Phát triển công nghệ sản xuất vật liệu xây dựng xanh

<p>Cụm sáng chế “Quy trình công nghệ và dây chuyền thiết bị sản xuất vật liệu xây dựng xanh Hồ Hoàn Cầu tại Việt Nam giai đoạn 2006-2026” tập trung giải quyết bài toán làm chủ công nghệ chế tạo thiết bị, nâng cao năng suất và phát triển dây chuyền sản xuất phù hợp với điều kiện trong nước.</p>

Với 23 văn bằng sở hữu trí tuệ và 33 sản phẩm, thiết bị, dây chuyền công nghệ, công trình đã hình thành hệ sinh thái công nghệ gồm 33 sản phẩm, thiết bị và dây chuyền lõi, tích hợp đồng bộ các yếu tố vật liệu - thiết bị - quy trình - mô hình tổ chức sản xuất, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị từ xử lý nguyên liệu, tạo hình, tự động hóa đến hoàn thiện và tái chế. Đây là hệ thống công nghệ hoàn chỉnh, được thiết kế phù hợp với điều kiện Việt Nam, không phụ thuộc vào nhập khẩu.

Năm 2026, Cụm sáng chế “Quy trình công nghệ và dây chuyền thiết bị sản xuất vật liệu xây dựng xanh Hồ Hoàn Cầu tại Việt Nam giai đoạn 2006-2026” được đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7.

Công nghệ ép thủy lực và thiết kế dây chuyền theo mô-đun

Trong sản xuất vật liệu xây dựng không nung, công nghệ tạo hình có vai trò quan trọng đối với chất lượng sản phẩm và năng suất dây chuyền. Bên cạnh việc bảo đảm lực ép, thiết bị còn phải đáp ứng yêu cầu vận hành ổn định, phối hợp đồng bộ giữa các công đoạn và phù hợp với khả năng đầu tư của cơ sở sản xuất.

Đây là những yêu cầu kỹ thuật mà Công ty TNHH Hồ Hoàn Cầu, một Doanh nghiệp Khoa học Công nghệ tại tỉnh Nghệ An tập trung giải quyết thông qua nghiên cứu, cải tiến công nghệ ép thủy lực và hệ thống điều khiển máy móc.

Một trong những kết quả tiêu biểu là máy ép gạch ứng dụng công nghệ thủy lực hai chiều, được kỹ sư Hồ Xuân Vinh cùng các cộng sự phát triển năm 2017. Giải pháp đã nâng năng suất từ 10.000 lên 15.000 viên gạch mỗi ca sản xuất.

Cùng năm, máy ép gạch không nung tự động HHC09 giành giải Nhất tại cuộc thi Sáng tạo Khoa học - Công nghệ tỉnh Nghệ An. Việc kết hợp công nghệ ép thủy lực với hệ thống điều khiển tự động giúp giảm các thao tác thủ công, tăng khả năng phối hợp giữa các công đoạn trong dây chuyền.

Bên cạnh công nghệ ép, một hướng nghiên cứu quan trọng khác là thiết kế thiết bị theo dạng mô-đun, các bộ phận và thiết bị có thể được kết hợp, điều chỉnh phù hợp với yêu cầu sản xuất.

Giải pháp này tạo điều kiện để doanh nghiệp lựa chọn quy mô và mức độ tự động hóa tương ứng với khả năng đầu tư. Đồng thời, việc thiết kế theo mô-đun cũng thuận lợi cho quá trình lắp đặt, bảo trì và nâng cấp dây chuyền khi nhu cầu sản xuất thay đổi.

Đáng chú ý, hệ thống công nghệ được phát triển theo hướng tích hợp các công đoạn xử lý nguyên liệu, tạo hình, tự động hóa, hoàn thiện sản phẩm và tái chế. Nhờ đó, các thiết bị không chỉ thực hiện những chức năng riêng lẻ mà còn có thể kết hợp thành dây chuyền sản xuất đồng bộ.

Hơn 1.000 thiết bị, dây chuyền được triển khai trên cả nước 

Giai đoạn 2006-2026, Công trình đã hình thành hệ thống 33 sản phẩm, thiết bị và dây chuyền công nghệ trên nền tảng 23 văn bằng sở hữu trí tuệ, gồm 9 văn bằng sáng chế, giải pháp hữu ích và 14 văn bằng kiểu dáng công nghiệp.

Trong khuôn khổ dự án đổi mới sáng tạo ứng phó biến đổi khí hậu VCIC (World Bank) giai đoạn 2016-2017, công nghệ đã được đánh giá độc lập với 512 dây chuyền đang hoạt động, khẳng định quy mô và khả năng nhân rộng. Tính đến nay, tổng số thiết bị và dây chuyền đã triển khai trên 1.000 đơn vị, hình thành mạng lưới sản xuất vật liệu xây dựng xanh phân tán trên phạm vi toàn quốc.

Đáng chú ý, đây chuyền sản xuất có thể tuỳ chỉnh cấu hình phù hợp với điều kiện sản xuất và vùng nguyên liệu tại từng địa phương giúp mở rộng khả năng ứng dụng công nghệ sản xuất vật liệu xây dựng không nung.

Những kết quả này thể hiện quá trình phát triển công nghệ theo hướng đồng bộ, từ thiết kế kết cấu cơ khí, công nghệ tạo hình đến tổ chức vận hành dây chuyền sản xuất.

Làm chủ quy trình nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thiết bị trong nước giúp doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào dây chuyền nhập khẩu, đồng thời thuận lợi hơn trong quá trình điều chỉnh công nghệ, cung cấp linh kiện và hỗ trợ kỹ thuật cho cơ sở sản xuất.

Những kết quả về công nghệ ép thủy lực, thiết kế mô-đun và tích hợp dây chuyền cho thấy khả năng làm chủ hệ thống thiết bị sản xuất vật liệu xây dựng không nung của doanh nghiệp trong nước. Đây là cơ sở để tiếp tục phát triển các giải pháp công nghệ phù hợp với nhu cầu sản xuất, góp phần thúc đẩy chuyển đổi ngành vật liệu xây dựng theo hướng tiết kiệm tài nguyên và bền vững.