Đổi mới phương thức nghiên cứu khoa học xã hội để nâng cao năng lực tư vấn chính sách

<p style="text-align: justify;">Phát biểu tại buổi làm việc của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú với Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam ngày 11/9/2026, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh cho biết, các chính sách mới đang mở rộng quyền chủ động cho tổ chức nghiên cứu, đổi mới cơ chế quản lý kinh phí. Bộ KH&CN sẽ tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn, phối hợp tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nghiên cứu và tư vấn chính sách.</p>

Ngày 11/9/2026, tại Hà Nội, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. 

Buổi làm việc tập trung đánh giá kết quả công tác của Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, việc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn chính sách, xây dựng đội ngũ, chuyển đổi số; đồng thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn về cơ chế khoa học và công nghệ, tài chính, đầu tư và nguồn lực phục vụ nghiên cứu.

Trao đổi về các nội dung thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh cho biết, thời gian qua Bộ KH&CN và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thường xuyên phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động khoa học và công nghệ. Hệ thống chính sách, pháp luật mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã tạo hành lang theo hướng tăng quyền chủ động cho cơ quan quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; cơ chế quản lý kinh phí đã có sự thay đổi, không còn gắn riêng với tên từng đề tài, nhiệm vụ ngay từ đầu.

Bộ KH&CN đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý những vấn đề về kinh phí, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, chuyển đổi số và các nội dung thuộc thẩm quyền. 

Thứ trưởng đề nghị Viện Hàn lâm tích cực tham gia góp ý để các quy định mới phù hợp hơn với đặc thù của một cơ quan nghiên cứu quốc gia.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ghi nhận những kết quả Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã đạt được, đồng thời nhấn mạnh 5 nhóm nhiệm vụ cần tập trung triển khai trong thời gian tới.

Thứ nhất, xây dựng Đảng bộ Viện Hàn lâm trong sạch, vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Chú trọng xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, đạo đức; tăng cường kiểm tra, giám sát, giữ vững đoàn kết nội bộ, xử lý dứt điểm các vụ việc tồn đọng, đơn thư kéo dài.

Thứ hai, tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức thực hiện nhiệm vụ khoa học, nâng tầm nghiên cứu và năng lực tư vấn chính sách. Khoa học xã hội và nhân văn phải đi trước trong phát hiện, lý giải những vấn đề mới; tăng cường nghiên cứu ứng dụng, dự báo chiến lược, khắc phục tình trạng nghiên cứu dàn trải, khép kín, xa rời thực tiễn.

Thứ ba, đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành động lực phát triển. Việc đổi mới cần bắt đầu từ tư duy, phương thức tổ chức nghiên cứu, quản trị và đánh giá sản phẩm khoa học; đồng thời hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, thu hút chuyên gia và bồi dưỡng cán bộ trẻ.

Thứ tư, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Viện cần tinh gọn tổ chức, hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá cán bộ theo năng lực, sản phẩm và kết quả đầu ra; có chiến lược phát triển chuyên gia đầu ngành và cán bộ trẻ.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đổi mới quản trị nội bộ và phương thức nghiên cứu khoa học. Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong nghiên cứu, phân tích, dự báo; đồng thời đầu tư hạ tầng số có trọng tâm, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Đối với các kiến nghị của Viện Hàn lâm, Thường trực Ban Bí thư đề nghị các cơ quan liên quan chủ động rà soát, xử lý theo chức năng, thẩm quyền; những vấn đề về cơ chế, chính sách có thể giải quyết phải tập trung xử lý, trong khoảng 30 ngày phải có kết quả, không để kéo dài.