Đà Nẵng đặt mục tiêu có sản phẩm bán dẫn cụ thể trong năm 2027

<p style="text-align: justify;">Đà Nẵng thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp nhằm phát triển công nghiệp bán dẫn, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về nhân lực, hạ tầng nghiên cứu và cơ chế phối hợp, hướng tới các nhiệm vụ công nghệ có sản phẩm cụ thể trong năm 2027.</p>

Ngày 08/10, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) thành phố Đà Nẵng phối hợp với Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Vụ Pháp chế (Bộ KH&CN) và Đại học Đà Nẵng tổ chức Hội thảo "Hợp tác ba nhà trong thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam".

Hội thảo tập trung làm rõ vai trò của Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong phát triển công nghiệp bán dẫn; nhận diện những khó khăn về nhân lực, nghiên cứu công nghệ và khai thác hạ tầng dùng chung, đồng thời đề xuất các nhiệm vụ ưu tiên, hướng tới kết quả cụ thể trong năm 2027.

Hoạt động được tổ chức nhằm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam theo Quyết định số 1018/QĐ-TTg và Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn theo Quyết định số 1017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Hợp tác "ba nhà" tháo gỡ điểm nghẽn

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh vai trò của liên kết giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong bối cảnh công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo thông tin tại Hội thảo, AI ứng dụng trong thiết kế chip có thể rút ngắn đáng kể thời gian thiết kế, đồng thời giảm nhu cầu nhân lực ở một số công đoạn. Xu hướng này đặt ra yêu cầu Việt Nam từng bước nâng cao năng lực thiết kế, làm chủ tài sản trí tuệ, thay vì chỉ tập trung vào các khâu lắp ráp, đóng gói và kiểm thử.

Tuy nhiên, liên kết giữa các chủ thể vẫn còn những hạn chế. Nhu cầu của doanh nghiệp chưa được chuyển hóa đầy đủ thành nhiệm vụ nghiên cứu và chuẩn đầu ra đào tạo. Các cơ sở đào tạo thiếu môi trường thực hành, phần mềm thiết kế, điều kiện chế tạo mẫu và kiểm thử. Hệ thống phòng thí nghiệm còn phân tán, chi phí đầu tư lớn, cơ chế chia sẻ hạ tầng, sở hữu trí tuệ và phân chia lợi ích thương mại chưa đồng bộ.

Từ thực tiễn này, mô hình hợp tác "ba nhà" được định hướng theo nguyên tắc doanh nghiệp xác định nhu cầu công nghệ; nhà trường, viện nghiên cứu đảm nhận đào tạo và giải quyết các bài toán kỹ thuật; Nhà nước hoàn thiện chính sách, hỗ trợ hạ tầng và chia sẻ một phần rủi ro trong nghiên cứu, phát triển.

Phó Giám đốc Sở KH&CN thành phố Đà Nẵng Lê Sơn Phong khẳng định liên kết "ba nhà" là nền tảng phát triển hệ sinh thái bán dẫn và AI. Thành phố đang triển khai các chính sách hỗ trợ đào tạo nhân lực, thu hút chuyên gia, nghiên cứu công nghệ và thu hút các tập đoàn công nghệ quốc tế.

Từ đầu năm 2024 đến nay, số doanh nghiệp vi mạch tại Đà Nẵng tăng từ 8 lên 26, với sự hiện diện của Marvell, FPT, SkyeChip và CoAsia Semi. Liên minh 6 trường đại học cũng được hình thành, với quy mô tuyển sinh ngành bán dẫn dự kiến vượt 1.000 sinh viên mỗi năm.

Theo Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Nghiên cứu, đào tạo thiết kế vi mạch và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC) Đào Thị Thanh Thảo, thành phố hiện có khoảng 1.000 nhân lực vi mạch và 12 cơ sở đào tạo. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn còn thiếu, chương trình đào tạo chưa sát thực tiễn, chi phí đầu tư phòng thí nghiệm lớn và sự liên kết giữa các chủ thể chưa thường xuyên.

Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển 5.000 kỹ sư vi mạch bán dẫn và 3.000 chuyên gia AI. Thành phố đồng thời triển khai các chính sách ưu đãi về thuế, mặt bằng, hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội, trong đó có chính sách hỗ trợ không gian làm việc tại Công viên Phần mềm số 2 được kỳ vọng tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp công nghệ.

Từ góc độ doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Marvell Technology Vietnam Lê Quang Đạm cho rằng, Việt Nam cần chú trọng chất lượng thay vì chỉ gia tăng số lượng nhân lực. Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào đào tạo, nghiên cứu và thực tập; nhà trường tăng cường thực hành. Nhà nước có chính sách thu hút, giữ chân nhân tài và hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu có mức độ rủi ro cao.

Đại học Đà Nẵng cũng định hướng nâng cao chất lượng đào tạo chuyên sâu, sau đại học và mở rộng sang các lĩnh vực đóng gói, kiểm thử. Các cơ sở đào tạo đề xuất hình thành mạng lưới phòng thí nghiệm dùng chung giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, phục vụ các công đoạn từ thiết kế, chế tạo, đo kiểm đến đóng gói và kiểm thử bán dẫn.

Hướng tới kết quả cụ thể

Một nội dung trọng tâm của Hội thảo là chuyển hợp tác "ba nhà" từ trao đổi định hướng sang triển khai những nhiệm vụ có sản phẩm đầu ra. Hiệu quả hợp tác sẽ được đánh giá thông qua số nhiệm vụ có doanh nghiệp đồng hành, mức độ khai thác hạ tầng, mẫu thử được kiểm chứng và số lượng nhân lực đáp ứng yêu cầu thực tế.

Trong năm 2026, các bên tập trung xác định đầu mối phối hợp, lựa chọn những bài toán công nghệ ưu tiên và rà soát hạ tầng nghiên cứu, đào tạo, làm cơ sở xây dựng Kế hoạch hành động năm 2027. Theo định hướng, kế hoạch sẽ thí điểm kết nối tối thiểu 3 cơ sở cung cấp dịch vụ về thiết kế, đo kiểm và kiểm thử; triển khai từ 2 đến 3 nhiệm vụ cụ thể; phấn đấu có ít nhất một mẫu thử được đo kiểm và đào tạo, bồi dưỡng khoảng 50 kỹ sư, giảng viên. Các nhiệm vụ này hướng tới khai thác hiệu quả hạ tầng hiện có, hạn chế đầu tư phân tán, đồng thời gắn hoạt động nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp.

Sau Hội thảo, Tổ chuyên gia tư vấn của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn với sự tham gia của lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học trong nước, quốc tế, sẽ tiếp tục thảo luận các giải pháp chiến lược và xây dựng Kế hoạch hành động năm 2027.

Các ý kiến, đề xuất tại Hội thảo sẽ được Cục Công nghiệp công nghệ thông tin và Vụ Pháp chế tổng hợp, tham mưu Bộ KH&CN hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết "ba nhà".