Học cách dùng điện thoại ở tuổi xế chiều
<p style="text-align: justify;">Cầm chiếc điện thoại thông minh, người phụ nữ gần 70 tuổi cẩn thận ghi lại từng bước tạo email, cài mật khẩu VNeID. Nỗ lực vượt rào cản tuổi tác của những người cao tuổi đang đặt những gạch nối đầu tiên cho nền tảng công dân số tại TP.HCM.</p>
Là Trưởng ban Công tác Mặt trận khu phố 24 (phường Bình Thới, TP.HCM), cô Nguyễn Thị Thiệp thường ngày đối mặt với không ít tình huống dở khóc dở cười. Bà con trong xóm muốn giải quyết công việc, làm thủ tục hành chính nhưng đến khâu điểm danh điện tử, lập tài khoản email hay cài đặt mật khẩu ứng dụng là lại "tắc". Họ tìm đến cô Thiệp như một chỗ dựa.

Người c ao tuổi tập trung ghi chép lại bài giảng tại lớp học bình dân học vụ số.
Tuy vậy, chính cô cũng từng lúng túng trước sự bùng nổ của công nghệ. "Điện thoại giờ là vật bất ly thân, nhưng không phải ai lớn tuổi cũng biết dùng ứng dụng. Bà con hỏi mà mình không nắm rõ thì làm sao giúp được", cô Thiệp chia sẻ.
Do đó, khi lớp học "bình dân học vụ số" mở ra, người phụ nữ U70 đã không ngần ngại đăng ký. Ngồi trong lớp, cô chăm chú ghi chép từng câu chữ, thao tác từng bước trên màn hình cảm ứng để hiểu tường tận. Với cô Thiệp, biết cách dùng ứng dụng không chỉ là chuyện cá nhân, mà còn để về hướng dẫn lại cho hàng trăm hộ dân trong khu phố, giúp công tác mặt trận bớt đi những rào cản.
Cầm tay chỉ việc cho những "công dân số" đặc biệt
Lớp học của cô Thiệp chỉ là một trong số hàng loạt lớp tập huấn thuộc phong trào "bình dân học vụ số" đang được triển khai rộng khắp tại TP.HCM.
Ông Nguyễn Thanh Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, cho biết, qua mô hình "Cà phê chuyển đổi số", đơn vị đã tổ chức khoảng 16 buổi tập huấn kỹ năng số cho cán bộ cơ sở, Tổ công nghệ số cộng đồng và người cao tuổi. Trong đó, 10 buổi đã được ghi hình để lan tỏa rộng rãi trên mạng xã hội.
Các lớp học chọn cách tiếp cận "cầm tay chỉ việc" thay vì lý thuyết suông. Người cao tuổi được hướng dẫn tải, đăng ký và thực hành trực tiếp các thao tác trên ứng dụng VNeID, Công dân số TP.HCM, đồng thời được trang bị kỹ năng phòng tránh lừa đảo trực tuyến – nội dung được bà con quan tâm nhất. Nhiều tiện ích thiết thực cũng được giới thiệu, điển hình như tính năng "SOS An ninh trật tự" (thuộc Công an TP.HCM) vừa tích hợp trên app Công dân số, cho phép gửi tin nhắn, hình ảnh kèm tọa độ GPS chính xác tới công an địa phương để xử lý sự cố tức thì.
Bên cạnh đó, Trung tâm còn trang bị cho cán bộ cơ sở các phần mềm miễn phí theo dõi thông tin, cảnh báo sớm các vấn đề phát sinh trên địa bàn, đồng thời lắp đặt các kiosk AI tại lớp học để bà con trực tiếp trải nghiệm.
Tính đến nay, ứng dụng "Công dân số TP.HCM" đã ghi nhận hơn 620.000 lượt tải và hơn 6 triệu lượt tương tác. So với quy mô hơn 14 triệu dân của thành phố, đây mới là bước khởi đầu, nhưng cho thấy dư địa vô cùng lớn để lan tỏa thói quen số.
Từ những nét chữ nguệch ngoạc chép mật khẩu của cô Thiệp đến từng thao tác bấm máy còn ngập ngừng của người già trong xóm, hành trình chuyển đổi số ở TP.HCM đang bắt đầu từ những điều giản dị. Không ai bị bỏ lại phía sau, khi chính những công dân lớn tuổi đang chủ động trở thành mắt xích vững chắc cho một thành phố thông minh./.