Khi kỹ năng số trở thành thói quen của người dân nông thôn

<p style="text-align: justify;">Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, việc phổ cập kỹ năng số đến từng người dân, đặc biệt tại khu vực nông thôn, đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm phát triển bao trùm. Thực tiễn triển khai tại nhiều địa phương cho thấy, khi cách làm phù hợp, gần dân và thực chất, công nghệ số hoàn toàn có thể trở thành một phần trong đời sống thường ngày của người dân.</p>

Tại một số xã nông thôn, phong trào "Bình dân học vụ số" đang được triển khai theo hướng linh hoạt, lấy cộng đồng làm trung tâm, qua đó từng bước hình thành thói quen số trong sinh hoạt, sản xuất và tiếp cận dịch vụ công.

Từ cách làm gần dân, dễ tiếp cận

Một trong những điểm chung trong triển khai phong trào ở cơ sở là phương thức tổ chức linh hoạt, phù hợp với điều kiện và nhịp sống của người dân. Thay vì tổ chức các lớp học quy mô lớn, kéo dài, nhiều địa phương lựa chọn hình thức hướng dẫn theo nhóm nhỏ tại nhà văn hóa thôn, tổ dân cư hoặc trực tiếp tại hộ gia đình.

Nội dung phổ cập tập trung vào những kỹ năng thiết yếu, gắn với nhu cầu thực tế như: Sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt và sử dụng các ứng dụng phục vụ dịch vụ công trực tuyến, tích hợp giấy tờ cá nhân trên nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt và nhận diện các nguy cơ mất an toàn thông tin trên không gian mạng.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận "hướng dẫn để người dân tự làm". Người hướng dẫn trực tiếp thao tác, giải thích từng bước, sau đó để người dân thực hành ngay trên thiết bị của mình. Những nội dung tưởng chừng phức tạp như tạo tài khoản, thiết lập mật khẩu hay xác thực thông tin cá nhân được "đơn giản hóa" để phù hợp với mọi đối tượng, kể cả người cao tuổi.

Chính cách làm này đã góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại công nghệ, giúp người dân từng bước tiếp cận và sử dụng thành thạo các tiện ích số.

Phát huy vai trò của lực lượng tại chỗ

Phong trào "Bình dân học vụ số" ở cơ sở cho thấy vai trò quan trọng của các lực lượng tại chỗ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ trẻ, đoàn viên, thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng.

Các lực lượng này không chỉ là người hướng dẫn mà còn là cầu nối giữa chính quyền và người dân trong quá trình chuyển đổi số. Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", các tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp đến từng hộ gia đình để hỗ trợ cài đặt ứng dụng, hướng dẫn sử dụng và giải đáp các vướng mắc.

Việc lồng ghép nội dung chuyển đổi số vào các buổi sinh hoạt chi bộ, họp thôn, sinh hoạt đoàn thể cũng góp phần đưa kỹ năng số trở thành nội dung quen thuộc trong đời sống cộng đồng. Thông qua đó, người dân không chỉ được học mà còn có cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau.

Hình thành thói quen số trong đời sống

Từ những bước tiếp cận ban đầu, người dân dần hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong đời sống hằng ngày. Việc tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính, thanh toán các dịch vụ thiết yếu hay học tập trên nền tảng số trở nên phổ biến hơn.

Đặc biệt, khi người dân nhận thấy lợi ích thiết thực như tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại, thuận tiện trong giao dịch, họ chủ động tham gia và duy trì việc sử dụng các nền tảng số. Không ít trường hợp sau khi được hướng dẫn đã có thể hỗ trợ lại người thân, hàng xóm, tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng.

Thực tiễn cũng cho thấy, khi cán bộ, đảng viên đi đầu trong học tập và sử dụng công nghệ số, phong trào càng có sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận của người dân.

Kinh nghiệm triển khai "Bình dân học vụ số" tại các địa phương cho thấy một số yếu tố mang tính quyết định, đó là: Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị; cách tổ chức linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng; nội dung đào tạo thiết thực, dễ hiểu và phương thức hướng dẫn trực tiếp, kiên trì.

Đặc biệt, việc gắn phổ cập kỹ năng số với nhu cầu thực tế của người dân là yếu tố quan trọng để phong trào đi vào chiều sâu. Khi người dân thấy rõ lợi ích và có thể áp dụng ngay vào đời sống, việc học tập kỹ năng số không còn là nhiệm vụ mang tính phong trào mà trở thành nhu cầu tự thân.

Hướng tới phát triển bền vững trong chuyển đổi số

Trong thời gian tới, để phong trào "Bình dân học vụ số" tiếp tục phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng phạm vi tiếp cận công nghệ, đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa hình thức đào tạo, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, cùng với việc phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng sẽ là những giải pháp quan trọng để mở rộng độ bao phủ của phong trào.

Có thể khẳng định, từ những cách làm cụ thể, sát thực tiễn ở cơ sở, "Bình dân học vụ số" đang từng bước đưa công nghệ đến gần hơn với người dân nông thôn. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm nâng cao kỹ năng số, mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng xã hội số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.