Thứ trưởng Lê Xuân Định: Làm chủ công nghệ lõi là thước đo của dự án thiết bị điện 500 kV

<p style="text-align: justify;">Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lê Xuân Định yêu cầu dự án chế tạo cuộn kháng bù ngang 500 kV phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, làm chủ công nghệ lõi và có khả năng thương mại hóa; đồng thời chú trọng đào tạo đội ngũ kỹ sư trẻ, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ thiết bị điện siêu cao áp của Việt Nam.</p>

Sáng 28/9/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định tham dự lễ khởi công Dự án khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu, thiết kế, công nghệ chế tạo cuộn kháng bù ngang điện áp 500 kV” do Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) chủ trì. Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng.

Dự án có tổng kinh phí 82,493 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 22,246 tỷ đồng. EEMC phối hợp với Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu, thiết kế và chế tạo một cuộn kháng bù ngang 500 kV, công suất 120 MVAr, đáp ứng tiêu chuẩn IEC 60076.

Theo ông Nguyễn Vũ Cường, Tổng giám đốc EEMC, cuộn kháng bù ngang có chức năng kiểm soát điện áp, hỗ trợ ổn định hệ thống và nâng cao độ tin cậy khi vận hành các đường dây truyền tải điện siêu cao áp. Hiện nay, thiết bị này trên lưới điện 500 kV của Việt Nam vẫn phải nhập khẩu hoàn toàn từ nước ngoài.

Việc triển khai dự án nhằm hình thành năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thử nghiệm trong nước, từng bước chủ động nguồn cung thiết bị phục vụ phát triển lưới điện quốc gia.

Phát triển công nghệ lõi gắn với đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Lê Xuân Định đề nghị EEMC, Đại học Bách khoa Hà Nội và nhóm nghiên cứu triển khai dự án với tiêu chuẩn khoa học nghiêm ngặt, tuân thủ tiến độ và chất lượng đã cam kết.

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, yêu cầu làm chủ công nghệ lõi, độ tin cậy khi vận hành và khả năng cạnh tranh thương mại phải được đặt lên hàng đầu. Sản phẩm nghiên cứu cần đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, có khả năng ứng dụng thực tế và tiến tới thay thế thiết bị nhập khẩu.

Cùng với sản phẩm đầu ra, Thứ trưởng Lê Xuân Định đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực. Theo đó, Dự án cần tạo điều kiện để các kỹ sư, chuyên gia trẻ trực tiếp tham gia nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thử nghiệm, qua đó tiếp nhận tri thức, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển của doanh nghiệp.

Thứ trưởng khẳng định, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương, thành phố Hà Nội và các đơn vị liên quan, vận dụng cơ chế quản lý theo sản phẩm đầu ra, bảo vệ tài sản trí tuệ và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu nhằm tạo không gian thông thoáng tối đa cho các nhà khoa học và doanh nghiệp dấn thân vào các công nghệ chiến lược.

Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đề nghị EVN và các đơn vị truyền tải điện phối hợp từ sớm với nhóm nghiên cứu để xác định yêu cầu vận hành, tổ chức thử nghiệm và đánh giá chất lượng sản phẩm.

Ông Trần Đức Thắng lưu ý trong thời gian tới cần tăng cường sự phối hợp hơn nữa giữa Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp trong suốt quá trình chế tạo, thử nghiệm và đánh giá, kiểm định chất lượng sản phẩm; để mỗi sản phẩm được tạo ra phải đáp ứng nghiêm các tiêu chuẩn, quy chuẩn, yêu cầu về an toàn, chất lượng và độ tin cậy.

Dự án dự kiến triển khai trong 24 tháng, hướng tới chế tạo thành công thiết bị cuộn kháng bù ngang 500 kV do Việt Nam làm chủ công nghệ, góp phần giảm phụ thuộc nhập khẩu, nâng cao năng lực sản xuất thiết bị điện trong nước và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.