Công nghệ gạch không nung thúc đẩy kinh tế xanh

<p style="text-align: justify;">Được Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước đề nghị Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7, Cụm sáng chế “Quy trình công nghệ và dây chuyền thiết bị sản xuất vật liệu xây dựng xanh Hồ Hoàn Cầu tại Việt Nam giai đoạn 2006–2026” của Công ty TNHH Hồ Hoàn Cầu ghi nhận những kết quả nghiên cứu, ứng dụng góp phần thúc đẩy sản xuất vật liệu xây dựng không nung.</p>

Nhằm giảm phụ thuộc vào gạch đất sét nung truyền thống, Công ty TNHH Hồ Hoàn Cầu đã phát triển công nghệ sản xuất gạch không nung, tận dụng nguồn nguyên liệu phù hợp tại địa phương, trong đó có bụi đá từ hoạt động khai thác, chế biến đá. Nguyên liệu được phối trộn, ép tạo hình và dưỡng hộ, thay cho công đoạn nung đất sét, góp phần tiết kiệm tài nguyên và hạn chế sử dụng nhiên liệu đốt.

Tại Quỳnh Văn (Nghệ An), việc ứng dụng công nghệ gạch không nung đã góp phần phát triển làng nghề với khoảng 250 cơ sở sản xuất ở thời kỳ cao điểm, tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động.

Đáng chú ý, năm 2017, dự án ứng dụng máy đúc gạch không nung Hồ Hoàn Cầu được lựa chọn hỗ trợ trong khuôn khổ Chương trình đổi mới sáng tạo ứng phó với biến đổi khí hậu Việt Nam (VCIC), do Ngân hàng Thế giới hỗ trợ.

Dự án hướng tới giảm sử dụng đất sét nông nghiệp, nhiên liệu đốt và khí thải từ hoạt động sản xuất gạch. Đây là một trong những hoạt động gắn nghiên cứu, ứng dụng công nghệ với mục tiêu tăng trưởng xanh.

Theo ThS. Hồ Xuân Vinh, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Hồ Hoàn Cầu, giai đoạn 2016-2018, ước tính việc ứng dụng máy đúc gạch không nung thay thế phương thức nung truyền thống có thể góp phần giảm khoảng 529 nghìn tấn CO₂, tiết kiệm 1,525 triệu m³ đất sét và 154 nghìn tấn than đá.

Gạch không nung phát triển sinh kế gắn với xây dựng nông thôn mới

Bên cạnh mục tiêu bảo vệ môi trường, việc đưa máy móc vào sản xuất gạch không nung còn góp phần phát triển ngành nghề phi nông nghiệp, phù hợp với định hướng tạo việc làm và nâng cao thu nhập trong các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững.

Tại xã Quỳnh Văn, Nghệ An, nghề sản xuất gạch không nung đã phát triển thành hoạt động kinh tế của nhiều hộ gia đình. Năm 2017, hai làng Thượng và Hoa Chín (xã Quỳnh Văn, tỉnh Nghệ An) được công nhận làng nghề sản xuất gạch không nung, đánh dấu bước phát triển của ngành nghề địa phương.

Đến năm 2022, Công ty TNHH Hồ Hoàn Cầu đã cung cấp hơn 250 bộ máy sản xuất gạch không nung tại Quỳnh Văn, góp phần mở rộng hoạt động sản xuất của các cơ sở địa phương.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh gắn với nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Công ty TNHH Hồ Hoàn Cầu đạt doanh thu 86,67 tỷ đồng trong giai đoạn 2021-2025, tạo việc làm thường xuyên cho 50 lao động với thu nhập từ 8–12 triệu đồng/người/tháng.

Những kết quả này cho thấy khả năng kết hợp giữa thương mại hóa công nghệ và phát triển kinh tế nông thôn. Từ thực tiễn ứng dụng, cụm sáng chế góp phần cho thấy vai trò của khoa học và công nghệ trong thực hiện các mục tiêu phát triển vật liệu xây dựng xanh, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.