Công nghệ vào ruộng, nông dân hưởng lợi

<p style="text-align: justify;">Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành nông nghiệp đang tập trung chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững và thân thiện với môi trường.</p>

Trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Đối với ngành nông nghiệp, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi lĩnh vực này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, tài nguyên suy giảm và áp lực phát triển theo hướng tăng trưởng xanh. Các phương thức sản xuất truyền thống dần bộc lộ hạn chế, đòi hỏi phải đổi mới tư duy, lấy khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm nền tảng để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường.

Thông báo số 20-TB/CQTTBCĐ ngày 16/3/2026, kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đã nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó nâng cao hiệu quả của nền kinh tế.

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, việc ứng dụng công nghệ đã mang lại hiệu quả rõ rệt, từng bước thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, tiết kiệm và bền vững.

Tại Nghệ An, từ năm 2019, anh Nguyễn Văn Thành (xã Hưng Nguyên) đã đầu tư hệ thống tưới tự động nhỏ giọt và phun sương đồng bộ, gồm trạm bơm, mạng lưới điện, nhà che, bộ lọc trung tâm và hệ thống đường ống dẫn đến từng gốc cây. Theo anh Thành, hệ thống này giúp duy trì độ ẩm đất ổn định, hạn chế lãng phí nước và tránh úng cục bộ. Đặc biệt, thay vì cần tới 50–70 nhân công cho mỗi đợt bón phân thủ công, việc hòa phân qua hệ thống tưới giúp tiết kiệm khoảng 10 triệu đồng mỗi lần. Với 7–8 lần bón trong một chu kỳ cây trồng, chi phí sản xuất được giảm đáng kể, đồng thời nâng cao hiệu quả hấp thụ dinh dưỡng của cây.

Cùng với đó, hệ thống tưới phun còn góp phần rửa sạch sương muối, hạn chế mầm bệnh trên lá, giúp cây trồng thích ứng tốt hơn với điều kiện thời tiết bất lợi. Đây là những yếu tố quan trọng trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động của biến đổi khí hậu.

Tương tự, anh Nguyễn Đình Ân đã đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt thông minh cho vườn cam của gia đình. Nhờ đó, việc tưới tiêu được thực hiện hoàn toàn tự động, chỉ cần thao tác mở van là toàn bộ vườn cây được cung cấp nước đầy đủ trong vài giờ, giảm đáng kể công lao động và nâng cao hiệu quả quản lý.

Tại các vùng trồng rau ở Quỳnh Anh, Vinh Hưng, Diễn Châu…, hệ thống tưới phun mưa cũng phát huy hiệu quả đa năng. Theo người dân địa phương, hệ thống không chỉ cung cấp lượng nước phù hợp, tránh hư hại rau mà còn giúp làm mát cây, rửa sạch sương muối, hạn chế sâu bệnh, qua đó giảm đáng kể lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trong sản xuất.

Những mô hình trên cho thấy, việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang từng bước chuyển đổi sản xuất nông nghiệp từ phương thức thủ công sang tự động, từ dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên công nghệ và dữ liệu, góp phần giảm chi phí, nâng cao năng suất và hướng tới phát triển bền vững.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ nhằm đáp ứng các mục tiêu về an ninh lương thực, thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế, khoa học công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ tài nguyên, môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân.