Hải Phòng: “Cầm tay chỉ việc" giúp người cao tuổi làm quen với công nghệ

<p style="text-align: justify;">Để xóa rào cản thế hệ trong kỷ nguyên số, các địa phương tại Hải Phòng đang triển khai hàng loạt mô hình sáng tạo, hướng tới nhóm đối tượng đặc thù là người lớn tuổi. Qua phương thức "đại sứ số" và các nhóm nòng cốt đi từng ngõ, gõ từng nhà, công nghệ đang dần trở nên gần gũi, sát thực tế với đời sống của các bậc cao niên.</p>

Sáng kiến "đại sứ số" và "gia đình số thông minh"

Tại phường Hồng Bàng, từ tháng 10/2025 đến nay, "mô hình công dân số Hồng Bàng" được triển khai đã mang lại những hiệu quả rất rõ rệt. Thông qua sự hướng dẫn của 70 Tổ công nghệ số cộng đồng với nòng cốt là cán bộ đoàn thể và khu dân cư, những công dân lớn tuổi đã bắt đầu thay đổi thói quen sinh hoạt thường ngày.

Bà Vũ Thị Huệ (trú tại số 31/31, phố Hùng Duệ Vương, phường Hồng Bàng) phấn khởi chia sẻ: "Nhờ có sự hướng dẫn tận tình của cán bộ Hội Phụ nữ phường, một người lớn tuổi như tôi giờ đã biết sử dụng mã QR để thanh toán tiền điện, nước, internet thường xuyên. Thậm chí, tôi còn tự thực hiện dịch vụ công trực tuyến để đề nghị cấp biển số xe máy ngay tại nhà rất nhanh chóng, tiện lợi".

Bà Nguyễn Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Bàng cho biết, để mô hình đi vào chiều sâu, ở giai đoạn 5, phường sẽ xây dựng mạng lưới "đại sứ số" theo nguyên tắc một người hướng dẫn, một người học. Mỗi đại sứ số sẽ chịu trách nhiệm đào tạo, hướng dẫn kỹ năng số chuyên sâu cho ít nhất 5 người dân xung quanh, đặc biệt ưu tiên nhóm người cao tuổi, giúp họ biết cách quét mã QR cập nhật thông tin của phường, nộp hồ sơ hành chính trực tuyến và gửi ý kiến phản hồi đến chính quyền.

Tương tự, Ủy ban MTTQ xã Thái Tân cũng đã kích hoạt "mô hình gia đình số thông minh". Các nhóm nòng cốt của Mặt trận và đoàn thể đã đến từng hộ gia đình, hộ kinh doanh cá thể để hướng dẫn người cao tuổi sử dụng dịch vụ công, tiếp cận các nền tảng số an toàn, bảo mật thông tin và phòng tránh các hình thức lừa đảo trực tuyến đang bủa vây không gian mạng.

Người cao tuổi tại Hải Phòng giờ đây còn có thể chủ động tương tác với chính quyền qua không gian mạng. Tại đặc khu Cát Hải, mô hình "Lắng nghe dân nói" qua ứng dụng Zalo hoạt động 24/7 giúp tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân mọi lứa tuổi một cách nhanh chóng, giúp nâng cao hiệu quả giám sát và phản biện xã hội.

Bên cạnh đó, việc chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại xã Tân An cũng là minh chứng cho thấy công nghệ số đã giúp người cao tuổi tiếp cận thông tin bầu cử dễ dàng hơn thông qua các ứng dụng mạng xã hội và các hội nghị trực tuyến tiếp xúc cử tri.

Để hỗ trợ toàn diện cho đội ngũ cán bộ Mặt trận (vốn có nhiều thành viên là người lớn tuổi, cán bộ hưu trí), ông Bùi Văn Bắc, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố Hải Phòng cho biết, đơn vị đang vận hành hệ thống hỏi - đáp trực tuyến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Hệ thống này tích hợp với nền tảng quản lý văn bản điện tử và phòng họp không giấy tờ, giúp các cán bộ lớn tuổi tìm kiếm thông tin, phân tích dữ liệu và tham mưu văn bản một cách chính xác, rút ngắn thời gian xử lý công việc.

Từ những mô hình thiết thực tại cơ sở, Hải Phòng đang từng bước loại bỏ tâm lý "ngại công nghệ" của người cao tuổi, chuyển đổi phương thức từ truyền thông truyền thống sang truyền thông số, tạo dựng một hệ sinh thái số toàn diện và đồng bộ từ cấp tỉnh đến từng khu dân cư./.