Chuyển đổi số mở rộng không gian kinh tế cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số Thái Nguyên

<p style="text-align: justify;">Từ đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử đến ứng dụng công nghệ trong sản xuất, các hợp tác xã ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số Thái Nguyên đang tận dụng chuyển đổi số để mở rộng thị trường, nâng giá trị nông sản và tạo thêm động lực phát triển kinh tế địa phương.</p>

Từ đặc sản vùng cao đến hàng hóa trên thị trường số

Tại xã Thượng Minh, những sản phẩm quen thuộc như miến dong Yến Dương, trà Lê Hà, bí thơm, gạo nếp Tài đang vượt khỏi thị trường truyền thống để tiếp cận khách hàng qua các nền tảng số.

Hợp tác xã Yến Dương liên kết với hàng trăm hộ dân, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn và phát triển các sản phẩm OCOP từ 3 đến 4 sao. Đáng chú ý, 100% sản phẩm của HTX có mã truy xuất nguồn gốc, trong khi hơn 90% doanh thu đến từ các kênh như Shopee, Zalo, Facebook, TikTok.

Không chỉ bán hàng, các nền tảng số còn giúp HTX kể câu chuyện về sản phẩm, vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất. Những phiên livestream, video ngắn trở thành cách đưa đặc sản vùng cao đến gần hơn với người tiêu dùng ở các đô thị.

Mô hình “Bản Việt - Thái Nguyên” trên Shopee cũng cho thấy dư địa lớn của thị trường số khi có 94 sản phẩm, thực hiện 125 phiên livestream và ghi nhận hơn 1.140 đơn hàng. Cùng với đó, chothainguyen.vn trở thành thêm một kênh số hóa sản phẩm, hỗ trợ kết nối HTX với doanh nghiệp phân phối và người mua.

Những thay đổi này cho thấy chuyển đổi số đang giúp các HTX vùng đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi cách tiếp cận thị trường: từ chờ thương lái và phụ thuộc vào thị trường gần sang chủ động tìm kiếm khách hàng trên không gian số.

Công nghệ tạo thêm sức bật cho kinh tế vùng cao

Chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở khâu bán hàng mà từng bước đi vào quản trị và sản xuất. Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên đã hỗ trợ nhiều HTX sử dụng phần mềm kế toán, quản lý kho, hóa đơn và sổ sách điện tử, qua đó chuẩn hóa quy trình và nâng hiệu quả quản trị.

Trong sản xuất nông nghiệp, một số HTX ứng dụng IoT, cảm biến môi trường trong trồng chè, rau và nuôi trồng thủy sản. Việc kiểm soát tốt hơn điều kiện sản xuất góp phần giảm thất thoát 15–20%, đồng thời nâng chất lượng và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường.

Tại xã Nghĩa Tá, nơi 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với hỗ trợ đất sản xuất, kỹ thuật trồng rừng và liên kết chuỗi đang tạo sinh kế mới. Từ trồng, chăm sóc đến khai thác, chế biến gỗ được tổ chức theo hướng bền vững; một số hộ có thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm.

Đến năm 2025, Thái Nguyên có 1.299 HTX với hơn 46.600 thành viên. Cùng với các mô hình OCOP, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ, khu vực kinh tế tập thể đang trở thành một trong những lực lượng thúc đẩy sản xuất hàng hóa ở vùng nông thôn, miền núi.

Quan trọng hơn, người dân và các HTX không chỉ tiếp nhận công nghệ mà từng bước làm chủ công cụ số. Từ một mã QR truy xuất nguồn gốc, một gian hàng trực tuyến đến hệ thống quản lý sản xuất, công nghệ đang mở rộng không gian kinh tế cho những sản phẩm vốn chỉ được biết đến trong phạm vi địa phương.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội. Khi công nghệ được đưa vào đúng khâu người dân cần, lợi ích không chỉ nằm ở việc bán được thêm sản phẩm mà còn ở khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và thị trường hiện đại.