Công nghệ vi sinh mở hướng xử lý chất thải chăn nuôi

<p style="text-align: justify;">Từ chất thải chăn nuôi lợn, một dự án khoa học và công nghệ tại Hải Phòng đã hoàn thiện quy trình sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh và sử dụng sản phẩm cho trồng rau hữu cơ. Hơn 203 tấn phân bón và 65,1 tấn rau hữu cơ được sản xuất từ các mô hình đã cho thấy khả năng đưa công nghệ vi sinh vào xử lý chất thải, tận dụng nguồn hữu cơ và phục vụ sản xuất nông nghiệp.</p>

Chất thải từ chăn nuôi lợn chứa lượng lớn chất hữu cơ. Nếu được xử lý bằng quy trình phù hợp, nguồn vật chất này có thể được tận dụng để sản xuất phân bón, thay vì chỉ là chất thải cần xử lý.

Tại Hải Phòng, dự án "Ứng dụng khoa học và công nghệ xử lý chất thải chăn nuôi lợn làm phân bón hữu cơ vi sinh sử dụng cho sản xuất rau hữu cơ tại thành phố Hải Phòng" được triển khai gần 4 năm. 

Trọng tâm của dự án là tiếp nhận, hoàn thiện quy trình sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ chất thải chăn nuôi lợn và đưa sản phẩm vào mô hình trồng rau hữu cơ. Qua đó, công nghệ vi sinh được kết nối từ khâu xử lý chất thải đến sử dụng sản phẩm trong sản xuất.

Từ chất thải chăn nuôi đến phân bón hữu cơ vi sinh

Dự án đã tiếp nhận và hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ chất thải chăn nuôi lợn, với công suất thiết kế 3.000 tấn/năm. Cùng với đó là 5 quy trình sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh cho các nhóm rau gồm cải ngọt, xà lách, hành hoa, rau gia vị và rau muống. 

Để triển khai mô hình, cơ sở sản xuất được bố trí các hạng mục phục vụ tập kết nguyên liệu, ủ sơ cấp, ủ cơ chất, phối trộn và bảo quản sản phẩm, cùng hệ thống máy nghiền, máy trộn và đóng bao.

Một điểm được điều chỉnh trong quá trình hoàn thiện công nghệ là không bổ sung các chất vô cơ như đạm, lân, kali vào nguyên liệu ủ. Việc điều chỉnh nhằm tạo sản phẩm phân bón hữu cơ vi sinh phù hợp với yêu cầu sử dụng cho sản xuất rau hữu cơ. 

Sau gần 4 năm triển khai, dự án sản xuất được 203,031 tấn phân bón hữu cơ vi sinh. Sản phẩm có hàm lượng chất hữu cơ từ 15% trở lên; mật độ mỗi loại vi sinh vật có ích đạt từ 1,0×10⁶ CFU/g; độ ẩm không quá 30% và pH từ 5 trở lên.

Các chỉ tiêu trên cho thấy chất thải chăn nuôi sau xử lý đã được chuyển thành sản phẩm có thông số kỹ thuật xác định, tạo cơ sở để đưa vào mô hình trồng rau thay vì dừng ở khâu xử lý chất thải.

Đưa phân bón vi sinh vào mô hình rau hữu cơ

Từ nguồn phân bón sản xuất được, dự án xây dựng mô hình sử dụng phân hữu cơ vi sinh cho trồng rau hữu cơ. Tổng sản lượng rau thu được đạt 65,1 tấn, gồm 13,4 tấn cải xanh, 12,2 tấn xà lách, 10,8 tấn hành hoa, 11,3 tấn rau gia vị và 17,4 tấn rau muống. 

Kết quả cho thấy, sản phẩm sau xử lý chất thải đã được đưa vào một chu trình ứng dụng cụ thể: chất thải chăn nuôi lợn được xử lý bằng công nghệ vi sinh để tạo phân bón, sau đó phân bón được sử dụng trong sản xuất rau hữu cơ.

Bên cạnh xây dựng mô hình, dự án đã đào tạo các cán bộ kỹ thuật và tập huấn kỹ thuật sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh, sản xuất rau hữu cơ cho 300 nông dân. Đây là khâu cần thiết để quy trình công nghệ không chỉ nằm ở cơ sở nghiên cứu mà có thêm điều kiện tiếp cận người sản xuất. 

Tuy nhiên, kết quả đánh giá cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục làm rõ hiệu quả kinh tế, khả năng duy trì, tiếp quản và nhân rộng mô hình. Vì vậy, các kết quả hiện có là cơ sở thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện công nghệ và đánh giá khả năng áp dụng ở quy mô phù hợp.

Từ hơn 203 tấn phân bón hữu cơ vi sinh đến 65,1 tấn rau hữu cơ, dự án cho thấy vai trò của khoa học và công nghệ trong kết nối xử lý chất thải chăn nuôi với sản xuất nông nghiệp. 

Việc tận dụng nguồn hữu cơ bằng công nghệ vi sinh mở thêm hướng xử lý chất thải gắn với tạo sản phẩm có ích, phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng tuần hoàn và bền vững.