Thúc đẩy hợp tác KH&CN Việt Nam - Thụy Sĩ, hướng tới kết thúc đàm phán Hiệp định EFTA

<p style="text-align: justify;">Chiều ngày 16/3/2026, tại trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã tiếp bà Helene Budliger Artieda, Quốc vụ khanh phụ trách kinh tế của Thụy Sĩ. Hai bên trao đổi về hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN,ĐMST&CĐS) và thúc đẩy tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Khối Thương mại Tự do châu Âu (EFTA).</p>

Tại buổi tiếp, Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân cho biết, Bộ KH&CN hiện được giao trọng trách đưa KHCN,ĐMST&CĐS trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Bộ đang tập trung hoàn thiện thể chế nhằm thúc đẩy các lĩnh vực này. Riêng trong năm 2025, Bộ đã trình Quốc hội thông qua 10 dự án luật, trong đó có ba luật nền tảng gồm: Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghệ cao; Luật Chuyển đổi số.

Theo Thứ trưởng, trong quá trình triển khai các dự Luật trên đi vào cuộc sống vẫn còn một số thách thức như hạn chế về hạ tầng công nghệ, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và khó khăn trong công tác quản trị, điều hành. Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác với Thụy Sĩ - quốc gia có nền KH&CN phát triển và nhiều trường đại học hàng đầu châu Âu, để cùng chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy các chương trình hợp tác trong thời gian tới.

Bà Helene Budliger Artieda nhấn mạnh, Việt Nam là đối tác quan trọng, đánh giá cao vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong ASEAN cũng như thể hiện qua năm Chủ tịch Hội đồng Hiệp định Đối tác Toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Việc ký kết EFTA sẽ mở ra cơ hội để các doanh nghiệp chất lượng cao của Thụy Sĩ đầu tư vào Việt Nam, góp phần tạo thêm việc làm, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và hỗ trợ Việt Nam đạt mục tiêu hiện đại hóa trong vòng 5 năm tới.

Bà Helene Budliger Artieda cho biết, Chính phủ Thụy Sĩ luôn duy trì mối quan hệ chặt chẽ với khu vực tư nhân và cộng đồng doanh nghiệp trong phát triển KHCN&ĐMST. Thụy Sĩ ưu tiên đầu tư cho nghiên cứu cơ bản từ nguồn ngân sách công, đồng thời xây dựng môi trường thuận lợi để các hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong các lĩnh vực tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.

Quốc vụ khanh kinh tế Thụy Sĩ cũng chia sẻ về mô hình giáo dục linh hoạt của nước này, trong đó khoảng hai phần ba học sinh sau khi tốt nghiệp phổ thông lựa chọn con đường đào tạo nghề trước khi tiếp tục học lên đại học. Mô hình này góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, lực lượng quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thụy Sĩ.

Đại diện đoàn công tác Thụy Sĩ nhấn mạnh, sở hữu trí tuệ là một trong những trụ cột quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế dựa trên tri thức. Các doanh nghiệp Thụy Sĩ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và chuyên môn với doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời bày tỏ mong muốn Việt Nam tiếp tục quan tâm thúc đẩy tiến trình đàm phán Hiệp định EFTA.

Tại buổi làm việc, đại diện Cục Sở hữu trí tuệ đã thông tin về tiến trình đàm phán nội dung sở hữu trí tuệ trong Hiệp định. Theo đó, Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EFTA được khởi động từ năm 2012 và đến nay đã trải qua 19 vòng đàm phán chính thức cùng một số phiên giữa kỳ theo hình thức trực tuyến. Phiên đàm phán thứ 20 dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào cuối tháng 4/2026, với mục tiêu kết thúc đàm phán và hướng tới ký kết Hiệp định tại Hội nghị Bộ trưởng EFTA vào tháng 6/2026 tại Iceland.

Chương sở hữu trí tuệ hiện vẫn là một trong những nội dung còn nhiều vấn đề cần tiếp tục trao đổi, chủ yếu liên quan đến các yêu cầu cam kết ở mức cao từ phía EFTA, như cơ chế bồi thường sáng chế do chậm trễ trong thủ tục cấp phép lưu hành dược phẩm; bảo hộ dữ liệu thử nghiệm dược phẩm và nông hóa phẩm; cũng như cơ chế bảo hộ trực tiếp chỉ dẫn địa lý thông qua danh mục kèm theo hiệp định.

Kết thúc buổi làm việc, hai bên khẳng định vai trò quan trọng của KHCN,ĐMST&CĐS đối với phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực này. Hai bên cũng nhất trí phối hợp chặt chẽ nhằm tháo gỡ các khó khăn còn tồn tại, nhất trí thúc đẩy tiến trình đàm phán, hướng tới mục tiêu hoàn tất Hiệp định EFTA trong thời gian tới, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai phía.

Việt Nam khẳng định luôn coi Thụy Sĩ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu. Phía Việt Nam cũng đề nghị các nước EFTA, trong đó có Thụy Sĩ, tăng cường hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp Việt Nam thực thi hiệu quả các cam kết của Hiệp định sau khi được ký kết.