Năng suất, công nghệ, chìa khóa để doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh

<p style="text-align: justify;">Khu vực kinh tế tư nhân hiện chiếm tới 96,6% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, song phần lớn vẫn là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, năng lực cạnh tranh còn hạn chế và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu chưa cao. </p>

Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng khốc liệt, bài toán đặt ra không chỉ là gia tăng số lượng doanh nghiệp mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, năng suất và năng lực đổi mới sáng tạo để hình thành những doanh nghiệp đủ sức dẫn dắt tăng trưởng.

Theo số liệu của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), hơn 80% doanh nghiệp hiện có quy mô dưới 50 lao động và trên 70% có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng. Cấu trúc doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm tỷ trọng lớn khiến khu vực kinh tế tư nhân dễ bị tổn thương trước những biến động của thị trường, chi phí đầu vào gia tăng và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Thực tế cho thấy, dù Việt Nam đã có hơn 1 triệu doanh nghiệp nhưng số doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn khiêm tốn. Chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu; hơn 300 doanh nghiệp trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn đa quốc gia và chỉ hơn 100 doanh nghiệp đạt cấp độ nhà cung cấp cấp 1.

Các chuyên gia cho rằng khoảng cách này phản ánh những hạn chế kéo dài về năng suất lao động, trình độ công nghệ, năng lực quản trị và khả năng đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp trong nước. Khảo sát của VCCI cũng cho thấy gần 65% doanh nghiệp chưa chuẩn bị đầy đủ về công nghệ và quy trình để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Trong bối cảnh thế giới bước vào cuộc đua về công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc chuỗi cung ứng, việc nâng cao năng suất và đổi mới công nghệ trở thành yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp vẫn đang hoạt động ở những khâu có giá trị gia tăng thấp như gia công, lắp ráp, trong khi các lĩnh vực tạo giá trị cao hơn như nghiên cứu phát triển, công nghệ lõi và xây dựng thương hiệu toàn cầu còn nhiều hạn chế.

Tinh thần này cũng được khẳng định trong Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, khi lần đầu tiên khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân. 

Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động để tạo đột phá về tăng trưởng.

Trong giai đoạn phát triển mới, hơn 1 triệu doanh nghiệp là thành tựu đáng ghi nhận nhưng chưa phải đích đến. Điều quan trọng hơn là hình thành được lớp doanh nghiệp tư nhân có năng suất cao, làm chủ công nghệ, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và đủ sức trở thành động lực tăng trưởng thực sự của nền kinh tế Việt Nam.