Lâm Đồng: Ứng dụng công nghệ 4.0 xây dựng mô hình sản xuất chuối Laba theo hướng hữu cơ

<p style="text-align: justify;">Từ quy trình canh tác theo hướng hữu cơ đến thử nghiệm công nghệ 4.0, mô hình chuối Laba tại huyện Đức Trọng trước sáp nhập, tỉnh Lâm Đồng cho thấy khoa học và công nghệ đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất, nâng chất lượng nông sản và mở hướng phát triển vùng nguyên liệu tập trung, phục vụ xuất khẩu.</p>

Từ 25 ha sản xuất hữu cơ đến mô hình 4.0

Nhiệm vụ “Ứng dụng công nghệ 4.0 xây dựng mô hình sản xuất chuối Laba theo hướng hữu cơ tại huyện Đức Trọng” được Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng ký kết với Hội Nông dân huyện Đức Trọng (trước sáp nhập), triển khai từ tháng 9/2022 đến tháng 3/2024.

Điểm đáng chú ý của nhiệm vụ là quy trình không được xây dựng theo cách áp dụng máy móc, mà bắt đầu từ thực tế sản xuất. Nhóm thực hiện đã điều tra, khảo sát 20 hộ trồng chuối Laba tại xã Liên Hiệp (nay là xã Hiệp Thạnh), làm cơ sở hoàn thiện quy trình trồng phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương.

Từ đó, 25 ha của 31 hộ dân được sản xuất theo hướng hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học. Trên 5 ha, công nghệ 4.0 được đưa vào sản xuất với chip điện tử theo dõi quy trình chăm sóc, hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân tự động và theo dõi qua smartphone.

Cách làm này giúp đưa KH&CN trực tiếp xuống đồng ruộng, từng bước chuyển sản xuất từ kinh nghiệm sang quản lý theo quy trình và công nghệ.

Theo kết quả kiểm tra thực tế của Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng, dự án được triển khai nhằm xây dựng mô hình sản xuất chuối Laba theo hướng hữu cơ, trong đó có mô hình kết hợp công nghệ 4.0. Việc tổ chức kiểm tra ngay tại mô hình giúp cơ quan quản lý nắm bắt tiến độ, khó khăn và những vấn đề phát sinh trong quá trình đưa công nghệ vào sản xuất.

Theo đánh giá sau khi thực hiện, cả hai mô hình đạt năng suất cao, chất lượng an toàn, đồng thời góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường đất, không khí và nguồn nước tưới. Kết quả này giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, lao động, bảo vệ môi trường và tạo cơ sở phát triển diện tích chuối phục vụ xuất khẩu.

Từ mô hình KH&CN đến sinh kế bền vững

Không dừng ở diện tích thử nghiệm, nhiệm vụ đã tổ chức tập huấn cho 60 hộ dân về kỹ thuật trồng, chăm sóc chuối Laba theo hướng hữu cơ và ứng dụng công nghệ 4.0; tổ chức hội thảo cho 30 đại biểu tham quan, học tập mô hình.

Đáng chú ý, Hợp tác xã Sản xuất Thương mại Dịch vụ Nông nghiệp Liên Hiệp được thành lập, đồng thời xây dựng hợp đồng tiêu thụ sản phẩm chuối Laba cho các thành viên.

Kết quả đánh giá cho thấy, mô hình cho năng suất tốt, sản phẩm chất lượng, an toàn, góp phần giảm ô nhiễm đất, không khí và nguồn nước tưới, nâng hiệu quả sử dụng đất và lao động, hướng tới sản xuất chuối phục vụ xuất khẩu.

Một trong những giá trị rõ nhất của nhiệm vụ là đưa tiến bộ kỹ thuật đến gần người sản xuất. Thay vì tiếp cận KH&CN như những công nghệ phức tạp, người dân được hướng dẫn trực tiếp trên cây trồng, trên diện tích sản xuất cụ thể.

25 ha chuối theo hướng hữu cơ và 5 ha kết hợp công nghệ 4.0 vì thế không chỉ là những con số về quy mô mô hình. Đó là phép thử cho khả năng chuyển hóa kết quả KH&CN thành phương thức sản xuất mới: an toàn hơn, hiệu quả hơn và thân thiện hơn với môi trường.

Quan trọng hơn, kết quả của nhiệm vụ tạo tiền đề để tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng quy trình sản xuất chuối Laba theo hướng hữu cơ, gắn với ứng dụng công nghệ, qua đó nâng cao giá trị cây trồng đặc sản của địa phương.

Việc chuyển giao kỹ thuật trồng chuối Laba in vitro, tưới phun sương, tưới và châm phân qua smartphone cũng tạo cơ sở hình thành các vùng sản xuất chuối tập trung.

Từ 30 ha mô hình, 60 hộ được tập huấn đến một hợp tác xã được hình thành, nhiệm vụ cho thấy giá trị của KH&CN không chỉ nằm ở công nghệ mới, mà ở khả năng thay đổi cách sản xuất, nâng giá trị cây trồng và tạo nền tảng cho nông nghiệp nông thôn hiện đại, an toàn, bền vững.