Thủ tướng Phạm Minh Chính: ASEAN cần chuyển từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ trong kỷ nguyên số

<p style="text-align: justify;">Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6, diễn ra sáng 15/01/2026 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, trên tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN và với các đối tác quốc tế; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các nước còn khó khăn để thu hẹp khoảng cách số và cùng phát triển.</p>

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam, Thủ tướng gửi lời chào trân trọng và lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới các đại biểu tham dự Hội nghị được tổ chức tại Thủ đô Hà Nội – "Thành phố vì hòa bình" – trong những ngày đầu năm 2026.

Chuyển đổi số là lựa chọn chiến lược cho phát triển nhanh và bền vững

Theo Thủ tướng, nhân loại đang bước vào kỷ nguyên số với sự bùng nổ chưa từng có của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, chuỗi khối…, làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, kinh doanh và quản trị xã hội. 

Chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà đã trở thành lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu của các quốc gia nhằm phát triển nhanh và bền vững trong thời đại mới.

Thủ tướng đánh giá ASEAN và thế giới đang trải qua những chuyển đổi mang tính căn bản và toàn diện, trong đó chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới và trụ cột của phát triển bền vững.

Sự phát triển mạnh mẽ của các hệ sinh thái số đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng hạ tầng số đồng bộ, thể chế số bao trùm và phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao. 

Dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên chiến lược mới, trong khi trí tuệ nhân tạo ngày càng giữ vai trò trung tâm trong kỷ nguyên số, đòi hỏi ASEAN cần thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho công nghệ và mô hình kinh doanh mới, đồng thời bảo đảm phát triển AI gắn với tiêu chuẩn đạo đức, lấy con người làm trung tâm.

Từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ và niềm tin

Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh an ninh mạng và chủ quyền số ngày càng trở nên quan trọng, không gian mạng đã trở thành một "mặt trận mới" với nhiều thách thức an ninh phi truyền thống, đòi hỏi cách tiếp cận chủ động, tổng thể và hợp tác quốc tế thực chất.

Theo Thủ tướng, ASEAN đang xác lập định hướng hợp tác mới, chuyển từ kết nối hạ tầng sang kết nối thông minh, trong đó phát triển hạ tầng số song hành với khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, hướng tới kiến tạo một hệ sinh thái số khu vực liền mạch, xuyên biên giới.

"Hơn hết, kết nối số không chỉ là kết nối hạ tầng, mà là kết nối trí tuệ, kết nối niềm tin và sự đoàn kết", Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời đánh giá cao chủ đề Hội nghị năm nay "ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ".

Nhìn lại gần 6 thập kỷ hình thành và phát triển, Thủ tướng khẳng định ASEAN đã vươn lên trở thành một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới, với quy mô GDP khoảng 3,7 nghìn tỷ USD, dân số gần 700 triệu người, trong đó hơn 60% là người trẻ, yêu thích công nghệ và sẵn sàng đổi mới sáng tạo.

Trong chuyển đổi số, ASEAN đã đạt nhiều kết quả quan trọng, hoàn thành Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2025, hình thành các khuôn khổ hợp tác như Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN, Mạng lưới An toàn AI ASEAN; quy mô kinh tế số năm 2025 đạt gần 300 tỷ USD, gấp đôi năm 2020.

Ba định hướng lớn cho hợp tác số ASEAN thời gian tới

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam luôn xác định ASEAN là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại. Trong kỷ nguyên số, sự phát triển bền vững của Việt Nam gắn chặt với hòa bình, ổn định và thịnh vượng của Cộng đồng ASEAN.

Việt Nam đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hạ tầng số có bước phát triển mạnh mẽ với độ phủ 5G đạt hơn 91% dân số; kinh tế số ngày càng trở thành động lực tăng trưởng mới; xã hội số phát triển theo tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau". Việt Nam cũng đặc biệt coi trọng bảo đảm an ninh mạng, với việc tổ chức thành công Lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội).

Hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Thủ tướng đề xuất ba định hướng hợp tác lớn:

Thứ nhất, tăng cường niềm tin số và xây dựng thể chế thích ứng, lấy con người làm trung tâm, triển khai hiệu quả các hướng dẫn về quản trị và đạo đức AI, thúc đẩy cơ chế chia sẻ dữ liệu và phát triển AI minh bạch, có trách nhiệm.

Thứ hai, phát triển hạ tầng số hiện đại và kết nối số thông minh, bền vững, nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống cáp quang, trung tâm dữ liệu; thúc đẩy hợp tác nghiên cứu vệ tinh, lưới điện ASEAN xanh và kết nối số xuyên biên giới.

Thứ ba, bảo đảm an ninh mạng và phát triển nhân lực số, tăng cường chia sẻ thông tin, diễn tập chung, hợp tác phòng chống tội phạm mạng; đồng thời phổ cập kỹ năng số toàn dân, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ lõi.

Khẳng định lại tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Việt Nam mong muốn cùng các nước ASEAN và đối tác quốc tế thúc đẩy hợp tác toàn diện, minh bạch và tin cậy, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN số đoàn kết, tự cường và thịnh vượng.

Thủ tướng tin tưởng ADGMIN 6 sẽ là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị của ASEAN trong chuyển dịch từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ, kết nối niềm tin và đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững, bao trùm trong kỷ nguyên số, góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.