Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

<p style="text-align: justify;">Ngày 23/10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển KH&CN. Hội nghị do Bộ KH&CN phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổ chức.</p>

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 1.

Toàn cảnh Hội nghị.

Doanh nghiệp có thể được hỗ trợ 100% kinh phí nghiên cứu công nghệ chiến lược

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân tập trung làm rõ hai vấn đề: Các chính sách của Bộ KH&CN hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ cao; Sự chuyển biến trong cách thức tổ chức hoạt động nghiên cứu KH&CN.

Theo Bộ trưởng, cơ chế hiện hành cho phép Nhà nước hỗ trợ tới 100% kinh phí đối với nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược do Bộ, ngành đặt hàng doanh nghiệp; hỗ trợ lãi suất vay từ 70% đến 100%, tối đa 10%/năm, và từ 70% đến 100% chi phí thử nghiệm, kiểm định lần đầu đối với sản phẩm mới. Các chính sách ưu đãi thuế đối với chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng nhằm khuyến khích doanh nghiệp chủ động đầu tư phát triển công nghệ và sản phẩm mới.

Bộ trưởng cho rằng cần xác định các bài toán lớn theo chuỗi giá trị, huy động viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cùng giải quyết thông qua cơ chế cạnh tranh công bằng. Đồng thời, cần đẩy mạnh truyền thông, phổ biến, hướng dẫn chính sách để các đối tượng thụ hưởng chủ động tiếp cận, tận dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ.

Bộ trưởng khẳng định, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành thúc đẩy những mô hình liên kết cụ thể, trong đó xác định rõ bài toán cần giải quyết, trách nhiệm của từng bên và sản phẩm cần đạt được.

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 2.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, kết quả nghiên cứu cuối cùng cần được đo đếm bằng sản phẩm cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở số lượng nhiệm vụ hay kết quả nghiên cứu.

Lấy sản phẩm thương mại hóa làm thước đo liên kết

Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi, nhận diện điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy liên kết, đưa KH,CN,ĐMST&CĐS vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; làm rõ nhu cầu đặt hàng công nghệ, phát triển sản phẩm, làm chủ công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 3.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng cho rằng vấn đề hiện nay không chỉ nằm ở năng lực nghiên cứu mà còn ở cơ chế đặt hàng, tài trợ và tổ chức hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Bộ GD&ĐT kiến nghị cho phép thí điểm Chương trình Liên minh nghiên cứu hợp tác ba nhà theo cơ chế đồng tài trợ, tham khảo kinh nghiệm tổ chức các trung tâm nghiên cứu hợp tác của Australia.

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 4.

Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy cho rằng, điểm nghẽn lớn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu là thiếu cơ chế quản lý, khai thác và phân chia lợi ích từ tài sản trí tuệ, cùng với thị trường đầu ra cho sản phẩm công nghệ. Ông nhấn mạnh cần chuyển mạnh từ kiến nghị cơ chế, chính sách sang hành động thực chất, gắn kết trực tiếp nhà khoa học với doanh nghiệp và các bài toán sản xuất, kinh doanh để tạo ra sản phẩm có khả năng thương mại hóa.

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 5.

Đại diện Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel đề xuất doanh nghiệp tham gia dẫn dắt các chương trình công nghệ chiến lược, mở rộng mô hình hợp tác ba nhà, phát triển công nghệ nền, công nghệ lõi và tạo thị trường đầu ra, trong đó ưu tiên triển khai cơ chế hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm ngay từ năm 2027.

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 7.

Đại diện Công ty Cổ phần Sao Thái Dương nhấn mạnh hợp tác với viện, trường giúp doanh nghiệp củng cố nền tảng công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững, song vẫn gặp điểm nghẽn về nguồn dược liệu hợp pháp, truy xuất nguồn gốc và quy hoạch vùng trồng. Doanh nghiệp kiến nghị tăng cường phối hợp giữa các bên để tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định và phát triển chuỗi giá trị dược liệu Việt Nam.

Kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp xác định rõ trách nhiệm, đưa liên kết nghiên cứu thành những sản phẩm phục vụ phát triển kinh tế, có kết quả đo lường được.

Thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ - Ảnh 8.

Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện hiệu quả các cơ chế đã ban hành; trường hợp phát hiện quy định bất cập phải kịp thời kiến nghị sửa đổi. Việc đánh giá liên kết phải dựa trên nhiệm vụ được giải quyết, hợp đồng hợp tác và sản phẩm ứng dụng.

Liên kết viện, trường và doanh nghiệp phải tạo ra công nghệ được làm chủ, sản phẩm được thương mại hóa, doanh nghiệp lớn mạnh, năng suất cao hơn, góp phần đưa KH,CN,ĐMST&CĐS trở thành động lực phát triển nhanh, bền vững của đất nước.