Sớm xóa "điểm trắng", "điểm lõm" sóng, bảo đảm chính quyền số vận hành thông suốt ở Cao Bằng

<p style="text-align: justify;">Hạ tầng số được xác định là một trong những điều kiện nền tảng để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt. Tuy vậy, tại Cao Bằng vẫn có 45 thôn, xóm còn tình trạng lõm sóng, thiếu sóng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sớm hoàn thiện hạ tầng viễn thông, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.</p>

Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Cao Bằng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, góp phần duy trì hoạt động của bộ máy hành chính liên tục, không bị gián đoạn. Tuy vậy, những hạn chế về hạ tầng viễn thông tại các địa bàn khó khăn vẫn là một trong những điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.

Phát biểu tham luận tại Tọa đàm "Nhìn lại một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại tỉnh Cao Bằng", bà Nông Thị Thanh Huyền, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng cho biết, thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ đã tích cực phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp trước, trong và sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động.

Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin, các nền tảng số và dịch vụ phục vụ người dân, doanh nghiệp được vận hành liên tục trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại bộ máy.

Sở Khoa học và Công nghệ đã kịp thời tham mưu UBND tỉnh ban hành các kế hoạch thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng liên thông, đồng bộ, nhanh và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu tổ chức lại bộ máy của hệ thống chính trị.

Đáng chú ý, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh được kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia theo mô hình "Một cửa số" tập trung, duy nhất; kết nối với phần mềm dịch vụ công liên thông đối với các thủ tục khai sinh, khai tử; hệ thống định danh và xác thực điện tử để triển khai cấp Phiếu lý lịch tư pháp trên ứng dụng VNeID; đồng thời kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, góp phần bảo đảm người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính không bị gián đoạn.

Những kết quả này cho thấy, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hạ tầng và nền tảng số không đơn thuần là công cụ hỗ trợ cán bộ, công chức, mà đang trở thành "hạ tầng vận hành" của chính quyền, trực tiếp tác động đến khả năng tiếp cận dịch vụ công của người dân.

Cùng với những kết quả đạt được, Cao Bằng vẫn còn không ít khó khăn trong quá trình vận hành các hệ thống công nghệ phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng, hạ tầng viễn thông tại một số khu vực vùng sâu, vùng xa còn hạn chế. Toàn tỉnh hiện vẫn còn 45 thôn, xóm lõm sóng, thiếu sóng. Đây là thách thức đáng lưu ý trong bối cảnh ngày càng nhiều hoạt động hành chính, dịch vụ công và tiện ích xã hội được triển khai trên môi trường số.

Ở những nơi tín hiệu viễn thông chưa ổn định, việc sử dụng các nền tảng số có thể gặp khó khăn, từ cán bộ thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở đến người dân, doanh nghiệp khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Đặc biệt, tại các xã vùng đặc biệt khó khăn, một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn lúng túng trong tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số.

Bên cạnh bài toán phủ sóng, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống của Trung ương và địa phương có thời điểm chưa đồng bộ, còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai của các Bộ, ngành. Trang thiết bị công nghệ thông tin tại cấp xã ở một số nơi cũng xuống cấp, thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành.

Thực tế này cho thấy, chuyển đổi số ở địa bàn miền núi không thể chỉ được đo bằng số lượng nền tảng được triển khai hay tỷ lệ hồ sơ được xử lý trực tuyến. Một hệ thống số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân ở những địa bàn xa xôi nhất cũng có thể kết nối, truy cập và sử dụng các dịch vụ cần thiết.

Nói cách khác, xóa vùng lõm, vùng thiếu sóng chính là một phần quan trọng của quá trình thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm người dân ở vùng sâu, vùng xa không bị đứng ngoài tiến trình chuyển đổi số.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng đề xuất tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông rà soát các khu vực lõm sóng trong năm 2026, đồng thời triển khai Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích giai đoạn 2026-2030, hướng tới sớm xóa bỏ các vùng "trắng sóng" trên địa bàn.

Đây được xem là một trong những giải pháp có ý nghĩa nền tảng, bởi khi hạ tầng kết nối được bảo đảm, các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số mới có thể đến được với người dân một cách thực chất.

Cùng với đầu tư hạ tầng viễn thông, Cao Bằng cũng đặt ra yêu cầu số hóa các kết quả giải quyết thủ tục hành chính còn hiệu lực của các đơn vị cấp huyện và các xã hợp nhất; đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin đồng bộ, đáp ứng nhu cầu sử dụng cơ bản và chuyên ngành tại cơ sở.

Trong bức tranh chuyển đổi số của một tỉnh miền núi như Cao Bằng, việc xóa một "điểm trắng" hay một "điểm lõm" sóng không chỉ đơn thuần là bổ sung thêm một trạm phát sóng. Đằng sau đó là khả năng một cán bộ xã kết nối với hệ thống dùng chung, một người dân tiếp cận dịch vụ công, một doanh nghiệp thực hiện thủ tục trực tuyến hay một địa bàn vùng xa được kết nối với các dịch vụ số thiết yếu.

Vì vậy, cùng với hoàn thiện các nền tảng dữ liệu và hệ thống phục vụ chính quyền số, phủ kín hạ tầng kết nối tới những địa bàn còn khó khăn cần được xem là một nhiệm vụ ưu tiên, để quá trình chuyển đổi số thực sự bao trùm và không để người dân nào bị bỏ lại phía sau.