Hoàn thiện nền tảng, tạo đà tăng tốc bền vững

<p style="text-align: justify;">Năm 2026, tỉnh Điện Biên tiếp tục xác định “Bình dân học vụ số” không chỉ là một phong trào mang tính vận động, mà là một nhiệm vụ chiến lược lâu dài nhằm nâng cao dân trí số, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, tạo nền tảng cho tiến trình chuyển đổi số toàn diện trên địa bàn.</p>

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chú trọng tăng cường nguồn lực cho cơ sở. Các cơ quan chuyên môn đã chủ động cử, biệt phái đội ngũ cán bộ có chuyên môn về công nghệ thông tin, chuyển đổi số về hỗ trợ trực tiếp tại các xã, phường, nhất là địa bàn khó khăn. Cách làm này giúp kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dịch vụ công trực tuyến, quản lý dữ liệu và vận hành các nền tảng số, đồng thời nâng cao năng lực tự triển khai của chính quyền cơ sở.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, việc trang bị kiến thức và kỹ năng số được triển khai theo hướng bài bản, có hệ thống. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên được tiếp cận với các nội dung mới, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy và quản lý, qua đó từng bước hình thành môi trường giáo dục số. Đây được xem là một trong những yếu tố nền tảng để lan tỏa tri thức số một cách bền vững trong xã hội.

Ở cấp cộng đồng, phong trào "Bình dân học vụ số" tiếp tục được triển khai sâu rộng thông qua các hình thức linh hoạt như hội nghị, sinh hoạt bản, hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng và các lực lượng nòng cốt tại cơ sở. Nội dung phổ cập được thiết kế theo hướng thiết thực, tập trung vào những kỹ năng người dân có thể áp dụng ngay trong đời sống, từ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, đến khai thác các nền tảng số phục vụ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Gắn kỹ năng số với phát triển kinh tế - xã hội

Một điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai tại Điện Biên là việc gắn phổ cập kỹ năng số với phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và sản phẩm địa phương. Nhiều chủ thể sản phẩm OCOP đã từng bước tiếp cận các nền tảng số để quảng bá, giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ. Người dân được hỗ trợ thiết lập tài khoản giao dịch trực tuyến, tiếp cận các kênh bán hàng mới, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập.

Cùng với đó, các chỉ số về phát triển xã hội số tiếp tục có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh, tài khoản thanh toán điện tử và các dịch vụ số thiết yếu ngày càng tăng, cho thấy thói quen số đang dần hình thành trong cộng đồng. Việc triển khai địa chỉ số, định danh điện tử và các nền tảng dùng chung cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân.

Những kết quả này cho thấy hướng đi đúng đắn của tỉnh trong việc đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống, từ đó tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn triển khai cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức. Hạ tầng số tại một số khu vực vùng sâu, vùng xa vẫn còn hạn chế; việc tiếp cận điện lưới và mạng viễn thông chưa đồng bộ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai các dịch vụ số. Khoảng cách về trình độ dân trí, rào cản ngôn ngữ ở một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cùng tâm lý e ngại công nghệ của một bộ phận người dân cũng là những yếu tố cần được quan tâm tháo gỡ.

Thực tế này cho thấy, để phong trào "Bình dân học vụ số" phát huy hiệu quả, cần tiếp cận theo hướng toàn diện, trong đó hạ tầng là điều kiện tiên quyết, còn kỹ năng và nhận thức là yếu tố quyết định. Việc tiếp tục đầu tư, mở rộng hạ tầng viễn thông, điện lưới, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa cho chuyển đổi số là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn tới.

Phát huy vai trò "hạt nhân số" tại cộng đồng

Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, một trong những yếu tố quyết định thành công của phong trào chính là vai trò của các "hạt nhân số" tại cơ sở. Các tổ công nghệ số cộng đồng cần tiếp tục được củng cố cả về lượng và chất lượng, hoạt động theo hướng thực chất, hiệu quả.

Phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người" tiếp tục được khẳng định là cách làm phù hợp, giúp người dân không chỉ tiếp cận mà còn làm chủ công nghệ. Nội dung đào tạo cũng cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, bảo đảm tính dễ hiểu, dễ áp dụng và gắn với nhu cầu thực tế.

Song song với đó, việc phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể, lực lượng thanh niên trong hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ sẽ tiếp tục tạo nên mạng lưới lan tỏa rộng khắp, góp phần hình thành cộng đồng số bền vững.

Trong giai đoạn tiếp theo, mục tiêu của phong trào không chỉ dừng lại ở việc phổ cập kỹ năng cơ bản, mà hướng tới hình thành tư duy số, thói quen số và văn hóa số trong toàn xã hội. Khi người dân chủ động sử dụng công nghệ trong học tập, sản xuất, kinh doanh và tương tác với chính quyền, chuyển đổi số mới thực sự đi vào chiều sâu.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân và cách làm phù hợp với điều kiện thực tiễn, phong trào "Bình dân học vụ số" tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, góp phần thực hiện thành công mục tiêu chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.