Thống nhất đầu mối quản lý, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi trong xác lập quyền sở hữu trí tuệ

<p style="text-align: justify;">Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ tập trung đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và kiện toàn đầu mối quản lý nhà nước, qua đó tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong đăng ký, xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.</p>

Sáng 24/10/2026, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Vũ Hải Quân trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 25/222 điều của Luật Sở hữu trí tuệ, tập trung vào hai nhóm nội dung chính: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho việc đăng ký, xác lập và thực thi quyền sở hữu trí tuệ; và kiện toàn đầu mối quản lý nhà nước trong hoạt động bảo hộ quyền đối với giống cây trồng.

Về thủ tục hành chính, dự thảo đề xuất bãi bỏ các thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.

Đối với dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, dự thảo bãi bỏ điều kiện kinh doanh, không tiếp tục quy định điều kiện đối với tổ chức, cá nhân giám định mà chuyển sang cơ chế thông báo khi hoạt động, cung cấp dịch vụ. Quyền, nghĩa vụ, trình tự, thủ tục thực hiện giám định dự kiến được quy định tại văn bản dưới luật để phục vụ công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra.

Dự thảo cũng lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng, giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, các nội dung sửa đổi, bổ sung nêu trên sẽ giúp bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, giảm các khâu trung gian và tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân trong thực hiện quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng với cải cách thủ tục, dự thảo Luật đề xuất kiện toàn đầu mối quản lý nhà nước trong hoạt động bảo hộ quyền đối với giống cây trồng theo hướng chuyển trách nhiệm từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo Bộ trưởng, việc thống nhất đầu mối quản lý sẽ tạo điều kiện sử dụng chung nguồn lực, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng tính đồng bộ trong xây dựng chính sách, xác lập và bảo vệ quyền.

Đối với người dân, doanh nghiệp, việc thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng tại một đầu mối sẽ giúp quá trình xác lập và bảo vệ quyền thuận tiện, đơn giản hơn.

Việc chuyển chức năng quản lý cũng góp phần gắn hoạt động bảo hộ giống cây trồng với phát triển nông nghiệp công nghệ cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa tài sản trí tuệ.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết, phạm vi sửa đổi và phương án chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng sang Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng thời đề nghị xác định Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Đối với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ, Ủy ban đề nghị tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn sau khi bãi bỏ các điều kiện kinh doanh, đồng thời rà soát dự thảo để bảo đảm đồng bộ với pháp luật liên quan và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.