Từng bước hình thành hệ thống thống kê công nghệ sinh học trong phát triển kinh tế - xã hội

<p style="text-align: justify;">Năm 2026, Đề án "Thống kê, đánh giá tỷ trọng đóng góp của công nghệ sinh học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội" tập trung nghiên cứu phương pháp luận, kinh nghiệm quốc tế và xác định phạm vi các hoạt động kinh tế có ứng dụng công nghệ sinh học, tạo cơ sở từng bước hình thành hệ thống chỉ tiêu, dữ liệu và phương pháp thống kê thống nhất.</p>

Theo Quyết định số 208/QĐ-TTg ngày 2/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Thống kê, đánh giá tỷ trọng đóng góp của công nghệ sinh học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội", hệ thống thống kê công nghệ sinh học được xây dựng theo lộ trình từ nghiên cứu phương pháp, xác định phạm vi đến xây dựng chỉ tiêu, điều tra thử nghiệm và tổ chức đo lường định kỳ.

Xác định phạm vi, quy mô ứng dụng công nghệ sinh học

Công nghệ sinh học được ứng dụng trong nhiều ngành, lĩnh vực. Theo Đề án, phạm vi thống kê tập trung chủ yếu vào nông nghiệp, môi trường, công nghiệp, y tế và các lĩnh vực khác có ứng dụng công nghệ sinh học.

Vì vậy, một trong những nhiệm vụ đầu tiên là khảo sát, xác định rõ phạm vi và quy mô ứng dụng công nghệ sinh học trong các ngành kinh tế. Danh mục các hoạt động kinh tế cần bảo đảm tính hệ thống, bao quát, cập nhật, không trùng lặp hoặc bỏ sót, đồng thời phù hợp với Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Song song với đó, việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế tập trung vào các mô hình, cách tiếp cận và bộ chỉ tiêu đo lường đang được áp dụng tại các nước phát triển và tổ chức quốc tế. Trên cơ sở này, các phương pháp phù hợp sẽ được nghiên cứu, lựa chọn để đáp ứng yêu cầu thống kê, đánh giá trong điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Việc xác định đúng phạm vi ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng, bởi đây là cơ sở để xây dựng hệ thống chỉ tiêu có khả năng phản ánh đầy đủ hơn các hoạt động kinh tế có ứng dụng công nghệ sinh học, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình thu thập dữ liệu trong các bước tiếp theo.

Từng bước hình thành hệ thống dữ liệu thống nhất

Trong năm 2026, trọng tâm của Đề án là nghiên cứu phương pháp luận, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và xác định phạm vi các hoạt động kinh tế có ứng dụng công nghệ sinh học, làm cơ sở xây dựng hệ thống chỉ tiêu và phương án thu thập dữ liệu trong các năm tiếp theo.

Theo lộ trình, năm 2027 sẽ xây dựng các chỉ tiêu, phương án điều tra và tổ chức điều tra thử nghiệm, thu thập thông tin, dữ liệu về đóng góp của công nghệ sinh học trong một số ngành kinh tế. Kết quả thử nghiệm là cơ sở để tiếp tục chuẩn hóa bộ chỉ tiêu và phương án điều tra.

Đến năm 2028, bộ chỉ tiêu và phương pháp thống kê tỷ trọng đóng góp của công nghệ sinh học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội sẽ được ban hành. 

Từ năm 2029, việc điều tra, khảo sát định kỳ được triển khai trên phạm vi toàn quốc; từ năm 2030, hệ thống chỉ tiêu tiếp tục được hoàn thiện nhằm phục vụ theo dõi định kỳ đóng góp của công nghệ sinh học trong các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế.

Đề án cũng đặt ra nhiệm vụ xây dựng nền tảng số phục vụ thu thập, quản lý, chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu thống kê công nghệ sinh học; ứng dụng công nghệ để phân tích, đánh giá và báo cáo kết quả trên cơ sở dữ liệu được thu thập.

Theo Quyết định 208/QĐ-TTg, phương pháp và tiêu chí thống kê phải được thống nhất trên phạm vi cả nước, hình thành hệ thống đồng bộ từ Trung ương đến địa phương; số liệu bảo đảm tin cậy, khách quan, toàn diện và có khả năng khai thác, kết nối.

Việc triển khai các nhiệm vụ ngay từ năm 2026 vì vậy là bước khởi đầu để từng bước hình thành hệ thống thống kê công nghệ sinh học thống nhất, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ đánh giá, chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách, qua đó làm rõ hơn đóng góp của công nghệ sinh học đối với phát triển kinh tế - xã hội.