Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV

<p>Ngày 11/3/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ có văn bản số 1303/BKHCN-VP về việc trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.</p>

Bộ Khoa học và Công nghệ nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng tại văn bản số 2517/UBDNGS15 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát ngày 16/01/2026, nội dung kiến nghị như sau:

Kiến nghị: Cử tri phường Hàm Thắng phản ánh tình trạng lừa đảo qua điện thoại và SIM rác gây thiệt hại lớn cho người dân. Cử tri đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, quản lý thuê bao, yêu cầu nhà mạng chịu trách nhiệm và thiết lập cơ chế cảnh báo để hạn chế tình trạng trên.

Sau khi nghiên cứu, Bộ Khoa học và Công nghệ có ý kiến trả lời như sau:

Nhằm ngăn chặn việc sử dụng sim có thông tin không đúng quy định (SIM rác), sim không chính chủ để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân, Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp về pháp lý, quản lý và kỹ thuật, cụ thể như sau:

Về cơ sở pháp lý quản lý thuê bao

Luật Viễn thông năm 2023 (có hiệu lực từ 01/7/2024) đã quy định nghĩa vụ của doanh nghiệp phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trong việc xác thực, quản lý thông tin thuê bao, xử lý các SIM có thông tin không đầy đủ, không chính xác (Khoản 2 Điều 29 Luật Viễn thông).

Nghị định 163/2024/NĐ-CP ngày 24/12/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Viễn thông năm 2023 đã quy định việc tiếp nhận đăng ký thông tin thuê bao di động mặt đất; xác thực thông tin thuê bao trong đó đặc biệt đã yêu cầu tất cả các thuê bao chỉ được đăng ký sau khi có thông tin được xác thực đảm bảo trùng khớp với CSDL quốc gia về dân cư, đồng thời xác thực qua video call (Mục 3 Chương II Nghị định 163/2024/NĐ-CP).

Quy định này góp phần tăng cường quản lý thông tin thuê bao, hạn chế tối đa tình trạng SIM kích hoạt sẵn, SIM không chính chủ, từ đó giảm nguy cơ lợi dụng thuê bao di động để thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Về công tác tổ chức thực hiện

Ngay từ năm 2023, trước khi Nghị định 163/2024/NĐ-CP có hiệu lực, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chỉ đạo, hướng dẫn các nhà mạng triển khai nhiều biện pháp yêu cầu xác thực chính chủ đăng ký (đối soát CSDL dân cư, video call,...). Kết quả, các doanh nghiệp đã thực hiện xác thực hơn 125 triệu thông tin thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; qua đó xử lý hơn 17 triệu thuê bao có thông tin chưa trùng khớp (trong đó chuẩn hóa 11 triệu thuê bao, chặn 6 triệu thuê bao).

Bộ tiếp tục chỉ đạo các doanh nghiệp rà soát, bảo đảm tất cả thuê bao đang hoạt động phải được định danh chính chủ, có đầy đủ thông tin và được xác thực trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng thời dừng hoạt động đối với các thuê bao chưa hoàn thành việc định danh. Bên cạnh đó, Bộ đã phối hợp với đơn vị thuộc Bộ Công an ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn doanh nghiệp viễn thông di động kết nối, chia sẻ toàn bộ thông tin về số thuê bao di động của công dân Việt Nam cho cơ quan quản lý căn cước để cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 70/2024/NĐ-CP. Việc đồng bộ dữ liệu số điện thoại với tài khoản định danh điện tử (VNeID) giúp người dân kiểm tra, xác định rõ các số điện thoại đang đứng tên mình, qua đó tăng cường minh bạch và phòng ngừa vi phạm.

Trong thời gian tới, tiếp thu ý kiến của cử tri, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tăng cường triển khai các giải pháp sau:

Phối hợp với Bộ Công an chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn các doanh nghiệp viễn thông di động triển khai giải pháp xác thực sinh trắc học (khuôn mặt) của thuê bao di động với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 18 Nghị định 163/2024/NĐ-CP; đồng thời trong năm 2026 sẽ định kỳ tổ chức xác thực đối với các thuê bao di động mặt đất (loại hình H2H) đang hoạt động có thay đổi thiết bị đầu cuối (thay đổi IMEI) nhằm xử lý tình trạng mua bán, sử dụng SIM kích hoạt sẵn, SIM không chính chủ.

Chủ động tổ chức kiểm tra giám sát, đôn đốc và phối hợp Bộ Công an tổ chức Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra trực tiếp tại các doanh nghiệp viễn thông di động về công tác quản lý thông tin thuê bao, xử lý SIM rác (tập trung vào các tập thuê bao chưa đối soát, xác thực với CSDL dân cư, chưa xác thực eKYC chính chủ…) của các doanh nghiệp từ đó xử lý nghiêm minh nhất theo quy định (như đình chỉ phát triển thuê bao mới, báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý Người đứng đầu các doanh nghiệp; công khai kết quả trên các phương tiện thông tin đại chúng; chuyển cơ quan công an xử lý đối với các trường hợp có dấu hiệu hình sự…) đối với các trường hợp vi phạm.

Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý thông tin thuê bao; tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định xử phạt vi phạm hành chính thay thế Nghị định số 15/2020/NĐ-CP , đảm bảo xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm nhất là với các hành vi cho thuê, mượn thông tin cá nhân để đăng ký, sử dụng trái quy định; mua, bán SIM không sang tên chính chủ (dự kiến trình Chính phủ trong tháng 3/2026).

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm của bản thân trong việc đảm bảo SIM chính chủ trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Trên đây là ý kiến trả lời của Bộ Khoa học và Công nghệ đối với kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng, trân trọng gửi tới Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng để tổng hợp, trả lời cử tri. Bộ Khoa học và Công nghệ xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, theo dõi và đóng góp ý kiến của cử tri tỉnh Lâm Đồng, đồng thời mong tiếp tục nhận được sự ủng hộ, đồng hành của cử tri đối với sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của đất nước trong thời gian tới.