Tây Ninh thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ: Từ định hướng chiến lược đến hành động thực tiễn

<p style="text-align: justify;">Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (KH,CN,ĐMST&CĐS), tỉnh Tây Ninh đã sớm cụ thể hóa chủ trương bằng những chương trình hành động rõ ràng, gắn với thực tiễn địa phương. Ba trụ cột KH,CN,ĐMST&CĐS được xác định là động lực then chốt để bứt phá tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh.</p>

Không dừng ở định hướng, Tây Ninh đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030: nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số chuyển đổi số (DTI); đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt tối thiểu 55%; kinh tế số chiếm 15% GRDP; chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 2% GRDP, trong đó khu vực ngoài nhà nước chiếm hơn 60%. Đây là những chỉ tiêu thể hiện quyết tâm chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, phù hợp với tinh thần lấy KH&CN làm "đòn bẩy" mà Trung ương đã nhấn mạnh.

Đáng chú ý, theo định hướng được Tổng bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại các kết luận gần đây, việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW cần gắn chặt với nhu cầu thực tiễn, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy người dân làm chủ thể thụ hưởng và thúc đẩy mạnh mẽ thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tây Ninh đã tiếp cận theo hướng này khi xây dựng danh mục nhu cầu công nghệ ưu tiên đến năm 2030, như một "bản đồ" kết nối giữa bài toán phát triển địa phương và nguồn lực công nghệ trong và ngoài nước.

Theo đó, 59 nhóm công nghệ được xác định ưu tiên, trải rộng trên các lĩnh vực then chốt như công nghiệp chế biến, chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, năng lượng, công nghệ thông tin, môi trường, y tế, giáo dục và hạ tầng đô thị. Điểm mới không chỉ nằm ở số lượng mà ở cách tiếp cận: lựa chọn công nghệ dựa trên khả năng ứng dụng và hiệu quả kinh tế - xã hội.

Trong lĩnh vực công nghiệp, các mô hình nhà máy thông minh (Smart Factory), Internet vạn vật (IoT), robot công nghiệp hay vật liệu mới được kỳ vọng giúp doanh nghiệp địa phương nâng cao năng suất, giảm chi phí và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Một số doanh nghiệp tại khu công nghiệp Trảng Bàng đã bước đầu ứng dụng tự động hóa trong dây chuyền sản xuất, qua đó rút ngắn thời gian sản xuất và giảm phụ thuộc lao động phổ thông.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, câu chuyện chuyển đổi đang diễn ra rõ nét hơn. Tại nhiều vùng trồng cây ăn quả và rau màu, nông dân đã tiếp cận các mô hình tưới nhỏ giọt, nhà màng thông minh và hệ thống giám sát môi trường canh tác. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm nước, phân bón mà còn nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Đây cũng là minh chứng cho định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW về việc đưa KH&CN "đi thẳng" vào sản xuất và đời sống.

Một điểm nhấn đáng chú ý là Tây Ninh đưa công nghệ thiết bị bay không người lái (UAV/Drone) vào danh mục ưu tiên. Từ phun thuốc bảo vệ thực vật, giám sát mùa vụ đến quan trắc môi trường và quản lý hạ tầng, UAV đang mở ra hướng tiếp cận mới trong quản trị thông minh. Về lâu dài, tỉnh cũng đặt mục tiêu nghiên cứu các mô hình phương tiện bay không người lái phục vụ vận chuyển, phù hợp với xu hướng phát triển giao thông hiện đại.

Song hành với đó, các công nghệ năng lượng tái tạo như điện mặt trời thế hệ mới, lưu trữ năng lượng, hydro xanh hay lưới điện thông minh được ưu tiên phát triển, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh. Lĩnh vực môi trường cũng được chú trọng với các giải pháp xử lý chất thải, quan trắc tự động và tái chế tài nguyên, phù hợp với định hướng kinh tế tuần hoàn.

Để các định hướng không dừng lại trên giấy, Sở Khoa học và Công nghệ Tây Ninh đóng vai trò "cầu nối" khi chủ động công bố rộng rãi danh mục công nghệ, kết nối với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cách làm này phù hợp với yêu cầu của Trung ương về phát triển thị trường KH&CN, thúc đẩy cung, cầu gặp nhau, rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng.

Việc khuyến khích doanh nghiệp tham gia đề xuất, tiếp nhận và thương mại hóa công nghệ cũng được xác định là khâu đột phá. Thực tế cho thấy, khi doanh nghiệp chủ động đổi mới, hiệu quả mang lại không chỉ dừng ở tăng trưởng mà còn lan tỏa sang các lĩnh vực khác, tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại địa phương.

Có thể thấy, từ việc cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW đến triển khai các giải pháp mang tính ứng dụng cao, Tây Ninh đang từng bước chuyển hóa chủ trương thành kết quả thực chất. Đây không chỉ là câu chuyện của một địa phương, mà còn là minh chứng cho cách tiếp cận mới trong phát triển nơi KH,CN,ĐMST&CĐS thực sự trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng trong kỷ nguyên số.