Ứng dụng dữ liệu dân cư và VNeID trong nhiều khâu của công tác bầu cử

Lần đầu tiên dữ liệu dân cư và ứng dụng định danh điện tử VNeID được triển khai trong nhiều khâu của quy trình bầu cử, từ lập danh sách cử tri, quản lý thông tin đến hỗ trợ đăng ký thay đổi nơi bỏ phiếu. Việc ứng dụng các nền tảng số giúp chuẩn hóa dữ liệu, giảm sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý.

Một trong những giải pháp trọng tâm là khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để chuẩn hóa thông tin cử tri. Trước đây, khi người dân tự kê khai, cách ghi họ tên, địa chỉ hoặc các thông tin nhân thân có thể khác nhau, dễ dẫn đến trùng lặp hoặc thiếu thống nhất dữ liệu. Với nguồn dữ liệu dân cư đã được chuẩn hóa, thông tin cá nhân chỉ cần nhập một lần và có thể sử dụng cho nhiều khâu trong quy trình bầu cử, qua đó giảm đáng kể khối lượng công việc cho cán bộ cơ sở, đồng thời hạn chế sai sót trong quá trình tổng hợp, đối chiếu số liệu.

Quản lý danh sách cử tri trên hệ thống thống nhất toàn quốc

Trong kỳ bầu cử này, danh sách cử tri được lập và quản lý trên phần mềm thống nhất trên phạm vi toàn quốc, kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Dữ liệu từ các xã, phường được cập nhật trực tuyến, giúp các cơ quan quản lý theo dõi tiến độ và tổng hợp thông tin gần như theo thời gian thực.

Trước đây, việc tổng hợp số liệu từ hàng chục nghìn khu vực bỏ phiếu chủ yếu được thực hiện thủ công, vừa tốn nhiều thời gian vừa dễ phát sinh sai sót. Với hệ thống số hóa, nhiều báo cáo có thể được tạo lập tự động, hỗ trợ công tác điều hành và giám sát bầu cử chính xác, kịp thời hơn.

Đến nay, đã có 3.320 trong tổng số 3.321 đơn vị cấp xã, phường trên cả nước triển khai phần mềm lập danh sách cử tri (trừ đặc khu Hoàng Sa). Các địa phương đã thực hiện phân bổ cử tri về các khu vực bỏ phiếu trên hệ thống cho hơn 78,5 triệu cử tri đủ điều kiện tham gia bầu cử.

Hỗ trợ đăng ký thay đổi nơi bỏ phiếu qua VNeID

Bên cạnh việc quản lý dữ liệu cử tri, Bộ Công an cũng chỉ đạo lực lượng công an các cấp ứng dụng nền tảng định danh điện tử VNeID để hỗ trợ một số thủ tục liên quan đến bầu cử.

Theo đó, cử tri có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có thể gửi yêu cầu thay đổi nơi bỏ phiếu giữa nơi thường trú và nơi tạm trú trực tuyến ngay trên ứng dụng. Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), việc đăng ký này có thể thực hiện trước thời điểm bầu cử 24 giờ.

Hình thức đăng ký trực tuyến đặc biệt thuận tiện đối với sinh viên và người lao động đang sinh sống, làm việc xa nơi đăng ký thường trú. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, việc bỏ phiếu vẫn được thực hiện trực tiếp tại khu vực bỏ phiếu.

Ngoài ra, thẻ cử tri được in trực tiếp từ nguồn dữ liệu đã được chuẩn hóa nhằm bảo đảm tính thống nhất thông tin. Một số thông tin về khu vực bỏ phiếu hoặc phạm vi bầu cử cũng có thể được gửi tới cử tri thông qua ứng dụng định danh điện tử.

Mở rộng kênh tiếp cận thông tin về bầu cử

Cùng với việc ứng dụng dữ liệu và nền tảng số trong quản lý, nhiều địa phương cũng tận dụng công nghệ để mở rộng kênh cung cấp thông tin về bầu cử tới người dân.

Nhiều địa phương sử dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để phổ biến thông tin chính thống về Luật Bầu cử, quyền và nghĩa vụ của cử tri cũng như thông tin về các ứng cử viên.

Một số địa phương còn thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác tuyên truyền, trợ lý AI được sử dụng để xây dựng các video giới thiệu quy định bầu cử và thông tin ứng cử viên, giúp nội dung trở nên trực quan, dễ tiếp cận hơn, đặc biệt đối với cử tri trẻ.

Tăng cường bảo đảm an toàn dữ liệu

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác bầu cử cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Các hệ thống công nghệ thông tin phục vụ bầu cử được thiết kế với mức độ bảo mật cao và phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về an toàn thông tin mạng. Trong một số khâu, sau khi hoàn tất cập nhật dữ liệu, hệ thống được tách khỏi internet và vận hành trên mạng nội bộ chuyên dụng nhằm giảm thiểu nguy cơ mất an toàn thông tin.

Theo quy định trong các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ bầu cử, các địa phương chỉ được triển khai ứng dụng công nghệ sau khi xây dựng phương án cụ thể, tổ chức thử nghiệm hệ thống và kiểm tra đầy đủ các điều kiện bảo đảm an toàn dữ liệu.

Theo kế hoạch, ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bỏ phiếu tại hơn 72.000 khu vực bầu cử để bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.