Việt Nam hướng tới làm chủ 10 công nghệ lõi và vận hành tối thiểu 8 phòng thí nghiệm trọng điểm
<p style="text-align: justify;">Ngày 04/8/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1483/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, tập trung cho công nghệ chiến lược”.</p>
Đề án đặt mục tiêu phát triển hệ thống trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia hiện đại, đồng bộ, có khả năng kết nối, khai thác dùng chung trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Thông qua Đề án, Việt Nam từng bước hình thành năng lực quốc gia về nghiên cứu, thử nghiệm, đo lường, kiểm định, đánh giá sự phù hợp, sản xuất thử và thương mại hóa công nghệ; qua đó nâng cao khả năng hấp thụ, làm chủ, phát triển công nghệ chiến lược và tăng cường tự chủ công nghệ quốc gia.
Năm 2030 làm chủ 10 công nghệ lõi và vận hành tối thiểu 8 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, nâng cấp, đầu tư mới và đưa vào vận hành tối thiểu 8 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ số, mạng di động thế hệ sau, robot và tự động hóa, sinh học và y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu tiên tiến, an ninh mạng và lượng tử, biển, đại dương và lòng đất, hàng không và vũ trụ.
Cùng với đó, tối thiểu 4 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia sẽ được ưu tiên phát triển trong các lĩnh vực thiết bị bay không người lái, sinh học và y sinh, vật liệu, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Đề án phấn đấu làm chủ tối thiểu 10 công nghệ lõi phục vụ trực tiếp sản phẩm công nghệ chiến lược và các bài toán lớn của quốc gia. Từ năm thứ ba kể từ khi hệ thống chính thức đi vào vận hành, số lượng đơn đăng ký sáng chế và văn bằng bảo hộ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược được đặt mục tiêu tăng trưởng trung bình tối thiểu 18% mỗi năm.
Đồng thời, Đề án hướng tới thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ, hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc doanh nghiệp khoa học và công nghệ có khả năng phát triển, làm chủ và thương mại hóa công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Mỗi trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia sẽ được kết nối với ít nhất một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoặc cụm liên kết gồm viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Việc liên kết nhằm bảo đảm kết quả nghiên cứu gắn với nhu cầu thị trường, quốc phòng, an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Đến năm 2035, hệ thống tiếp tục được đầu tư, nâng cấp, kết nối với các mạng lưới hạ tầng nghiên cứu tiên tiến trong khu vực và quốc tế; trong đó một số trung tâm, phòng thí nghiệm đạt trình độ hàng đầu khu vực về công nghệ chiến lược.
Đổi mới cơ chế đầu tư, vận hành phòng thí nghiệm trọng điểm
Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp gồm:
1) Xây dựng các văn bản phục vụ công tác quản lý, vận hành;
(2) Đổi mới cơ chế đầu tư về tài chính;
(3) Quản trị, tổ chức vận hành và khai thác dùng chung;
(4) Phát triển nguồn nhân lực;
(5) Hợp tác quốc tế;
(6) Giám sát, đánh giá hệ thống.
Nguồn lực thực hiện được huy động từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, doanh nghiệp và các nguồn vốn hợp pháp khác; đồng thời khuyến khích cơ chế đồng đầu tư, đối tác công tư và doanh nghiệp tham gia đặt hàng nghiên cứu, thử nghiệm, khai thác kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ.