Tuyên Quang tăng tốc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

<p style="text-align: justify;">Dưới tác động của Nghị quyết 57-NQ/TW, Tuyên Quang đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từng bước hình thành chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Từ hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng đến phát triển nguồn nhân lực và phổ cập kỹ năng số, địa phương đang tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.</p>

Chính quyền số, kinh tế số, xã hội số từng bước hình thành

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và được Tuyên Quang quán triệt, cụ thể hóa bằng nhiều chủ trương, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định rõ yêu cầu tập trung xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Riêng trong năm 2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành 4 quyết định, 2 kế hoạch và 3 văn bản chỉ đạo về lĩnh vực này, tạo cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng cho quá trình triển khai trên toàn địa bàn.

Cùng với đó, bộ máy chỉ đạo, điều hành tiếp tục được kiện toàn đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Đến năm 2025, toàn tỉnh có 16 Sở, ngành và 124 xã thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số. Việc xây dựng tổ chức bộ máy, phân công đầu mối và ban hành kế hoạch triển khai ở từng cơ quan, đơn vị cho thấy chuyển đổi số không còn là việc riêng của ngành chuyên môn, mà đã trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng của cả hệ thống chính trị.

Một trong những điểm đáng chú ý là Tuyên Quang đặc biệt quan tâm đến phát triển nguồn nhân lực số. Nhiều lớp tập huấn, hội nghị được tổ chức nhằm nâng cao năng lực số cho cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và người dân. Đến nay, tỉnh đã tổ chức 11 lớp tập huấn với khoảng 1.200 lượt cán bộ, doanh nhân tham gia và phối hợp tổ chức hội nghị tập huấn quốc tế về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy và học với sự tham gia của khoảng 200 giảng viên, sinh viên. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để Tuyên Quang hình thành lực lượng nhân lực số có khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển dài hạn.

Cùng với sự chuyển biến trong tư duy lãnh đạo, chuyển đổi số tại Tuyên Quang đã và đang đem lại những kết quả cụ thể trong quản lý nhà nước, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng đời sống xã hội.

Trong lĩnh vực chính quyền số, cải cách hành chính gắn với ứng dụng công nghệ số có chuyển biến rõ rệt. Đến năm 2025, toàn tỉnh có 2.172 thủ tục hành chính được áp dụng, 2.070 dịch vụ công trực tuyến được cung cấp, 1.947 thủ tục hành chính được giải quyết theo cơ chế "một cửa", 883 thủ tục hành chính đã xây dựng quy trình liên thông. Bộ chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính đạt 89,44 điểm, xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố. Kết quả này cho thấy việc ứng dụng công nghệ số đang góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính công khai, minh bạch và cải thiện chất lượng phục vụ Nhân dân.

Hạ tầng, nền tảng số phục vụ quản lý, điều hành tiếp tục được đầu tư đồng bộ. Hệ thống quản lý văn bản và điều hành hiện có khoảng 23.555 tài khoản đang hoạt động; toàn tỉnh duy trì 162 điểm cầu hội nghị trực tuyến từ tỉnh đến xã. Các hệ thống này giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, giảm chi phí hành chính, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền.

Phát triển kinh tế số, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số trong doanh nghiệp có bước tiến tích cực. Đến năm 2025, 100% sản phẩm OCOP được đưa lên sàn thương mại điện tử; khoảng 296.000 tài khoản ví điện tử đang hoạt động; 100% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử; tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch điện tử đạt khoảng 85%. Những con số này cho thấy kinh tế số đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới, mở ra thêm không gian phát triển cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.

Đối với xã hội số, chuyển đổi số được triển khai trong nhiều lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế, quản lý dân cư, dịch vụ công và an sinh xã hội. Toàn tỉnh hiện có 13/35 cơ sở khám, chữa bệnh có giường bệnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử; số sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID đạt 882.648/920.880 nhân khẩu. Việc triển khai các ứng dụng số không chỉ nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ mà còn tạo thêm tiện ích thiết thực cho người dân trong học tập, khám chữa bệnh, giao dịch và tiếp cận thông tin.

"Bình dân học vụ số" tạo nền tảng cho chuyển đổi số đi vào chiều sâu

Nếu hạ tầng số là điều kiện cần, thì phổ cập kỹ năng số cho người dân chính là điều kiện đủ để chuyển đổi số đi vào thực chất. Nhận rõ điều đó, Tuyên Quang xác định Phong trào "Bình dân học vụ số" không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà là nền tảng lâu dài cho phát triển bền vững.

Ngày 09/9/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 47-KH/TU, xác định rõ mục tiêu, lộ trình và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành trong triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số". Công tác thông tin, tuyên truyền được tổ chức bài bản, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Cổng thông tin điện tử Đảng bộ tỉnh mở chuyên mục "Bình dân học vụ số"; Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh duy trì chuyên mục trên Chuyên trang Chuyển đổi số; các cơ quan, đơn vị đã đăng tải gần 1.000 tin, bài, chuyên đề, phóng sự, infographic, video, megastory… góp phần lan tỏa mạnh mẽ tinh thần học tập số trong cộng đồng.

Phong trào cũng được thúc đẩy bằng nhiều hình thức đa dạng như tổ chức "Ngày hội toàn dân học tập số" vào dịp 10/10 hằng năm, các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về chuyển đổi số và Nghị quyết số 57-NQ/TW, cùng hàng loạt lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số ở cả cấp tỉnh và cơ sở. Tỉnh đã tổ chức 5 hội nghị, 3 lớp tập huấn cấp tỉnh và 56 lớp tập huấn ở cơ sở cho trên 26.700 lượt người, trang bị kiến thức chuyển đổi số, kỹ năng số và ứng dụng AI theo phương châm "cầm tay chỉ việc", phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Điểm sáng nổi bật là việc xây dựng và phát huy hiệu quả các Tổ công nghệ số cộng đồng. Toàn tỉnh hiện có 2.030 tổ công nghệ số cộng đồng cấp xã, thôn với 18.900 thành viên, giữ vai trò nòng cốt trong phổ cập kỹ năng số ở cơ sở. Các tổ hoạt động theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người", tập trung hỗ trợ người cao tuổi, lao động phổ thông, người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận internet, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, chăm sóc sức khỏe trực tuyến và bảo đảm an toàn số.

Riêng trong Tháng Thanh niên và Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2025, toàn tỉnh đã thành lập và duy trì 185 đội hình thanh niên tình nguyện "Bình dân học vụ số", thu hút trên 7.800 đoàn viên thanh niên; tổ chức hơn 30 buổi tập huấn; hỗ trợ 15.865 người dân được phổ cập kỹ năng số; 210.450 lượt người trưởng thành được hỗ trợ cài đặt, sử dụng chữ ký số cá nhân. Đây là minh chứng sinh động cho thấy khi chuyển đổi số được triển khai bằng những mô hình gần dân, sát dân, hiệu quả mang lại là rất rõ rệt.

Đáng chú ý, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở Tuyên Quang không chỉ được triển khai bằng các chỉ tiêu hành chính, mà còn đang dần được cụ thể hóa thành những mô hình thực tiễn ở cơ sở như "Ngày thứ Bảy số", "Chợ phiên số - Nông thôn số", "Mỗi thôn một điểm hỗ trợ kỹ năng số", "Học tập suốt đời" tại trung tâm học tập cộng đồng hay các mô hình quảng bá sản phẩm, văn hóa địa phương trên nền tảng số. Chính những mô hình này đang góp phần đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, biến đổi mới sáng tạo từ khái niệm thành giá trị cụ thể trong đời sống.

Từ thực tiễn đó, tỉnh Tuyên Quang xác định thời gian tới cần tiếp tục tập trung vào một số hướng đi trọng tâm: nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu; phát triển hạ tầng số đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, ưu tiên cho vùng sâu, vùng xa; xây dựng hệ thống dữ liệu số thống nhất, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu; phát triển nguồn nhân lực số, nhất là đội ngũ cán bộ cấp xã; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, xây dựng hệ thống bảo mật nhiều lớp và nâng cao năng lực phòng, chống rủi ro trên môi trường số.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp và đội ngũ trí thức, Tuyên Quang đang có cơ sở để tạo bước đột phá mới trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây không chỉ là yêu cầu của phát triển hiện đại, mà còn là con đường để địa phương nâng cao năng lực quản trị, cải thiện chất lượng sống, thúc đẩy tăng trưởng và xây dựng nền tảng phát triển bền vững trong thời kỳ mới.