Đo lường chính xác: Chìa khóa giúp doanh nghiệp nâng tầm chất lượng trong kỷ nguyên số

<p style="text-align: justify;">Một sai số chỉ vài phần nghìn milimet trong sản xuất linh kiện điện tử có thể khiến cả lô hàng trị giá hàng tỷ đồng bị trả về. Một chỉ số nhiệt độ sai lệch nhỏ trong dây chuyền chế biến thực phẩm cũng có thể làm mất đi niềm tin của người tiêu dùng.</p>

Trong cuộc đua chất lượng ngày càng khốc liệt, đo lường không còn là khâu kỹ thuật âm thầm phía sau nhà máy, mà đang trở thành "hạ tầng vô hình" quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đặc biệt, trong tinh thần của Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, đo lường, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực chiến lược để doanh nghiệp nhà nước bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Một kỹ sư tại dây chuyền sản xuất linh kiện điện tử từng chia sẻ rằng, có thời điểm doanh nghiệp liên tục nhận phản ánh từ đối tác về việc một số sản phẩm không đồng đều về chất lượng. Điều đáng nói là lỗi không xuất phát từ công nghệ sản xuất mà từ thiết bị đo đã sai lệch chuẩn trong thời gian dài.

Sai số rất nhỏ nhưng hậu quả lại rất lớn. Hàng chục nghìn sản phẩm phải kiểm tra lại, tiến độ giao hàng bị chậm, chi phí phát sinh tăng lên đáng kể.

Câu chuyện đó phản ánh thực tế: trong sản xuất hiện đại, chất lượng không chỉ được tạo ra ở khâu sản xuất mà còn được bảo đảm bằng hệ thống đo lường chính xác.

Nếu sản xuất là quá trình tạo ra sản phẩm, thì đo lường chính là quá trình kiểm tra xem sản phẩm có thực sự đạt đúng những gì đã cam kết với thị trường hay không.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, người tiêu dùng không chỉ mua một sản phẩm mà còn mua sự tin cậy phía sau sản phẩm đó. Sự tin cậy ấy được hình thành từ những con số chính xác, những dữ liệu được kiểm chứng và những tiêu chuẩn được bảo đảm xuyên suốt trong quá trình sản xuất.

Từ thực phẩm, dệt may, điện tử, cơ khí cho đến y tế, xây dựng, đo lường hiện diện ở gần như mọi lĩnh vực. Với những ngành liên quan trực tiếp đến sức khỏe và an toàn như dược phẩm, thực phẩm hay thiết bị điện tử, việc kiểm soát các thông số kỹ thuật gần như là yêu cầu bắt buộc.

Đặc biệt, khi doanh nghiệp muốn bước ra thị trường quốc tế, yêu cầu về đo lường và tiêu chuẩn ngày càng trở nên khắt khe hơn. Nhiều thị trường chỉ chấp nhận sản phẩm khi đi kèm chứng nhận chất lượng và kết quả thử nghiệm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Vì vậy, đầu tư cho đo lường không còn là chi phí mà đã trở thành một khoản đầu tư chiến lược.

Không chỉ giúp phát hiện lỗi sớm, giảm tỷ lệ sản phẩm hỏng, tiết kiệm nguyên liệu và chi phí sản xuất, hệ thống đo lường hiện đại còn giúp doanh nghiệp thu thập dữ liệu theo thời gian thực, phát hiện xu hướng bất thường và đưa ra quyết định điều chỉnh nhanh chóng.

Trong thời đại số, đo lường cũng đang chuyển từ mô hình truyền thống sang đo lường thông minh.

Thay vì những thiết bị kiểm tra độc lập như trước đây, nhiều doanh nghiệp đã tích hợp cảm biến IoT, dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và nền tảng số vào hệ thống đo lường. Điều này cho phép toàn bộ dây chuyền sản xuất được giám sát liên tục, tự động cảnh báo khi phát sinh sai lệch.

Một dây chuyền hiện đại giờ đây không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn tạo ra dữ liệu. Và dữ liệu đang trở thành tài sản giá trị mới của doanh nghiệp.

Đây cũng là điểm giao thoa với tinh thần của Nghị quyết 79-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành về phát triển kinh tế nhà nước.

Nghị quyết được xem là một chiến lược cốt lõi nhằm nâng cao hiệu quả và vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong giai đoạn phát triển mới, trong đó doanh nghiệp nhà nước không chỉ thực hiện vai trò sản xuất kinh doanh mà còn phải trở thành lực lượng tiên phong về công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Điểm mới đáng chú ý của Nghị quyết 79 là tư duy phát triển doanh nghiệp nhà nước không còn dừng ở quy mô vốn hay tài sản, mà hướng tới năng lực cạnh tranh dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nghị quyết xác định kinh tế nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt, thiết yếu, có tính chiến lược đối với quốc gia. 

Đặc biệt, Nghị quyết cũng đặt mục tiêu hình thành các doanh nghiệp nhà nước có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, thậm chí hướng đến việc có từ 1-3 doanh nghiệp nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới vào năm 2030. 

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không thể chỉ là khẩu hiệu.

Đối với nhiều doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong các lĩnh vực năng lượng, viễn thông, công nghiệp, logistics hay sản xuất công nghệ cao, hệ thống đo lường thông minh sẽ trở thành "hệ thần kinh" của toàn bộ chuỗi vận hành.

Khi một cảm biến phát hiện tiêu hao năng lượng vượt ngưỡng cho phép, hệ thống có thể tự động cảnh báo. Khi một dây chuyền xuất hiện tỷ lệ lỗi bất thường, AI có thể phân tích nguyên nhân và đưa ra phương án xử lý ngay lập tức.

Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí mà còn tạo ra năng lực cạnh tranh hoàn toàn mới.

Các chuyên gia đánh giá rằng, giữa đo lường và chất lượng tồn tại một chuỗi liên kết không thể tách rời: không có chất lượng nếu không kiểm soát chất lượng; không có kiểm soát chất lượng nếu không có phép đo; không có phép đo nếu không có hệ thống hiệu chuẩn và chuẩn đo lường thống nhất.

Ở góc độ rộng hơn, đo lường chính xác còn góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo đảm an toàn lao động, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Trong kỷ nguyên kinh tế số, nơi dữ liệu trở thành tài nguyên mới, đo lường không còn là công việc "cầm thước và đọc số" như trước đây. Đó đang là nền móng để xây dựng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Và khi Nghị quyết 79 mở ra một tư duy phát triển mới cho doanh nghiệp nhà nước, những con số chính xác tưởng chừng thầm lặng ấy có thể sẽ trở thành nền tảng cho những bước nhảy vọt của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai.