Giải thưởng Sách Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số: Nhiều đề cử uy tín

<p style="text-align: justify;">Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với phát triển đất nước, việc nghiên cứu, xuất bản và lan tỏa tri thức khoa học càng trở nên cần thiết.</p>

Giải thưởng Sách Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026 được triển khai trong khuôn khổ Chương trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Đề án tổ chức chức "Giải thưởng sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số" được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt tại Quyết định số 1884/QĐ-BKHCN ngày 23/3/2026.

Phổ biến tri thức, đồng hành với quá trình phát triển đất nước

Phát động từ ngày 01/4/2026, Giải thưởng đã thu hút 329 tác phẩm tham dự qua vòng Sơ khảo 10 xuất bản phẩm tiêu biểu đã được lựa chọn vào vòng Chung khảo Giải thưởng Sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026.

Các đề cử trải rộng trên nhiều lĩnh vực, phản ánh những vấn đề khoa học, công nghệ và thực tiễn phát triển đang được quan tâm, đồng thời cho thấy sự phong phú của các xuất bản phẩm trong việc phổ biến tri thức và đồng hành với quá trình phát triển đất nước.

Qua các vòng tuyển chọn, đánh giá theo tiêu chí của Giải thưởng, những tác phẩm nổi bật nhất đã được đưa vào vòng Chung khảo. Đây là bước quan trọng nhằm lựa chọn những cuốn sách có chất lượng, giá trị khoa học, tính thực tiễn và khả năng đóng góp tích cực cho việc phổ biến tri thức khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hội đồng Sơ khảo, Chung khảo quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và những người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế, quốc phòng, y tế, báo chí và xuất bản.

Sự tham gia của các thành viên có chuyên môn đa dạng tạo nên góc nhìn liên ngành trong quá trình thẩm định, đánh giá tác phẩm. Qua đó, giá trị của mỗi xuất bản phảm không chỉ được xem xét ở chiều sâu học thuật, mà còn ở tính thực tiễn, khả năng ứng dụng, sức lan tỏa và đóng góp đối với xã hội.

Tại phiên họp Chung khảo, các thành viên Hội đồng đã thảo luận, đánh giá và bỏ phiếu lựa chọn những tác phẩm có chất lượng nổi bật để đề cử tôn vinh. GS.TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Hội đồng đề nghị các thành viên Hội đồng căn cứ kết quả, đánh giá của Hội đồng Sơ khảo, đồng thời phát huy tinh thần trách nhiệm, khách quan, chính xác trong quá trình chấm giải, qua đó lựa chọn được những tác phẩm thực sự có giá trị để tôn vinh.

Đa dạng lĩnh vực, bám sát những vấn đề của thời đại

Theo ông Trần Chí Đạt, Phó trưởng ban Thường trực Giải thưởng sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026, Giải thưởng được tổ chức nhằm ghi nhận và tôn vinh các tác giả, nhóm tác giả, tổ chức có tác phẩm sách in và sách điện tử tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; qua đó khuyến khích hoạt động sáng tác, biên soạn, xuất bản các xuất bản phẩm khoa học và công nghệ có chất lượng cao, phục vụ nghiên cứu, đào tạo, quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội.

Giải thưởngg góp phần nâng cao chất lượng nội dung và hình thức xuất bản sách khoa học - công nghệ, tăng cường hiệu quả truyền thông khoa học, lan tỏa tri thức khoa học và công nghệ, tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong xã hội; đồng thời thúc đẩy văn hóa đọc, học tập suốt đời và phổ biến tri thức khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo đúng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Thông qua Giải thưởng góp phần xây dựng hệ sinh thái tri thức số; thúc đẩy sự gắn kết giữa nhà khoa học và nhà xuất bản; nâng cao chất lượng biên tập, kỹ thuật trình bày và công nghệ xuất bản hiện đại.

Trong số 10 xuất bản phẩm vào vòng Chung khảo, nhiều nhóm nội dung đáng chú ý cho thấy phạm vi tiếp cận rộng của Giải thưởng. Ở lĩnh vực khoa học và công nghệ, các tác phẩm tập trung vào những vấn đề như bảo tồn đa dạng sinh học, năng lượng hạt nhân và phát triển lực lượng sản xuất trong kỷ nguyên số. Đây đều là những vấn đề có ý nghĩa đối với nghiên cứu, hoạch định chính sách và định hướng phát triển trong bối cảnh khoa học, công nghệ ngày càng trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Nhóm sách về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp cận những vấn đề đang đặt ra trong đời sống hiện đại như năng lực số, AI và mối quan hệ giữa con người với công nghệ. Những nội dung này không chỉ phản ánh tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ, mà còn đặt ra yêu cầu về khả năng thích ứng, làm chủ công nghệ và phát huy vai trò của con người trong quá trình chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực y tế, các tác phẩm cung cấp kiến thức chuyên môn về sử dụng kháng sinh và cấp cứu ngoại viện, hướng tới những vấn đề thiết thực trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trong khi đó, các công trình về kinh tế, quy hoạch, văn hóa và lịch sử lại mở rộng góc nhìn tới những vấn đề như phát triển đô thị, lợi ích chung và quá trình hình thành, phát triển chữ quốc ngữ.

Sách điện tử và dấu ấn của chuyển đổi số trong xuất bản

Đáng chú ý, trong giải thưởng lần này, sách điện tử cũng nằm trong danh sách tác phẩm được đưa vào vòng Chung khảo. Đây không chỉ là sự bổ sung về hình thức xuất bản, mà còn phản ánh sự chuyển động của ngành xuất bản trước những thay đổi về công nghệ và phương thức tiếp nhận tri thức.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, việc đưa các nội dung khoa học lên nền tảng số góp phần mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, tạo thêm phương thức kết nối giữa tác giả, nhà xuất bản và độc giả. Sự xuất hiện của sách điện tử tại vòng Chung khảo cũng mang ý nghĩa nhất định đối với chính tinh thần của Giải thưởng, khi công nghệ không chỉ là một chủ đề được phản ánh trong sách mà còn đang từng bước thay đổi cách thức tri thức được tạo ra, xuất bản và lan tỏa.

Có thể thấy, các xuất bản phẩm góp mặt tại vòng Chung khảo năm nay không chỉ đa dạng về lĩnh vực mà còn tập trung vào nhiều vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với nghiên cứu, đào tạo, quản lý và đời sống xã hội. Sự phong phú về nội dung, cách tiếp cận cùng giá trị khoa học và thực tiễn của các tác phẩm là cơ sở quan trọng để Hội đồng Chung khảo tiếp tục cân nhắc, đánh giá và lựa chọn những công trình tiêu biểu, có giá trị và sức lan tỏa được tôn vinh tại Giải thưởng Sách Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026