Hà Tĩnh nhân rộng mô hình sản xuất lúa giảm phát thải, hướng tới nông nghiệp xanh

<p style="text-align: justify;">Từ thâm canh lúa cải tiến SRI đến kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ, Hà Tĩnh đang đẩy mạnh các mô hình sản xuất giảm phát thải trên diện rộng. Những cách làm mới không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, tiết kiệm chi phí mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững gắn với mục tiêu phát triển nông thôn mới.</p>

Thực hiện Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Tĩnh đã sớm triển khai nhiều mô hình canh tác tiên tiến, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

Trên cơ sở đó, vụ xuân 2026, 12 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã triển khai hơn 150 ha lúa áp dụng phương pháp thâm canh cải tiến SRI (áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ - thuật như sử dụng mạ khay - máy cấy; tăng cường phân bón hữu cơ, giảm phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật; quản lý dịch hại tổng hợp; thu gom rơm rạ sau thu hoạch...).

Tại xã Can Lộc, mô hình triển khai trên 5,6 ha theo hướng hữu cơ liên kết với Công ty TNHH MTV Quế Lâm sử dụng giống DT39 bước đầu mang lại hiệu quả rõ nét. Cây lúa sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh, đặc biệt không xuất hiện bệnh đạo ôn, không bị đổ ngã do dông lốc. Năng suất lúa tươi đạt trên 4 tạ/sào, được công ty thu mua tại chân ruộng với giá 8.500 đồng/kg. Thành công bước đầu khẳng định hiệu quả của mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với nông nghiệp xanh.

Song song với đó, kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ (AWD) cũng được đưa vào sản xuất tại nhiều vùng lúa tập trung. Không chỉ giúp tiết kiệm nước và giảm chi phí sản xuất, phương pháp này còn giảm từ 40-60% lượng khí mê-tan phát thải trên đồng ruộng. Từ những kết quả khả quan tại Tùng Lộc và Thiên Cầm, mô hình đang tiếp tục được mở rộng trên quy mô lớn.

Hiện toàn tỉnh đã triển khai hơn 4.300 ha lúa áp dụng kỹ thuật AWD tại 15 xã, phường. Vụ hè thu năm nay, diện tích áp dụng dự kiến tăng lên khoảng 6.000 ha; diện tích sản xuất theo phương pháp SRI đạt khoảng 205 ha, tăng đáng kể so với vụ xuân.

Những mô hình canh tác xanh đang mang lại lợi ích kép: Nâng cao thu nhập cho nông dân, giảm chi phí sản xuất, cải thiện chất lượng môi trường và tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững. Đây cũng là tiền đề để Hà Tĩnh từng bước tham gia thị trường tín chỉ carbon trong lĩnh vực nông nghiệp.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp triển khai kế hoạch hành động thực hiện Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050. Trong đó, tổ chức sản xuất hiệu quả trên diện tích 14.100 ha đã tích tụ, tập trung ruộng đất. 

Đối với 23.800 ha tại 766 vùng định hướng quy hoạch lúa năng suất, chất lượng cao, tiếp tục quan tâm sản xuất gắn với giảm phát thải, áp dụng hệ thống thâm canh cải tiến SRI, sử dụng giống cấp xác nhận trở lên, sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị gắn chế biến. Ưu tiên các biện pháp cải tạo, nâng cao chất lượng đất trồng lúa thông qua bón phân hữu cơ, phân vi sinh; áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, nhằm tăng độ phì nhiêu, giảm thoái hóa đất.

Từ những đổi mới trên đồng ruộng, Hà Tĩnh đang từng bước định hình nền nông nghiệp xanh, hiện đại và phát thải thấp, tạo nền tảng vững chắc cho xây dựng nông thôn mới bền vững, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng trước những thách thức của biến đổi khí hậu.