Nghị định 37: Ứng dụng công nghệ số trong quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc

<p style="text-align: justify;">Chính phủ đã ban hành <a class="link-inline-content" href="https://mic.mediacdn.vn/639352410187198464/2026/8/12/nghi-dinh-37-17865420535591531101984.pdf" title="Nghị định số 37/2026/NĐ-CP " data-rel="follow">Nghị định số 37/2026/NĐ-CP </a>quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là việc ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và cung cấp thông tin về sản phẩm, hàng hóa.</p>

Khuyến khích ứng dụng AI, Big Data, IoT trong quản lý chất lượng

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định cụ thể việc xây dựng và ứng dụng nền tảng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Theo đó, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh được khuyến khích sử dụng mã số, mã vạch, gồm mã hóa một chiều, mã hóa hai chiều như mã QR, mã hai chiều dạng ma trận dữ liệu (Datamatrix), công nghệ nhận dạng bằng tần số vô tuyến (RFID), công nghệ giao tiếp trường gần (NFC) và các công nghệ phù hợp khác.

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP đồng thời khuyến khích ưu tiên kết hợp các công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) để thu thập, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu về chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm ban hành hướng dẫn cung cấp thông tin về chất lượng sản phẩm, hàng hóa để thu thập, lưu trữ và chia sẻ giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế.

Đối với mã số, mã vạch, Nghị định khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh ứng dụng trong quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ quyết định việc ứng dụng mã số, mã vạch trên các nền tảng công nghệ như Blockchain, IoT, AI và các công nghệ mới khác phù hợp với nhu cầu.

Khi đã lựa chọn ứng dụng mã số, mã vạch, tổ chức, cá nhân thực hiện theo các quy định liên quan tại Nghị định.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc phải bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa do tổ chức, cá nhân sử dụng phải bảo đảm đầy đủ quá trình truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài hoặc tiêu chuẩn cơ sở đáp ứng quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; đồng thời được công bố hợp chuẩn theo quy định.

Trường hợp có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, tổ chức, cá nhân phải thực hiện công bố hợp quy theo quy định.

Dữ liệu truy xuất nguồn gốc gồm các thông tin như tên và hình ảnh sản phẩm, hàng hóa; tên, địa chỉ đơn vị sản xuất, kinh doanh; xuất xứ; thương hiệu, nhãn hiệu; số lô, mẻ hoặc số sê-ri nếu có; hạn sử dụng nếu có.

Nghị định giao Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý nhà nước về hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; quy định hệ thống truy xuất nguồn gốc bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu; xây dựng và công bố tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng có trách nhiệm hướng dẫn nâng cao năng lực kỹ thuật cho hoạt động truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ phát triển sản phẩm, hàng hóa chủ lực; vận hành, duy trì, nâng cấp, quản trị Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia; khai thác nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc phục vụ quản lý chất lượng, cảnh báo rủi ro và hậu kiểm.

Các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức triển khai truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia; quản lý hồ sơ số của sản phẩm; kiểm tra, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền.

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố chủ trì, phối hợp với các bộ có chức năng quản lý ngành, lĩnh vực tổ chức kiểm tra truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tại địa phương.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ và các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực xây dựng, vận hành, duy trì và nâng cấp nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.

Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc được kết nối, chia sẻ dữ liệu, bảo đảm đúng mục đích, phạm vi, thẩm quyền quản lý nhà nước và bảo vệ dữ liệu.

Triển khai hộ chiếu số của sản phẩm

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP cũng quy định việc ứng dụng công nghệ để triển khai hộ chiếu số của sản phẩm và nhãn điện tử hàng hóa.

Hộ chiếu số của sản phẩm có các nội dung tối thiểu gồm tên sản phẩm, mã số định danh sản phẩm toàn cầu (GTIN); tên, địa chỉ, mã số định danh của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh; thông tin về xuất xứ hoặc nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa; thông tin truy xuất nguồn gốc; các chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, chứng nhận chất lượng nếu có; ngày sản xuất, hạn sử dụng nếu có; cảnh báo an toàn nếu có và các thông tin khác phục vụ quản lý chất lượng theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.

Hộ chiếu số phải được thiết lập dưới dạng dữ liệu điện tử, sản phẩm được gắn với mã định danh duy nhất; thông tin kê khai phải trung thực, đầy đủ, cập nhật kịp thời; đồng thời bảo đảm khả năng truy cập và kết nối cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.

Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh có thể sử dụng hộ chiếu số của sản phẩm thay thế cho nhãn điện tử trong trường hợp hộ chiếu số có đầy đủ các nội dung ghi nhãn bắt buộc trên nhãn điện tử theo quy định.

Căn cứ yêu cầu quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa và thông lệ quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ có chức năng quản lý ngành, lĩnh vực trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt lộ trình áp dụng hộ chiếu số đối với các sản phẩm, hàng hóa cụ thể. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh được khuyến khích sử dụng hộ chiếu số của sản phẩm.

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 23/01/2026./.