Ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng - giải pháp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất

<p style="text-align: justify;"><b>Chi phí năng lượng là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để tiết kiệm điện, nhiên liệu, tối ưu hóa quy trình vận hành đang trở thành giải pháp cần thiết, góp phần nâng cao năng suất và thúc đẩy sản xuất bền vững.</b></p>

Theo Bộ Công Thương, lĩnh vực công nghiệp chiếm hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc, trong khi tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp Việt Nam ước tính khoảng 20-30%. 

Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, nếu 3.068 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm tiết kiệm tối thiểu 2% lượng điện tiêu thụ, cả nước có thể tiết kiệm khoảng 1,6 tỷ kWh điện mỗi năm, tương đương hơn 3.200 tỷ đồng chi phí điện.

Doanh nghiệp có thể triển khai các giải pháp như sử dụng biến tần điều chỉnh động cơ, lắp đặt cảm biến theo dõi điện năng, thay thế thiết bị hiệu suất thấp và tự động hóa hệ thống chiếu sáng, làm mát. 

Đối với các nhà máy quy mô lớn, việc ứng dụng hệ thống quản lý năng lượng, dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo còn giúp theo dõi mức tiêu thụ, phát hiện bất thường và tối ưu hoạt động của từng dây chuyền sản xuất. Cùng với đó, điện mặt trời mái nhà cũng là giải pháp có thể nghiên cứu triển khai nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng và giảm chi phí vận hành.

Theo định hướng tại Quyết định số 3663/QĐ-BKHCN ngày 31/8/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, việc truyền thông cần chú trọng nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới công nghệ; phổ biến cơ chế, chính sách hỗ trợ; thúc đẩy kết nối cung – cầu và chuyển giao công nghệ. 

Ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng - giải pháp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất - Ảnh 1.

Ứng dụng công nghệ và năng lượng tái tạo hướng tới sản xuất tiết kiệm, hiệu quả và bền vững. Ảnh minh họa.

Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, kiểm toán năng lượng, tiếp cận nguồn vốn và kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức khoa học và công nghệ để lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu sản xuất.

Hiệu quả ứng dụng công nghệ có thể được xác định thông qua các chỉ tiêu như lượng điện tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm, chi phí năng lượng và hiệu suất thiết bị. Việc theo dõi, so sánh kết quả trước và sau khi đổi mới sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án đầu tư hiệu quả.

Ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tạo điều kiện đổi mới quy trình, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đây là hướng đi thiết thực để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với yêu cầu của thị trường và góp phần đổi mới mô hình phát triển theo hướng hiệu quả, xanh và bền vững.