Khi người già làm chủ công nghệ để cống hiến và kết nối

<p style="text-align: justify;">Thay vì chỉ thụ động tiếp nhận sự hỗ trợ, thế hệ xế chiều tại Trung Quốc đang chủ động dùng công nghệ số để tái tạo giá trị bản thân, biến thời gian hưu trí thành khoảng thời gian có ích, sống vui, sống khỏe.</p>

Trong tư duy truyền thống, người cao tuổi thường được coi là đối tượng cần chăm sóc và thu mình trong không gian gia đình. Tuy nhiên, sự bùng nổ của các nền tảng công nghệ chuyên biệt cho người lớn tuổi đang làm đảo ngược quan niệm này.

Nhiều cụ già hiện đã coi smartphone là chìa khóa để khai mở những năng lực mới. Sự ra đời của các nền tảng giáo dục số chuyên biệt như Hongsong (hiện thu hút hàng triệu người dùng lớn tuổi) đã tạo ra một làn sóng "học tập suốt đời" trên không gian mạng.

Ở tuổi 90, bà Hoàng Ngọc Chi (tỉnh Quảng Châu, Trung Quốc) vẫn khiến con cháu ngạc nhiên khi dùng ứng dụng để học piano trực tuyến. Bà còn tự mày mò thử nghiệm các công cụ AI để sáng tác thơ và chủ động tra cứu các công thức dinh dưỡng chăm sóc sức khỏe hằng ngày. Công nghệ đã giúp bà xóa bỏ cảm giác lạc hậu và biến những năm tháng tuổi già thành khoảng thời gian trải nghiệm đầy hứng khởi.

Thực tế cho thấy, người cao tuổi không thiếu tinh thần học hỏi, họ chỉ thiếu những công cụ phù hợp. Khi giao diện số được thiết kế tối giản, cộng với các thuật toán AI cá nhân hóa theo hành vi người dùng, thế hệ đi trước hoàn toàn có thể tự học, tự giải trí và tự quản lý cuộc sống mà không phụ thuộc vào người trẻ.

Kết nối cộng đồng, đẩy lùi nỗi lo cô đơn

Một giá trị nhân văn lớn khác mà chuyển đổi số mang lại cho thế hệ cây cao bóng cả chính là khả năng kết nối không giới hạn. 

Nhiều cụ già ở độ tuổi 60 - 70 tại Bắc Kinh, Thượng Hải đã thông qua các ứng dụng số để kết nối bạn bè có cùng sở thích, cùng nhau tổ chức các tour du lịch trải nghiệm (study tours). Từ những người xa lạ trên màn hình điện thoại, họ trở thành tri kỷ, cùng nhau đi qua các vùng đất mới và chia sẻ khoảnh khắc cuộc sống lên mạng xã hội.

Chính sự chủ động nhập cuộc này giúp người già duy trì sức khỏe tâm thần minh mẫn, giảm thiểu tỷ lệ trầm cảm, bài toán nhức nhối trong các xã hội già hóa.

Từ câu chuyện người già làm chủ công nghệ tại Trung Quốc, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm cụ thể:

Các chính sách số hóa không nên chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ người già làm thủ tục hành chính hay nhận trợ cấp. Cần coi người cao tuổi là một nguồn lực xã hội quan trọng, tạo điều kiện để họ dùng công nghệ tiếp tục cống hiến tri thức, kinh nghiệm và tham gia vào lực lượng lao động số phù hợp với sức khỏe.

Cần khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ tư nhân đầu tư vào mảng ứng dụng giải trí, giáo dục, du lịch dành riêng cho người cao tuổi. Sự đa dạng của thị trường chính là động lực mạnh nhất giúp người già chủ động sử dụng điện thoại thông minh.

Công nghệ chính là nhịp cầu giúp người cao tuổi tìm lại sự tự tin, tự chủ và tiếp tục sống một cuộc đời vui, khỏe, có ích ở giai đoạn xế chiều./.