Đưa tri thức khoa học thành quyết sách và giá trị cho xã hội

<p>Khoa học và công nghệ phải được chuyển hóa thành những quyết định đúng đắn, những thay đổi có ích cho xã hội, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Đây là yêu cầu được Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính nhấn mạnh tại Hội nghị “Khoa học và Công nghệ để Phát triển Bền vững”.</p>

Diễn ra ngày 07/10/2026 tại Gia Lai, hội nghị quy tụ hơn 60 đại biểu đến từ 12 quốc gia, mở ra không gian đối thoại giữa các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện các tổ chức quốc tế về cách đưa thành tựu khoa học, công nghệ vào giải quyết những vấn đề phát triển.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Trần Trung Tính cho rằng, qua từng kỳ Gặp gỡ Việt Nam, câu hỏi đặt ra ngày càng cụ thể hơn: Làm thế nào để tri thức khoa học được chuyển hóa thành những quyết định đúng đắn và những thay đổi có ích cho xã hội?

Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, trong giai đoạn Việt Nam đang tập trung triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, khoa học và công nghệ không chỉ là động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế mà còn phải trở thành nền tảng bảo đảm phát triển bền vững, bao trùm, lấy con người làm trung tâm và bảo vệ môi trường sống cho các thế hệ tương lai.

Từ yêu cầu đó, một trong những định hướng quan trọng là tiếp tục vun đắp nền tảng nghiên cứu cơ bản với tầm nhìn dài hạn. Khoa học cơ bản được xác định là nền tảng chiến lược của phát triển quốc gia, tạo cơ sở hình thành công nghệ lõi, nguồn nhân lực tinh hoa, năng lực dự báo, hoạch định chính sách và khả năng tự chủ phát triển trong dài hạn.

Cùng với đó, việc đưa khoa học và công nghệ vào thực tiễn cần dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, viện, trường và doanh nghiệp.

Trong mô hình này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng chiến lược và xây dựng cơ chế, chính sách; các viện nghiên cứu, trường đại học tạo ra tri thức và đào tạo nguồn nhân lực; doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong ứng dụng, đầu tư cho nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.

Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, những mô hình hợp tác hiệu quả giữa các chủ thể cần được tiếp tục nghiên cứu, nhân rộng, qua đó tăng khả năng kết nối giữa nghiên cứu, ứng dụng và thị trường.

Yêu cầu này càng trở nên rõ nét khi Việt Nam đang ưu tiên nguồn lực cho các công nghệ chiến lược, trong đó có công nghệ số, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, công nghệ năng lượng, vật liệu tiên tiến và các lĩnh vực có khả năng tạo ra động lực phát triển mới.

Quy tụ hơn 60 đại biểu đến từ 12 quốc gia, hội nghị tập trung trao đổi về nhiều vấn đề đang tác động trực tiếp tới phát triển bền vững, từ trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, hóa học bền vững, nghiên cứu Trái Đất từ vũ trụ đến năng lượng hạt nhân, chuyển dịch năng lượng, ngoại giao khoa học và hoạch định chính sách.

Việc đặt các vấn đề khoa học, công nghệ trong mối liên hệ với kinh tế, xã hội, đạo đức, chính sách và quan hệ quốc tế cho thấy yêu cầu ngày càng rõ về cách tiếp cận liên ngành đối với những thách thức phát triển mới.

Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng hội nghị sẽ gợi mở những vấn đề nghiên cứu ưu tiên, các khuyến nghị chính sách thiết thực, khả thi, đồng thời thúc đẩy hình thành những chương trình, dự án hợp tác cụ thể giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Khi tri thức khoa học được kết nối với chính sách, thị trường và nhu cầu thực tiễn, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ có thêm điều kiện chuyển hóa thành năng lực phát triển của quốc gia, góp phần đưa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW vào cuộc sống.