Khi công nghệ không còn là chuyện của người trẻ

<p style="text-align: justify;">Thái Nguyên đang lựa chọn một cách tiếp cận khác biệt: đưa khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) đến với người dân từ những điều đơn giản, thiết thực nhất thông qua mô hình “Bình dân học vụ số”.</p>

Không còn là những khái niệm xa lạ hay các chương trình mang tính hình thức, “Bình dân học vụ số” đang được nhiều địa phương triển khai theo hướng “cầm tay chỉ việc”. Người dân được hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thủ tục hành chính, sử dụng dịch vụ công trực tuyến hay tiếp cận các công cụ AI phổ biến phục vụ công việc và đời sống.

Điểm đáng chú ý của mô hình là khoa học và công nghệ không còn nằm trong phòng thí nghiệm hay các diễn đàn chuyên môn, mà hiện diện ngay tại tổ dân phố, nhà văn hóa thôn, điểm sinh hoạt cộng đồng. Đối tượng tham gia rất đa dạng, từ cán bộ cơ sở, giáo viên, đoàn viên thanh niên đến tiểu thương, người cao tuổi, lao động tự do.

Sở Khoa học và Công nghệ Thasi Nguyên đã tham mưu phát động phong trào “Bình dân học vụ số” trên phạm vi toàn tỉnh, đồng thời tổ chức nhiều khóa bồi dưỡng, tập huấn ứng dụng công nghệ số và AI theo hình thức trực tuyến đại trà. Đến nay, đã có hơn 9.150 học viên tham gia, trong đó có 6.776 cán bộ, công chức, viên chức và hơn 2.300 đoàn viên, thanh niên, thành viên tổ công nghệ số cộng đồng.

Tại nhiều xã khu vực phía Bắc của tỉnh, các địa phương còn phối hợp với Mobifone Bắc Kạn tổ chức hội nghị trực tuyến hướng dẫn sử dụng AI tới nhiều điểm cầu cơ sở. Từ việc tìm kiếm thông tin, hỗ trợ học tập, xử lý văn bản đến quảng bá sản phẩm nông nghiệp, AI đang dần được giới thiệu như một công cụ phục vụ trực tiếp cho người dân thay vì chỉ dành cho giới công nghệ.

Hiệu quả của mô hình thể hiện rõ ở tính thực tiễn. Sau các buổi tập huấn, nhiều người dân đã có thể tự thanh toán điện, nước qua điện thoại; mở tài khoản ngân hàng số; tra cứu bảo hiểm y tế; nộp hồ sơ trực tuyến hay tiếp cận thông tin chính thống trên môi trường mạng.

Ông Trần Công Linh, Phó Bí thư Chi bộ Tổ 8B, phường Đức Xuân, cho biết ban đầu nhiều người còn e ngại vì không quen sử dụng điện thoại thông minh. Tuy nhiên, nhờ được hướng dẫn trực tiếp và thực hành ngay tại chỗ, nhiều người lớn tuổi cũng đã chủ động sử dụng các ứng dụng số trong cuộc sống hằng ngày.

Song song với phổ cập kỹ năng số, tỉnh cũng đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng công nghệ, rà soát và cập nhật các hệ thống dữ liệu dùng chung phục vụ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo ông Hoàng Văn Thiên, Phó Giám đốc Sở KH&CN, “Bình dân học vụ số” không chỉ là một phong trào tuyên truyền mà là cách đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đi vào đời sống từ cơ sở. Khi người dân hiểu công nghệ, biết sử dụng công nghệ và thấy được lợi ích thực tế của công nghệ, đó mới là nền tảng bền vững cho chuyển đổi số quốc gia.