Từ “gian hàng số” đến tầm nhìn 30% GRDP: Quảng Trị tăng tốc chuyển đổi số từ gốc

<p style="text-align: justify;">Chuyển đổi số ở Quảng Trị không bắt đầu từ những khái niệm lớn lao, mà từ chính những thay đổi rất cụ thể trong đời sống – từ chiếc điện thoại thông minh trên tay người nông dân đến những phiên livestream bán hàng ngay tại cơ sở sản xuất. Và từ thực tiễn ấy, một bức tranh phát triển mới đang dần hình thành, tạo nền tảng để tỉnh đặt ra những mục tiêu tham vọng trong giai đoạn tới.</p>

Khi nông dân bước vào "chợ số"

Gần như ngày nào, chị Ngô Thị Hà, Giám đốc HTX Sản xuất kinh doanh thực phẩm an toàn Hà Thắng (xã Trường Ninh) cũng dành thời gian lên mạng bán hàng. Từ chiếc điện thoại thông minh, chị tự quay video, chụp ảnh, livestream giới thiệu các sản phẩm xúc xích, chả heo đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Ít ai nghĩ rằng, người từng chỉ quen với sản xuất lại có thể trở thành "người bán hàng online" thuần thục. "Lúc đầu cũng ngại lắm, không quen nói trước điện thoại. Nhưng làm lâu rồi cũng quen dần. Có hôm livestream xong bán được hàng, thấy vui và có động lực làm tiếp", chị Hà chia sẻ.

Hiện nay, phần lớn sản phẩm của HTX được tiêu thụ qua kênh online, với sản lượng khoảng 40kg mỗi ngày – không lớn nhưng ổn định. Quan trọng hơn, cách làm này giúp sản phẩm tiếp cận khách hàng ở xa, tạo sự chủ động về đầu ra thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường truyền thống.

Từ câu chuyện của chị Hà, có thể thấy mạng xã hội đang dần trở thành "chợ" quen thuộc của nhiều cơ sở sản xuất nông nghiệp. Không chỉ là kênh tiêu thụ, môi trường số còn buộc người sản xuất thay đổi từ tư duy đến cách làm – từ đóng gói, bảo quản đến cách kể câu chuyện sản phẩm để tạo niềm tin.

Công nghệ đi vào từng thửa ruộng

Không dừng lại ở khâu tiêu thụ, chuyển đổi số tại Quảng Trị đang dần đi sâu vào quá trình sản xuất.

Ông Nguyễn Đăng Vương, Giám đốc HTX Nông nghiệp sạch Tây Sơn (xã Vĩnh Linh), là một trong những điển hình. Không chỉ sản xuất theo hướng sạch, ông còn tận dụng nền tảng số để minh bạch quy trình, quảng bá sản phẩm và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.

Các video, buổi livestream về quy trình chăn nuôi, chăm sóc vật nuôi được duy trì thường xuyên, góp phần xây dựng niềm tin và mở rộng thị trường. Nhờ đó, HTX không chỉ tiêu thụ ổn định sản phẩm mà còn trở thành địa chỉ để nhiều nông dân tìm đến học hỏi.

Từ những mô hình như vậy, chuyển đổi số trong nông nghiệp không còn là câu chuyện "đưa hàng lên mạng", mà đang hình thành một tư duy sản xuất mới – gắn chặt với thị trường, minh bạch và có giá trị gia tăng cao hơn.

Những con số cho thấy sự dịch chuyển

Sự thay đổi không chỉ dừng ở những mô hình cá thể. Theo Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị, đến năm 2025: 100% chủ thể OCOP đã có tài khoản số; Gần 6.300 hội viên tham gia các nền tảng thương mại điện tử; Gần 74.900 hội viên cài đặt App Nông dân Việt Nam

Các lớp tập huấn, diễn đàn bán hàng trực tuyến, chuyển giao khoa học kỹ thuật đã thu hút hàng chục nghìn lượt nông dân tham gia. Những khái niệm như truy xuất nguồn gốc, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn… đang dần trở nên quen thuộc.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn chưa đồng đều. Ở nhiều nơi, sản xuất còn nhỏ lẻ, ứng dụng công nghệ còn lúng túng. Rào cản không chỉ nằm ở hạ tầng, thiết bị mà còn ở thói quen và tâm lý e ngại thay đổi, đặc biệt với nông dân lớn tuổi.

Thực tế tại một số địa phương cho thấy, chỉ khoảng 10–15% hội viên có hoạt động bán hàng trên nền tảng số, chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ. Điều này đặt ra yêu cầu cần có những giải pháp đồng bộ hơn để thu hẹp khoảng cách số.

Từ thực tiễn đến mục tiêu 2030

Chính từ những kết quả và cả những "điểm nghẽn" trong thực tiễn, vừa qua, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Kế hoạch số 785/KH-UBND về chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Kế hoạch đặt mục tiêu xây dựng chính quyền số hiện đại, phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu và hình thành xã hội số văn minh, bao trùm.

Đáng chú ý, Quảng Trị đặt ra các chỉ tiêu cụ thể: Kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GRDP, mỗi ngành đạt ít nhất 20%; Thương mại điện tử chiếm trên 20% tổng mức bán lẻ; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình; Dịch vụ công thiết yếu ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở ít nhất một khâu; Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt 99%

Cùng với đó là mục tiêu phát triển hạ tầng số đồng bộ: 5G phủ sóng 95% dân số; IPv6 đạt 90 -100%; 70% dân số trưởng thành có chữ ký số; 95% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng và kỹ năng số cơ bản

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, tỉnh xác định 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhấn mạnh phát triển hạ tầng số, xây dựng dữ liệu số, đảm bảo an toàn thông tin và phát triển nguồn nhân lực số.

Đặc biệt, việc hình thành kho dữ liệu dùng chung, dữ liệu mở và sàn giao dịch dữ liệu được xem là nền tảng then chốt để thúc đẩy chính quyền số và kinh tế số.

Song song với đó là các giải pháp về hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực lãnh đạo, đẩy mạnh truyền thông, đào tạo kỹ năng số và huy động nguồn lực xã hội theo hình thức hợp tác công - tư.