Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Cao Bằng gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

<p>Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành <a class="link-inline-content" href="https://mic.mediacdn.vn/639352410187198464/2026/8/19/6181cv-1787105429500126556652.pdf" target="_blank" title="Công văn số 6181/BKHCN-VP " data-rel="follow">Công văn số 6181/BKHCN-VP </a>trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (tỉnh Cao Bằng).</p>

Bộ Khoa học và Công nghệ nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Cao Bằng do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến tại Văn bản số 498/UBDNGS16 ngày 12/6/2026 về việc chuyển kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Sau khi nghiên cứu, Bộ Khoa học và Công nghệ có ý kiến như sau:

1. Nội dung kiến nghị

Hiện nay, việc xét công nhận sáng kiến tại cấp xã vẫn đang thực hiện theo Nghị định số 13/2012/NĐ-CP ngày 02/3/2012 của Chính phủ ban hành Điều lệ sáng kiến và Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN ngày 01/08/2013 về hướng dẫn thi hành một số quy định của Điều lệ Sáng kiến được ban hành theo Nghị định số 13/2012/NĐ-CP ngày 02 tháng 3 năm 2012 của Chính phủ. Tuy nhiên, các quy định này được xây dựng trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương trước đây còn cấp huyện, cấp xã chỉ có UBND xã đủ điều kiện để công nhận tư cách pháp nhân và chỉ tổ chức duy nhất trong toàn xã và quản lý tài sản tài chính chung, số lượng cán bộ, công chức và có cơ chế quản lý khác với hiện nay. Trong thời gian thực hiện chính quyền mô hình 02 cấp đặc biệt tại cấp xã việc tổ chức xét duyệt sáng kiến đang bộc lộ nhiều bất cập: về thẩm quyền công nhận sáng kiến kinh nghiệm theo Nghị định 13 sau khi áp dụng về mô hình cấp xã hiện nay về một số cơ quan, đơn vị mà số lượng cán bộ chuyên môn còn hạn chế, bộ máy tổ chức hoạt động còn nhỏ (Trung tâm chính trị: 02 biên chế; Trung tâm phục vụ Hành chính công: 6 biên chế, Văn Đảng ủy, Văn phòng HĐND - UBND xã) nên việc trùng lặp hoạt động sáng kiến và chấm sáng kiến kinh nghiệm còn triển khai rất khó khăn.Việc công nhận sáng kiến kinh nghiệm không chỉ phục vụ xét thi đua khen thưởng cuối năm mà còn để xét danh hiệu Đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hằng năm, việc đánh giá công nhận sáng kiến kinh nghiệm cần phải đảm bảo tính chuyên môn, chuyên sâu để đánh giá đúng giá trị tính mới và hiệu quả áp dụng của sáng kiến. Từ thực tế trên, cử tri đề nghị Bộ Khoa học - Công nghệ sớm nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan theo hướng:

- Đối với cấp xã giao cơ quan chuyên môn cấp trên hoặc cơ quan chuyên môn cấp xã được phân công phụ trách tham mưu thành lập Hội đồng chấm sáng kiến theo cụm khu vực hoặc theo lĩnh vực chuyên môn.

- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa quy trình tiếp nhận thẩm định và công nhận sáng kiến nhằm đảm bảo công khai minh bạch và thống nhất.

2. Kết quả nghiên cứu, giải quyết và trả lời kiến nghị

Nội dung kiến nghị được giải trình, cung cấp thông tin

Thứ nhất, theo quy định tại khoản 3 Điều 7 của Điều lệ Sáng kiến ban hành theo Nghị định số 13/2012/NĐ-CP ngày 02/3/2012 của Chính phủ (sau đây gọi là Điều lệ Sáng kiến) thì "Việc xét công nhận sáng kiến do người đứng đầu cơ sở xét công nhận sáng kiến quyết định.". Khái niệm "Cơ sở" được quy định tại khoản 4 Điều 2 của Điều lệ Sáng kiến gồm "cơ quan, tổ chức được thành lập theo pháp luật, có thể nhân danh chính mình tham gia quan hệ pháp luật dân sự một cách độc lập". Như vậy, pháp luật về sáng kiến không phân biệt quy mô cơ sở lớn hay nhỏ mà chỉ cần đáp ứng điều kiện là cơ quan, tổ chức được thành lập theo pháp luật, có thể nhân danh chính mình tham gia quan hệ pháp luật dân sự một cách độc lập.

Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Điều lệ Sáng kiến, một trong các điều kiện để công nhận sáng kiến là "có tính mới trong phạm vi cơ sở đó", do đó, sáng kiến có thể không mới ở cơ sở A nhưng mới ở cơ sở B thì vẫn đáp ứng được tính mới trong phạm vi cơ sở B và có thể được công nhận sáng kiến tại cơ sở B.

Thứ hai, cử tri đề cập đến việc công nhận sáng kiến phục vụ xét thi đua khen thưởng. Căn cứ pháp luật về thi đua khen thưởng (Luật Thi đua khen thưởng 2022 (Điều 80), Nghị định 152/2025/NĐ-CP (khoản 6 Điều 33) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua khen thưởng (điểm b khoản 21 Điều 1 Luật số 06/2026/QH16; có hiệu lực từ 01/10/2026) quy định Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng, trong đó Danh hiệu Chiến sỹ thi đua cơ sở cần tiêu chuẩn có sáng kiến. Người đứng đầu cơ sở có thể quyết định thành lập Hội đồng sáng kiến theo quy định của pháp luật để giúp đánh giá sáng kiến, làm cơ sở quyết định công nhận sáng kiến hoặc công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến phục vụ công tác thi đua, khen thưởng. Căn cứ chức năng, nhiệm vụ và tình hình tổ chức bộ máy tại địa phương, UBND cấp xã có thể phân công cơ quan, đơn vị có chức năng, nhiệm vụ phù hợp làm đầu mối tham mưu, giúp việc tiếp nhận, tổng hợp, đánh giá sáng kiến và thực hiện các thủ tục có liên quan theo quy định.

Thứ ba, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nói chung và trong quản lý hoạt động sáng kiến là phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước. Bộ Khoa học và Công nghệ khuyến khích các cơ quan, tổ chức, đơn vị tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, số hóa hồ sơ và quy trình tiếp nhận, đánh giá, công nhận sáng kiến phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, thuận tiện và hiệu quả trong quản lý hoạt động sáng kiến.

Như vậy, qua rà soát các quy định hiện chưa đặt ra sự cần thiết phải sửa đổi Nghị định số 13/2012/NĐ-CP theo hướng bắt buộc thành lập Hội đồng sáng kiến theo cụm khu vực hoặc theo lĩnh vực chuyên môn. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục theo dõi, tổng hợp thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện các quy định về sáng kiến khi cần thiết.

Bộ Khoa học và Công nghệ trân trọng gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng để thông tin tới cử tri; gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội để tổng hợp, theo dõi, giám sát theo quy định./.