Lần đầu tiên, một khung nguyên tắc toàn diện về liêm chính khoa học được ban hành tại Việt Nam

<p style="text-align: justify;">Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ theo Quyết định số 2557/QĐ-BKHCN ngày 25/5/2026, trong đó chỉ ra các hành vi như đạo văn, ngụy tạo dữ liệu, giả mạo kết quả nghiên cứu và lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động khoa học.</p><p></p>

Việc ban hành hướng dẫn diễn ra trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt cho phát triển đất nước. Cùng với yêu cầu tăng đầu tư, mở rộng nghiên cứu và thúc đẩy công bố khoa học, vấn đề liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm giải trình của tổ chức, cá nhân nghiên cứu ngày càng trở nên cấp thiết.

Hướng dẫn là tài liệu khung, bao gồm các nội dung cơ bản có tính chất định hướng làm cơ sở để các cơ quan tài trợ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, các tổ chức khoa học và công nghệ cụ thể hóa thành quy tắc nội bộ và triển khai áp dụng trong phạm vi cơ quan, tổ chức. Qua đó, góp phần bảo vệ giá trị tri thức, chất lượng nghiên cứu, xây dựng văn hóa liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tính bền vững trong nghiên cứu.

Hướng dẫn tập trung vào: các quy tắc bảo đảm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; các biện pháp phòng ngừa vi phạm; trách nhiệm của các chủ thể, bao gồm: cá nhân hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; tổ chức chủ trì, chủ nhiệm nhiệm vụ, trưởng nhóm nghiên cứu; bộ phận quản lý khoa học và công nghệ; thành viên hội đồng, chuyên gia tư vấn, phản biện, đánh giá; người đứng đầu cơ quan tài trợ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tổ chức khoa học và công nghệ trong việc bảo đảm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp.

Phụ lục kèm theo là mẫu Quyết định ban hành Quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp, làm tài liệu tham khảo để các cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ cụ thể hóa thành quy tắc nội bộ và triển khai áp dụng.