Hoàn thiện dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ: Cải cách thực chất, chuyển giao nhiệm vụ không gián đoạn

<p style="text-align: justify;">Tại Phiên họp toàn thể lần thứ 14 của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ theo hướng vừa đơn giản hóa thủ tục, vừa bảo đảm bộ máy quản lý vận hành thông suốt, đặc biệt trong quá trình chuyển giao chức năng quản lý quyền đối với giống cây trồng.</p>

Sáng 13/10/2026, tại Đà Nẵng, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tổ chức Phiên họp toàn thể lần thứ 14 để thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh tham dự và thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trình bày những nội dung chính của dự án Luật.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Thứ trưởng Hoàng Minh cho biết, dự thảo Luật tập trung vào 2 nhóm nội dung chính, gồm: (1) Luật hóa các chính sách đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh đang được áp dụng; (2) Kiện toàn đầu mối quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng.

Dự thảo Luật gồm 3 điều, trong đó Điều 1 gồm 22 khoản, sửa đổi, bổ sung 20 điều và bổ sung, thay thế một số cụm từ tại 5 điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Về cải cách thủ tục, dự thảo đề xuất bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Khi có chuyển nhượng, việc thay đổi thông tin chủ văn bằng được thực hiện thông qua thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.

Dự thảo cũng bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, chuyển sang cơ chế thông báo khi tổ chức, cá nhân hoạt động hoặc cung cấp dịch vụ. Các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự xác lập quyền đối với giống cây trồng giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định nhằm bảo đảm thống nhất với quyền sở hữu công nghiệp.

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh, các nội dung sửa đổi dự kiến bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh. Trong đó, 16 thủ tục liên quan đến hoạt động giám định sở hữu trí tuệ và 2 thủ tục liên quan đến đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền.

Một nội dung trọng tâm khác là chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Thứ trưởng Hoàng Minh cho biết, việc thống nhất đầu mối sẽ giúp sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ, đồng thời hạn chế phân tán trong quản lý. Đối với người dân, doanh nghiệp, việc thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng tại một đầu mối sẽ thuận tiện hơn.

Để chuẩn bị cho việc chuyển giao, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng phương án cụ thể, bảo đảm kế thừa hồ sơ, kết quả thẩm định, khảo nghiệm, phí, lệ phí và các kết quả xử lý đã thực hiện.

Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh, việc chuyển giao phải không làm gián đoạn quá trình giải quyết thủ tục, không yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại thủ tục do thay đổi cơ quan quản lý; đồng thời bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có.

Qua nghiên cứu dự án Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc chuyển trách nhiệm quản lý quyền đối với giống cây trồng sang Bộ Khoa học và Công nghệ. Đồng thời, đề nghị xác định Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục đánh giá việc phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ trên cơ sở năng lực thực thi và nguồn lực của địa phương, bảo đảm việc phân cấp thực sự tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, không làm phát sinh thêm thủ tục và chi phí tuân thủ.