Đo hiệu quả của NATIF bằng số công nghệ được chuyển giao

<p style="text-align: justify;">Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) cần chuyển mạnh từ hỗ trợ nghiên cứu sang tạo ra kết quả có thể đo đếm, trong đó số công nghệ được chuyển giao, ứng dụng vào sản xuất và tạo giá trị cho doanh nghiệp là một trong những thước đo quan trọng về hiệu quả hoạt động của Quỹ.</p>

Đó là một trong những nội dung được Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh nhấn mạnh tại Hội thảo giới thiệu, kêu gọi đề xuất nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) năm 2026 do Bộ KH&CN phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 30/9/2026.

Đưa công nghệ ra khỏi phòng thí nghiệm, vào thị trường

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng nhấn mạnh, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định KH,CN,ĐMST&CĐS là những động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. 

Theo Thứ trưởng, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tạo ra tri thức, kết quả nghiên cứu hay công nghệ mới, mà quan trọng hơn là đưa công nghệ vào sản xuất, tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị mới cho nền kinh tế. Để công nghệ thực sự tạo ra giá trị, cần kết nối chặt chẽ hai lực lượng: Viện nghiên cứu, trường đại học - nơi tạo ra tri thức, kết quả nghiên cứu và công nghệ; doanh nghiệp - nơi tiếp nhận, ứng dụng, làm chủ công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường.

Thứ trưởng nhấn mạnh, điều chúng ta cần là làm cho quá trình này được kết nối tốt hơn, từ kết quả nghiên cứu đến công nghệ; từ công nghệ đến doanh nghiệp; từ doanh nghiệp đến sản phẩm và từ sản phẩm đến thị trường. Đây cũng là vai trò được đặt ra đối với NATIF trong giai đoạn mới. 

Theo Nghị định 77/2026/NĐ-CP, Quỹ thực hiện tài trợ, đặt hàng các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo; hỗ trợ lãi suất vay; hỗ trợ thông qua phiếu hỗ trợ tài chính (voucher); đồng thời hỗ trợ ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo vào sản xuất và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Thứ trưởng chỉ rõ 4 vấn đề trọng tâm để NATIF phát huy tối đa vai trò và nguồn lực của mình trong giai đoạn tới, gồm:

Thứ nhất, đối với doanh nghiệp, Quỹ tập trung hỗ trợ quá trình đổi mới công nghệ. 

Quỹ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận, hấp thụ, làm chủ, ứng dụng và đổi mới công nghệ, qua đó nâng cao năng lực công nghệ, tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ hai, đối với viện nghiên cứu, trường đại học, trọng tâm là đưa công nghệ và kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. 

Quỹ sẽ thúc đẩy kết nối nguồn cung công nghệ với nhu cầu công nghệ, giúp doanh nghiệp có nhu cầu đổi mới công nghệ tìm được công nghệ và đối tác phù hợp; đồng thời giúp những công nghệ có khả năng ứng dụng từ viện, trường tìm được doanh nghiệp có nhu cầu tiếp nhận.

Thứ ba, Quỹ phải có cách tiếp cận khác nhau đối với từng đối tượng.

Đối với doanh nghiệp, Quỹ quan tâm đến nhu cầu đổi mới công nghệ, khả năng tiếp nhận và làm chủ, hiệu quả ứng dụng, sản phẩm và thị trường.

Đối với viện, trường, Quỹ quan tâm đến khả năng ứng dụng và chuyển giao của công nghệ, sự phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp và khả năng hình thành quan hệ hợp tác với doanh nghiệp.

Thứ tư, chấp nhận và quản lý rủi ro phù hợp với đổi mới công nghệ. 

Đổi mới công nghệ cũng không phải lúc nào thành công ngay từ đầu. Theo đó, cần chấp nhận rủi ro có kiểm soát, phân biệt rủi ro khách quan trong quá trình đổi mới với hành vi vi phạm.

Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh, thước đo cuối cùng của Quỹ không phải là bao nhiêu tiền đã hỗ trợ, mà là bao nhiêu doanh nghiệp đổi mới công nghệ, bao nhiêu công nghệ được chuyển giao và ứng dụng, bao nhiêu sản phẩm, dịch vụ mới được hình thành và những hỗ trợ đó tạo ra giá trị gì cho nền kinh tế.

Thứ trưởng đề nghị NATIF tiếp tục hoàn thiện các công cụ tài trợ, hỗ trợ; nâng cao chất lượng đánh giá, lựa chọn; quản lý rủi ro phù hợp và tăng cường kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, đối tác công nghệ.

Mở rộng hợp tác Việt Nam - Nhật Bản về đổi mới công nghệ

Tại Hội thảo, đại diện NATIF giới thiệu tổng quan về Quỹ, các nhóm nhiệm vụ theo Nghị định 77/2026/NĐ-CP và kế hoạch tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026, trong đó có đối tượng, điều kiện, tỷ lệ tài trợ - đối ứng, nội dung chi, quy trình và hồ sơ đăng ký. 

Quỹ cũng giới thiệu định hướng mở rộng các hình thức tài trợ, hỗ trợ đổi mới sáng tạo từ năm 2027, đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tuyến và đăng ký nhu cầu hỗ trợ.

Đáng chú ý, đại diện MRIV International, thuộc Mitsubishi Research Institute, Inc. đã giới thiệu Chương trình đồng tài trợ đổi mới công nghệ Việt Nam - Nhật Bản (NATIF - NEDO), tập trung vào công nghệ cao và thử nghiệm, trình diễn công nghệ Nhật Bản tại Việt Nam. Các lĩnh vực ưu tiên dự kiến năm 2027 gồm năng lượng và môi trường; AI và tự động hóa; nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học tiên tiến và vật liệu.

Theo Chương trình, phía Việt Nam thông qua NATIF dự kiến hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ đối với phần nhiệm vụ do doanh nghiệp Việt Nam thực hiện. Phía Nhật Bản thông qua NEDO hỗ trợ 50% đối với doanh nghiệp lớn và có thể lên tới 66,6% đối với doanh nghiệp nhỏ, startup của Nhật Bản.

Quy trình sàng lọc gồm hai giai đoạn: NEDO lựa chọn nhà cung cấp công nghệ Nhật Bản; sau đó kết nối doanh nghiệp và trình diễn công nghệ tại Việt Nam.

Hội thảo cũng dành thời gian giải đáp trực tiếp các vấn đề doanh nghiệp quan tâm về điều kiện, hồ sơ, kinh phí, quy trình và nghiệm thu, mở thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực hỗ trợ đổi mới công nghệ và hợp tác quốc tế.