Nghị quyết số 57-NQ/TW khi “thời cơ vàng” không còn là khẩu hiệu

<p style="text-align: justify;">Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia dần trở thành điểm tựa mới cho cách làm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN,ĐMST&CĐS). Nghị quyết đã mở ra “thời cơ vàng” để các địa phương tận dụng tiềm năng, bứt phá, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế số và cách mạng công nghiệp 4.0.</p>

Vấn đề được nhắc đến nhiều nhất khi nói về Nghị quyết số 57-NQ/TW chính là câu chuyện thể chế. Lâu nay không ít ý tưởng hay, công nghệ tốt vẫn "mắc kẹt" vì cơ chế. Nghị quyết lần này đặt đúng trọng tâm tháo gỡ những rào cản đó để người làm khoa học, doanh nghiệp có đất để làm, có không gian để thử nghiệm. Khi "điểm nghẽn" được tháo gỡ, câu chuyện chuyển từ tăng trưởng dựa vào tài nguyên, lao động sang dựa vào tri thức, công nghệ mới có cơ hội thành hình.

Ở địa phương, Phú Thọ là một ví dụ rõ nét về cách đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào đời sống. Tinh thần của Nghị quyết đã nhanh chóng được quán triệt và cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực. Phú Thọ triển khai theo hướng làm từng việc cụ thể, hoàn thiện dần khung chính sách, ban hành hàng chục quyết định, kế hoạch, rồi tiếp tục trình HĐND các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp và người làm khoa học. Đây là cách làm thực tế, đặt nền móng cần thiết để mọi việc phía sau chạy được.

Theo đó, các nhiệm vụ KH&CN bám sát nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Nhiều đề tài đã bước ra khỏi phòng thí nghiệm, đi thẳng vào sản xuất, tạo ra giá trị thật.

Trong nông nghiệp, các sản phẩm quen thuộc như cam Cao Phong, bưởi Đoan Hùng, bưởi da xanh hay rau su su giờ không chỉ bán theo kiểu "có gì bán nấy". Quy trình sản xuất được chuẩn hóa hơn, có truy xuất nguồn gốc, có xây dựng thương hiệu. Một số mô hình mới như nuôi trồng nấm đông trùng hạ thảo mở ra hướng đi khác, giá trị cao hơn, ổn định hơn. Ngay cả việc chế biến cá nước ngọt trên lòng hồ sông Đà cũng cho thấy tư duy không dừng ở khai thác, mà chuyển sang đa dạng hóa sản phẩm, gia tăng giá trị và tạo thêm việc làm cho người lao động địa phương.

Không chỉ kinh tế, công nghệ còn len vào cả lĩnh vực văn hóa. Việc xây dựng bộ chữ Mường hay đưa công nghệ thực tế ảo vào Bảo tàng Hùng Vương, Khu di tích Đền Hùng là những thử nghiệm đáng chú ý. Vấn đề này cho thấy, bảo tồn không chỉ là giữ gìn, mà còn là làm cho di sản "sống" theo cách phù hợp với thời đại.

Ở góc độ quản lý, những con số về thẩm định công nghệ, đánh giá môi trường, cấp phép chuyển giao… tăng lên đã phản ánh một thực tế, việc lựa chọn công nghệ đã được làm kỹ hơn, có sàng lọc, có định hướng rõ ràng hơn. Cụ thể, từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh có gần 277 dự án đầu tư được thẩm định công nghệ; hơn 100 hội đồng thẩm định đánh giá tác động môi trường được tổ chức; nhiều giấy chứng nhận chuyển giao công nghệ và doanh nghiệp KH&CN được cấp.

Doanh nghiệp cũng bắt đầu được kéo vào cuộc chơi. Một số doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được hỗ trợ đổi mới công nghệ, dù kinh phí chưa lớn nhưng là bước khởi đầu cần thiết. Tỉnh đã hỗ trợ 10 doanh nghiệp nhỏ và vừa đầu tư đổi mới, hiện đại hóa công nghệ với tổng kinh phí hơn 4 tỷ đồng. Sàn giao dịch công nghệ và thiết bị trực tuyến VPTEX tiếp tục được duy trì, tạo thêm kênh kết nối cung - cầu công nghệ, điều mà trước đây còn khá mờ nhạt.

Những chuyển động đó góp phần đưa chỉ số đổi mới sáng tạo của Phú Thọ lên nhóm khá trong cả nước (xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố trong cả nước). Nhưng quan trọng hơn thứ hạng là cách làm không nóng vội, không chạy theo phong trào mà đi từ những việc có thể đo đếm được.

Chuyển đổi số toàn diện, phát triển doanh nghiệp công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo… đều là những câu chuyện dài hơi và phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhưng nếu giữ được nhịp triển khai như hiện nay đó là làm thật, đo được hiệu quả thì "thời cơ vàng" mà Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt ra có cơ sở để trở thành kết quả cụ thể, chứ không chỉ dừng ở kỳ vọng.

Theo Sở KH&CN Phú Thọ, thời gian tới Phú Thọ sẽ tiếp tục triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW theo hướng quyết liệt, bài bản, gắn với hiệu quả thực chất. Trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, phát triển doanh nghiệp KH&CN, doanh nghiệp công nghệ cao, đồng thời tỉnh sẽ xây dựng các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, lộ trình đổi mới công nghệ cho các ngành kinh tế mũi nhọn, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW là "đòn bẩy" quan trọng để thúc đẩy phát triển KHCN,ĐMST&CĐS. Với sự chủ động, quyết liệt và sáng tạo trong triển khai, Phú Thọ đang từng bước biến "thời cơ vàng" thành hiện thực, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.