Nghị quyết 57 tạo chuyển biến trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

<p style="text-align: justify;">Đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn, mà đã trở thành “thước đo” sức cạnh tranh của mỗi quốc gia; khoa học, công nghệ và chuyển đổi số chính là những động lực mở ra không gian tăng trưởng mới. Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (KHCN, ĐMST&CĐS) đánh dấu bước chuyển chiến lược của Việt Nam khi lần đầu tiên đặt các yếu tố này vào trung tâm mô hình phát triển.</p>

Từ tích lũy nền tảng đến hình thành hệ sinh thái ĐMST vận hành thực chất

Ngay sau Nghị quyết, một hệ thống chính sách đồng bộ, xuyên suốt đã nhanh chóng được hình thành. Các nghị quyết của Chính phủ, cơ chế đặc thù của Quốc hội cùng hàng loạt luật, nghị định, thông tư được ban hành trong thời gian ngắn đã tạo nên hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, thông suốt và có tính mở. Đặc biệt, Luật KHCN&ĐMST năm 2025 cùng các quy định sửa đổi về chuyển giao công nghệ đã đặt nền móng cho việc thể chế hóa đổi mới sáng tạo, tháo gỡ những điểm nghẽn.

Điểm nổi bật là sự thay đổi trong cách tiếp cận thể chế. Những cơ chế đột phá đã được thiết lập cho phép thử nghiệm mô hình mới trong khuôn khổ "sandbox", chấp nhận rủi ro có kiểm soát và từng bước tháo gỡ các rào cản trong thương mại hóa công nghệ. Thể chế đang chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo phát triển, mở đường cho các ý tưởng mới được hình thành, thử nghiệm và đưa vào thực tiễn.

Trên nền tảng đó, các chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét trong toàn hệ sinh thái. Cơ chế tài chính được đổi mới theo hướng khoán chi theo kết quả đầu ra; các chính sách ưu đãi về thuế, đầu tư cho nghiên cứu, phát triển và công nghệ số được mở rộng; công nghệ lần đầu tiên được thừa nhận là một loại tài sản có thể góp vốn vào doanh nghiệp, mở ra kênh huy động nguồn lực mới từ tri thức.

Song song, các nền tảng số quốc gia phục vụ ĐMST được triển khai và vận hành hiệu quả. Cổng Sáng kiến KH&CN, đi vào hoạt động từ tháng 4/2025, chỉ trong chưa đầy hai tháng đã tiếp nhận hơn 400 đề xuất, trong đó hàng chục sáng kiến được công bố và vinh danh. Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam, ra mắt giữa năm 2025, cũng ghi nhận tốc độ phát triển ấn tượng khi số lượng công nghệ chào bán tăng từ hơn 600 lên trên 4.500 chỉ sau chưa đầy một năm, từng bước hình thành thị trường công nghệ theo hướng minh bạch, kết nối cung cầu hiệu quả.

ĐMST lan tỏa mạnh mẽ, tạo chuyển biến thực chất trong nền kinh tế

Sau một năm hoàn thiện thể chế và thúc đẩy triển khai, những kết quả bước đầu đã được ghi nhận. Năm 2025, Việt Nam có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó xuất hiện 2 kỳ lân công nghệ đạt giá trị tỷ đô. Số lượng doanh nghiệp KH&CN đạt gần 1.000, với khoảng 25% sở hữu bằng sáng chế hoặc quyền sở hữu công nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đã từng bước làm chủ công nghệ lõi, thay thế sản phẩm nhập khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đóng góp của KHCN, ĐMST vào nền kinh tế ngày càng rõ nét. Doanh thu toàn ngành đạt hơn 5,4 triệu tỷ đồng, tăng 25% so với năm trước; đóng góp trực tiếp vào GDP khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tăng 35%. Hạ tầng số và viễn thông được cải thiện mạnh mẽ; thứ hạng quốc tế về tốc độ internet và hạ tầng công nghệ tăng hàng chục bậc. Các chỉ số ĐMST toàn cầu tiếp tục được cải thiện, khẳng định vị thế của Việt Nam trong nhóm các nền kinh tế đổi mới năng động.

ĐMST đang dần trở thành một động lực lan tỏa trong toàn xã hội. Từ khu vực công đến khu vực tư, từ doanh nghiệp đến từng cá nhân, tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám thử nghiệm đang được khơi dậy mạnh mẽ. Những sáng kiến, cải tiến dù nhỏ nhưng thiết thực đang góp phần tạo nên những chuyển biến lớn, bền vững.

Nghị quyết 57 đang từng bước trở thành lực đẩy chiến lược cho một quá trình chuyển đổi sâu sắc của nền kinh tế. Khi ĐMST được đặt vào vị trí trung tâm, đó cũng là lúc Việt Nam mở ra con đường phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và chủ động hơn trong kỷ nguyên kinh tế tri thức.