Lan tỏa kỹ năng số từ cơ sở: Sơn La nâng cao hiệu quả hoạt động tổ công nghệ số cộng đồng

<p style="text-align: justify;">Là lực lượng gần dân, sát dân, các tổ công nghệ số cộng đồng tại tỉnh Sơn La đang phát huy vai trò là “cánh tay nối dài” của Ban Chỉ đạo chuyển đổi số từ tỉnh đến cơ sở. Thông qua hoạt động hướng dẫn trực tiếp và phổ cập kỹ năng số, lực lượng này góp phần quan trọng trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn.</p>

Thực hiện các kế hoạch của Tỉnh ủy và UBND tỉnh về triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", Sơn La đã huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị nhằm phổ cập kiến thức và kỹ năng số cho cán bộ, công chức, người lao động và người dân. 

Phong trào được lấy cảm hứng từ phong trào "Bình dân học vụ" trước đây, với mục tiêu mới là giúp người dân tiếp cận, sử dụng và làm chủ công nghệ số trong đời sống và sản xuất.

Sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn tỉnh đã thành lập và duy trì hoạt động 1.869 tổ công nghệ số cộng đồng, với hơn 10.000 thành viên. Mỗi tổ thường có từ 5 - 7 thành viên, nòng cốt là đoàn viên, thanh niên, giáo viên, công an cơ sở, bí thư chi bộ và trưởng bản. Các tổ có nhiệm vụ hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt và khai thác các ứng dụng số phục vụ y tế, giáo dục, an sinh xã hội, cũng như tham gia các nền tảng thương mại điện tử.

Tại nhiều địa phương, hoạt động của tổ công nghệ số cộng đồng đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tại phường Chiềng An, chính quyền địa phương đã phối hợp với doanh nghiệp công nghệ tổ chức các lớp tập huấn về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho cán bộ, công chức, giáo viên và thành viên tổ công nghệ số.

Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ tham mưu và hỗ trợ trực tiếp người dân đã giúp cải thiện chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Tương tự, tại phường Chiềng Cơi, chính quyền địa phương đã thành lập các tổ công nghệ số tại từng bản, tổ dân phố; đồng thời triển khai các lớp tập huấn trong khuôn khổ phong trào "Bình dân học vụ số" nhằm lan tỏa kỹ năng số đến từng hộ dân. Các thành viên tổ không chỉ hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến mà còn là lực lượng tuyên truyền tích cực, đưa chủ trương, chính sách về chuyển đổi số đến cộng đồng.

Theo định hướng của tỉnh, chuyển đổi số được triển khai với quan điểm lấy người dân làm trung tâm. Thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sơn La đã tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng kỹ năng số cho lực lượng nòng cốt của các tổ công nghệ số cộng đồng, tập trung vào các nội dung như khai thác nền tảng số, sử dụng điện thoại thông minh, bảo đảm an toàn thông tin và bước đầu tiếp cận các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc. Qua đó, người dân ngày càng chủ động hơn trong việc tiếp cận và sử dụng công nghệ số trong đời sống.

Nhờ sự hỗ trợ của các tổ công nghệ số cộng đồng, việc tiếp nhận và xử lý thông tin tại cơ sở cũng trở nên thuận lợi hơn. Nhiều địa phương đã xây dựng các nhóm tương tác trực tuyến để truyền tải thông tin chỉ đạo, điều hành đến người dân một cách nhanh chóng, minh bạch, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Sau một thời gian triển khai, các tổ công nghệ số cộng đồng đã bước đầu phát huy hiệu quả trong hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số. Đến nay, toàn tỉnh đã tiếp nhận và phê duyệt hàng trăm nghìn hồ sơ định danh điện tử; nhiều dịch vụ công trực tuyến được sử dụng rộng rãi; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt và chi trả an sinh qua tài khoản ngày càng tăng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện chất lượng phục vụ người dân.

Bên cạnh đó, tỉnh Sơn La còn triển khai nhiều mô hình sáng tạo như "Đại sứ số" và "Gia đình số", trong đó mỗi hộ dân có ít nhất một thành viên được trang bị kỹ năng số cơ bản để hướng dẫn lại cho các thành viên khác. Các mô hình này góp phần lan tỏa văn hóa số trong cộng đồng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong học tập, sản xuất và đời sống hằng ngày.

Việc phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng được xác định là nền tảng quan trọng để lan tỏa phong trào "Bình dân học vụ số" đến từng bản làng, khu dân cư. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và sự hưởng ứng của người dân, phong trào đang góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, tạo động lực thúc đẩy xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số tại tỉnh Sơn La.