Khoa học xã hội và nhân văn tạo nền tảng phát triển công nghệ chiến lược

<p style="text-align: justify;">Tại hội thảo định hướng nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 diễn ra ngày 21/7/2026 tại Hà Nội, các chuyên gia, nhà khoa học khẳng định khoa học xã hội và nhân văn là nền tảng tri thức quan trọng, góp phần hoàn thiện thể chế, hoạch định chính sách và phát triển công nghệ chiến lược theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.</p>

Trong bối cảnh Việt Nam triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng định hướng nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn được xác định là bước chuẩn bị quan trọng nhằm tạo nền tảng tri thức cho quá trình phát triển đất nước.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS. Nguyễn Thành Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội và Tự nhiên, nhấn mạnh khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò nền tảng trong xây dựng thể chế, quản trị, phát triển văn hóa và con người, tạo cơ sở để Việt Nam hình thành mô hình phát triển phù hợp với điều kiện và thực tiễn của mình.

Theo ông Nguyễn Thành Trung, nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn cần hướng tới tạo ra những tri thức mới, lý luận mới, mô hình mới và phương pháp nghiên cứu mới, làm cơ sở cho đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Dự thảo định hướng được xây dựng trên cơ sở bám sát các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Trong đó, ưu tiên các hướng nghiên cứu về mô hình phát triển Việt Nam, hoàn thiện thể chế và quản trị quốc gia, phát triển văn hóa, con người, quản trị chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh phi truyền thống và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.

Tại hội thảo, các nhà khoa học thống nhất sự cần thiết xây dựng định hướng nghiên cứu cơ bản nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng bảo đảm tính khoa học, tính hệ thống và tính liên ngành.

Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo cần làm rõ hơn khái niệm nghiên cứu cơ bản, xác định các bài toán lớn mang tính chiến lược và cập nhật những vấn đề mới phát sinh từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh, kinh tế số, xã hội số và quản trị dữ liệu. Bên cạnh đó, cần tăng cường nghiên cứu liên ngành giữa khoa học xã hội và nhân văn với khoa học tự nhiên, công nghệ và khoa học dữ liệu để tạo cơ sở khoa học phục vụ hoạch định chính sách và phát triển các công nghệ chiến lược.

Các chuyên gia đề xuất bổ sung các hướng nghiên cứu về đổi mới mô hình tăng trưởng, liên kết vùng, đạo đức công nghệ, chủ quyền dữ liệu, văn hóa, giáo dục, an sinh xã hội và hệ giá trị quốc gia. Đồng thời, nhiều ý kiến kiến nghị xây dựng bộ tiêu chí đánh giá riêng cho khoa học xã hội và nhân văn, phản ánh đúng những đóng góp trong phát triển lý luận, tư vấn chính sách và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Kết luận hội thảo, TS. Nguyễn Thành Trung ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học đối với dự thảo. Ông cho biết Ban soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến để tiếp tục rà soát, hoàn thiện định hướng nghiên cứu theo hướng bảo đảm chất lượng, tính khả thi và tầm nhìn dài hạn.

Theo ông, định hướng sau khi được hoàn thiện sẽ là cơ sở để xây dựng các chương trình và nhiệm vụ nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, góp phần tạo nền tảng tri thức phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.