực hiện Chương trình giai đoạn trước, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để triển khai hiệu quả giai đoạn mới. 

Theo đánh giá của địa phương, phần lớn các dự án được triển khai đúng mục tiêu, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả, tuy nhiên vẫn còn một số khó khăn như địa hình chia cắt, suất đầu tư cao, nguồn vốn sự nghiệp giải ngân chậm và năng lực tổ chức thực hiện ở một số cơ sở chưa đồng đều. Tỉnh kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, phân cấp mạnh hơn cho địa phương và ưu tiên nguồn lực để giải quyết các vấn đề còn tồn tại, nhất là hạ tầng giao thông, nước sinh hoạt và phát triển sinh kế cho vùng đặc biệt khó khăn.

Thực tiễn triển khai cho thấy Chương trình 1719 không chỉ góp phần thay đổi diện mạo nông thôn miền núi mà còn tạo chuyển biến trong tư duy phát triển. Người dân ngày càng chủ động tham gia các mô hình sản xuất hàng hóa, liên kết theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất và khai thác hiệu quả tiềm năng của địa phương. Đây cũng là nền tảng để Cao Bằng hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi với vùng thấp, góp phần xây dựng khu vực biên giới ngày càng ổn định, giàu bản sắc và phát triển trong giai đoạn mới.