Kỷ nguyên AI trong hành chính công: Từ chỉ đạo chiến lược đến hành động thực tiễn

<p style="text-align: justify;">"Tiếp tục đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho toàn dân, phát động phong trào "Bình dân học vụ số" sâu rộng trong toàn xã hội" là yêu cầu của Cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Thông báo số 20-TB/CQTTBCĐ ngày 16/3/2026 không chỉ là định hướng lớn, mà còn là lời hiệu triệu hành động trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.</p>

Từ tinh thần chỉ đạo đó, nhiều địa phương đã chủ động triển khai các mô hình đào tạo, phổ cập kỹ năng số, trong đó Thanh Hóa nổi lên như một điểm sáng với cách làm bài bản, sáng tạo, gắn kết chặt chẽ giữa công nghệ và thực tiễn công vụ.

Chuyển biến từ nhận thức đến hành động trong ứng dụng AI

Trong lộ trình hiện đại hóa nền hành chính, trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành "cánh tay nối dài" của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC). Trước yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả quản lý, chất lượng tham mưu và tốc độ xử lý công việc, việc ứng dụng AI không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đã đi vào thực tiễn, trở thành công cụ hỗ trợ thiết yếu.

Tại Thanh Hóa, quá trình này được triển khai một cách bài bản, bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ. Năm 2025, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã tổ chức thành công khóa học trực tuyến với 17.136 học viên tham gia. Đây không chỉ là con số ấn tượng về quy mô, mà còn là nền tảng hình thành một đội ngũ nòng cốt có năng lực số, sẵn sàng tiếp cận và khai thác các công nghệ mới.

Nội dung đào tạo được thiết kế toàn diện, bao gồm kiến thức về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và kỹ năng công nghệ số, trong đó AI là điểm nhấn quan trọng. Từ việc "biết đến" công nghệ, đội ngũ CBCCVC đã từng bước chuyển sang "biết làm" và "làm hiệu quả", ứng dụng AI trực tiếp vào công việc hằng ngày.

Bước sang năm 2026, chuyên đề "Ứng dụng AI và ChatGPT trong công tác điều hành, báo cáo và xử lý công việc của CBCC" tiếp tục được triển khai sâu rộng. Với sự hỗ trợ của AI, nhiều quy trình công việc đã được tối ưu hóa rõ rệt.

Nếu trước đây, việc tổng hợp số liệu, xây dựng báo cáo hay soạn thảo văn bản chuyên sâu có thể mất hàng giờ, thậm chí hàng ngày, thì nay AI giúp rút ngắn thời gian xuống chỉ còn vài phút. Không chỉ tiết kiệm thời gian, AI còn góp phần nâng cao chất lượng công việc thông qua khả năng hỗ trợ cấu trúc nội dung, kiểm soát logic và gợi ý diễn đạt.

Cụ thể, AI giúp đội ngũ CBCCVC: Phân tích dữ liệu đa chiều, phục vụ công tác dự báo và ra quyết định; soạn thảo văn bản hành chính nhanh chóng, chính xác; tối ưu hóa quy trình xử lý công việc, giảm thiểu các thao tác thủ công.

Tuy nhiên, AI không thay thế con người. Vai trò của cán bộ vẫn là trung tâm, từ việc xác định vấn đề, kiểm soát đầu ra đến đưa ra quyết định cuối cùng. AI, trong bối cảnh này, chính là công cụ nâng cao năng lực và hiệu suất làm việc.

Lan tỏa mô hình, thúc đẩy phong trào "Bình dân học vụ số"

Từ nền tảng đào tạo ban đầu, mô hình của Thanh Hóa nhanh chóng được mở rộng và lan tỏa. Điểm nhấn quan trọng là sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) – Bộ Công an, nhằm bảo đảm việc ứng dụng AI luôn đi đôi với yêu cầu về an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Trên cơ sở đó, tài liệu khóa học về AI và ChatGPT do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thanh Hóa biên soạn đã được lựa chọn đưa lên Nền tảng Bình dân học vụ số quốc gia. Việc này không chỉ khẳng định chất lượng nội dung, mà còn mở rộng phạm vi tiếp cận, giúp cán bộ và người dân trên cả nước có thể học tập, khai thác và ứng dụng.

Đây cũng chính là minh chứng sinh động cho việc cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo tại Thông báo số 20-TB/CQTTBCĐ, đưa kỹ năng số trở thành năng lực phổ cập, không chỉ trong khu vực công mà trong toàn xã hội. Khi cán bộ thành thạo công nghệ, họ sẽ trở thành lực lượng dẫn dắt, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số, từ đó thúc đẩy phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Mô hình của Thanh Hóa cho thấy, để phong trào "Bình dân học vụ số" thực sự đi vào chiều sâu, cần có sự kết hợp đồng bộ giữa chủ trương đúng đắn, chương trình đào tạo thiết thực và nền tảng công nghệ phù hợp. Trong đó, AI đóng vai trò vừa là công cụ, vừa là động lực thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý, điều hành.