Hợp tác Việt Nam - Nhật Bản: Đặt nền móng cho AI an toàn và hạ tầng số bền vững
<p style="text-align: justify;">Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng số trở thành động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế, Việt Nam và Nhật Bản khẳng định quyết tâm thúc đẩy hợp tác công nghệ theo hướng an toàn, tin cậy và bền vững, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia và khu vực.</p>
Ngày 15/01/2026, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6) diễn ra tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng đã có buổi làm việc song phương với Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Truyền thông (NV&TT) Nhật Bản Hayashi Yoshimasa.
Toàn cảnh buổi làm việc.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Bộ KH&CN mới được thành lập từ tháng 3/2025 trên cơ sở hợp nhất 3 lĩnh vực: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xác định là 3 trụ cột, ba động lực then chốt thúc đẩy phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh đó, Việt Nam mong muốn hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực số tiếp tục được nâng tầm, đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả thực chất.
Đánh giá cao mô hình tổ chức Bộ KH&CN theo hướng tích hợp của Việt Nam, Bộ trưởng Bộ NV&TT Nhật Bản Hayashi Yoshimasa cho rằng, đây là cách tiếp cận phù hợp với xu thế phát triển hiện nay.
Hai bên cùng thống nhất nhận định, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản là nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn nữa trong các lĩnh vực công nghệ then chốt.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng làm việc song phương với Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa.
Hai Bộ trưởng đã trao đổi sâu về các định hướng hợp tác trong lĩnh vực AI, 5G và open RAN, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm AI an toàn, an ninh và đáng tin cậy. Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa thông tin về Sáng kiến Đồng sáng tạo AI Nhật Bản - ASEAN, được khởi xướng tại Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nhật Bản, nhằm thúc đẩy ứng dụng AI giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội của từng quốc gia.
Liên quan đến quản trị AI, Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa bày tỏ cảm ơn Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã tích cực tham gia và ủng hộ Nhóm "Những người bạn của Tiến trình AI Hiroshima" do Nhật Bản khởi xướng và trân trọng mời Việt Nam cử đoàn cấp Bộ tham dự Cuộc họp trực tiếp lần thứ hai của Nhóm, dự kiến tổ chức tại Tokyo vào tháng 3 tới.
Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa cũng cho biết, theo đề nghị của Bộ KH&CN Việt Nam, Đại sứ quán Nhật Bản đã phối hợp tổ chức hội thảo trực tuyến chia sẻ về Tiến trình AI Hiroshima và khuôn khổ pháp lý quản trị AI của Nhật Bản, góp phần hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng thể chế.
Chia sẻ về cách tiếp cận "Problem first - AI second", Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, AI cần được coi là công cụ để giải quyết các bài toán cụ thể của mỗi quốc gia. Bộ trưởng cho biết thêm, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật AI, trong đó lần đầu tiên đưa ra khái niệm "hạ tầng trí tuệ Việt Nam" như một cấu phần của hạ tầng số. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời mời gọi doanh nghiệp AI Nhật Bản tham gia giải quyết các vấn đề thực tiễn tại Việt Nam.
Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề xuất hai bên tăng cường chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng AI trong quản lý, điều hành; phối hợp tổ chức Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản về AI; đẩy mạnh trao đổi chính sách, hướng tới xây dựng Bộ quy tắc đạo đức AI - nội dung Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện.
Hoan nghênh các đề xuất của phía Việt Nam, Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa khẳng định, Nhật Bản sẵn sàng phối hợp tổ chức Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản về AI và tích cực xem xét hợp tác trong xây dựng Bộ quy tắc đối với AI.
Đối với 5G và open RAN, Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa nhấn mạnh, đây là những lĩnh vực quan trọng trong quan hệ hai nước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an ninh kinh tế. Bên cạnh hợp tác giữa doanh nghiệp, phía Nhật Bản bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác, trao đổi giữa đội ngũ cán bộ, công chức của hai Bộ.
Trao đổi thêm về nội dung này, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam hiện đã phủ sóng 5G tới khoảng 92% dân số, song các ứng dụng 5G vẫn chưa thực sự phong phú. Do đó, hai bên cần tăng cường chia sẻ kinh nghiệm phát triển ứng dụng 5G.
Việt Nam hiện là một trong 5 quốc gia trên thế giới làm chủ thiết bị và hệ sinh thái 5G, với hệ thống tiêu chuẩn đo lường, đánh giá thiết bị đạt chuẩn quốc gia. Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị phía Nhật Bản xem xét hỗ trợ đánh giá, kiểm nghiệm thiết bị 5G của Việt Nam, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hai bên cũng trao đổi về việc phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế như Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) và Liên minh Viễn thông châu Á - Thái Bình Dương (APT). Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định Việt Nam ủng hộ các đề xuất và ứng cử của Nhật Bản tại các diễn đàn này.
Hai Bộ trưởng trao quà lưu niệm.
Kết thúc buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cảm ơn Bộ trưởng Hayashi Yoshimasa đã tham dự Hội nghị ADGMIN 6 tại Việt Nam, đồng thời bày tỏ tin tưởng hợp tác giữa hai Bộ, hai quốc gia sẽ tiếp tục phát triển theo hướng ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.